ევროკავშირსა და დიდ ბრიტანეთში მარცვლეულის წარმოება სიცხის გამო შემცირდება

სიტყვით გამოსვლისას გიორგი ფანგანმა ყურადღება გაამახვილა საქართველოს  ენერგეტიკული სექტორის პრიორიტეტებზე, გამოწვევებსა და შესაძლებლობებზე. დეტალურად ისაუბრა რეგიონული თანამშრომლობის პერსპექტივებზე, ევროკავშირის ენერგეტიკულ მოთხოვნებთან შესაბამისობასა და საქართველოს ენერგეტიკული ჰაბის პოტენციალზე."საქართველოს, როგორც რეგიონული ენერგეტიკული ჰაბის განვითარება ეფუძნება მის უნიკალურ გეოგრაფიულ მდებარეობას, მეზობელ ქვეყნებთან არსებულ სტრატეგიულ ენერგეტიკულ კავშირებსა და საქართველოს განახლებადი ენერგიის მნიშვნელოვან პოტენციალს. ამ მიმართლებით, განსაკუთრებით მინდა აღვნიშნო შავი ზღვის წყალქვეშა კაბელის პროექტი, რომელიც წარმოადგენს ახალ შესაძლებლობას საქართველოსთვის, გააძლიეროს საკუთარი როლი ევროპასა და კავკასიის რეგიონს შორის ენერგეტიკული თანამშრომლობის მიმართულებით. პროექტის განხორციელება ხელს შეუწყობს ელექტროენერგიის ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობის განვითარებას, ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერებას, განახლებადი ენერგიისა და საქართველოს ევროპულ ენერგეტიკულ სივრცესთან ინტეგრაციას. მარეგულირებელი კომისია, სემეკი აქტიურად არის ჩართული საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის შესაძლებლობების განვითარებაში. სემეკის მიერ შემუშავებული ეფექტიანი რეგულაციები ხელს უწყობს ენერგეტიკული პროექტების წარმატებით განხორციელებას", - აღნიშნა გიორგი ფანგანმა.14-15 ივლისს საბერძნეთში, ქ.ათენში, ევროპის ენერგეტიკის მარეგულირებელთა საბჭოს (CEER) ორგანიზებით "აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებში სუფთა ენერგიაზე გადასვლისა და დაკავშირებადობის ხელშეწყობის შესახებ - EU4Energy III ფაზა ევროკავშირის პროექტის" ფარგლებში, მაღალი დონის კონფერენცია გაიმართა, სახელწოდებით ,,ენერგეტიკული მომავლის დაკავშირება: ინტერკონექტორები და განახლებადი ენერგიის ინტეგრაცია დაკავშირებადობის დღის წესრიგი“. კონფერენციაში მონაწილეობდნენ სხვადასხვა ქვეყნის სამთავრობო და ენერგეტიკის სექტორში მოქმედი ორგანიზაციების ხელმძღვანელი პირები, საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლები და ექსპერტები.

1784117900

სებ-ის მიერ დღეს გამოქვეყნებული სტატისტიკით ირკვევა, რომ ივნისში გზავნილების მაქსიმალური წილი ევროკავშირის ქვეყნებზე მოდის და 42.2%-ს შეადგენს, შესაბამისი 147.0 მლნ აშშ დოლარით, წლიური ზრდის ტემპი კი 4.8%-ს უტოლდება. ევროკავშირის ქვეყნებიდან აღსანიშნავია იტალიის, გერმანიისა და საბერძნეთის მაღალი წილი მთლიან ფულად გზავნილებში.ამასთან, აშშ-დან და ისრაელიდან ფულადი გზავნილების ზრდის ტენდენცია გრძელდება. კერძოდ, ივნისში აშშ-დან 12.7%-იანი, ხოლო ისრაელიდან 22.4%-იანი წლიური ზრდა დაფიქსირდა, მოცულობამ კი, შესაბამისად,  66.2 და 29.4 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა.2026 წლის ივნისში საქართველოდან საზღვარგარეთ 39.8 მლნ აშშ დოლარი (105.7 მლნ ლარი) გადაიგზავნა. რაც 2025 წლის ივნისის (34.3 მლნ აშშ დოლარი) ანალოგიურ მაჩვენებელთან შედარებით 16.0% მეტია.

1784116800

სექტორებს შორის, ბიზნეს კლიმატის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მომსახურების სექტორში დაფიქსირდა, სადაც ბიზნესის მიმდინარე მდგომარეობაც და მოლოდინებიც ყველაზე პოზიტიურია.2026 წლის II კვარტალში ბიზნესის გამოკითხვის შედეგად, გამოიკვეთა ორი ფაქტორი, რომელიც კომპანიების ბიზნესსაქმიანობას თანაბრად აფერხებს - სპეციალისტების ნაკლებობა და სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები. საგულისხმოა, რომ აღნიშნული ფაქტორის მაჩვენებელი წინა კვარტალთან შედარებით, 6 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა, ხოლო სპეციალისტების ნაკლებობის - 3 პუნქტით შემცირდა. აღნიშნულ პერიოდში, გამძაფრდა ასევე, მოთხოვნის სიმცირის პრობლემა (11 პროცენტული პუნქტით), ხოლო ლარის გაცვლითი კურსის არასტაბილურობის პრობლემა მნიშვნელოვნად, 7 პროცენტული პუნქტით შემსუბუქდა.საგულისხმოა, რომ სექტორების მიხედვით, სპეციალისტების და სამუშაო ძალის ნაკლებობის პრობლემა ყველაზე მეტად მშენებლობის სექტორს აწუხებს, ხოლო სამართლებრივი და ადმინისტრაციული ბარიერები მომსახურების და ვაჭრობის სექტორებისთვის მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება.საბოლოო ჯამში, მიმდინარე კვარტალში ბიზნეს საქმიანობისთვის ხელის შემშლელ ფაქტორებზე გამოკითხული კომპანიების 57%-მა ისაუბრა. აღნიშნული მაჩვენებელი წინა კვარტალთან შედარებით 2 პროცენტული პუნქტით არის შემცირებული.ინფორმაციისთვის, BAG ინდექსი ემყარება საქართველოს ბიზნეს ასოციაციის წევრებისა და მათ ჯგუფში შემავალი კომპანიების შეფასებებს, რომელსაც საქართველოს ბიზნეს ასოციაცია და PMC კვლევითი ცენტრი ifo ეკონომიკური კვლევების გერმანული ინსტიტუტის მეთოდოლოგიაზე დაყრდნობით აწარმოებს.კვლევის სრული ანგარიში შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე.

1784115180

პრაქტიკული თვალსაზრისით, მიმდინარე ანგარიშის პროფიციტი ნიშნავს, რომ საქართველო დანარჩენი მსოფლიოს მიმართ წმინდა კრედიტორი იყო, ანუ უცხოურ ვალუტაში რეზიდენტების შემოსავლები ხარჯებს აღემატებოდა. მიმდინარე ანგარიში სწორედ ამ ბალანსს ასახავს - ქვეყანა მეტ შემოსავალს იღებს თუ მეტს ხარჯავს დანარჩენ მსოფლიოსთან საგარეო ვაჭრობისა და ფულადი ნაკადების (მათ შორის, ფულადი გზავნილები, შრომის ანაზღაურება, დივიდენდები, რეინვესტიცია, საპროცენტო ხარჯები)  ჭრილში. სარკისებური პრინციპით, ფინანსური ანგარიში მიუთითებს, თუ როგორ დაიხარჯა პროფიციტი საზღვარგარეთ ან როგორ დაფინანსდა დეფიციტი საზღვარგარეთიდან (მაგალითად, პირდაპირი ან პორტფელური ინვესტიციების გზით).2025 წლამდე მიმდინარე ანგარიშის სეზონურად შესწორებული პროფიციტი მხოლოდ ერთხელ, 2022 წლის მესამე კვარტალში ფიქსირდებოდა, რუსეთ-უკრაინის ომის დაწყებიდან მალევე. 2025 წლის მეორე კვარტლიდან კი ეს ბალანსი, ზედიზედ ოთხი კვარტალია, დადებითია და ამ პერიოდში მშპ-ის 1%-ს შეადგენს, რაც ისტორიული მონაცემების ჭრილში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. აღნიშნული გასული ერთ წლის განმავლობაში ლარის გაცვლითი კურსისა და სავალუტო რეზერვების ზრდის ერთ-ერთ ძირითად მხარდამჭერ ფაქტორს წარმოადგენს.რა განსაზღვრავს საგარეო ბალანსს? ბოლო ოთხ კვარტალში, სავალუტო შემოდინებების მხრივ, ყველაზე მსხვილი კომპონენტები საქონლის ექსპორტი (მშპ-ის 26.4%), ტურიზმიდან შემოსავლები (12.3%), წმინდა ფულადი გზავნილები (10.9%) და ინფორმაციისა და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების (ICT) მომსახურების ექსპორტი (3.8%) იყო. გასავლების კუთხით, ყველაზე მსხვილი ნაკადი კვლავ საქონლის იმპორტია (44.1%), ხოლო დივიდენდებსა და საპროცენტო ხარჯებზე ერთობლივად მშპ-ის 4.5% მოდიოდა. საერთო ჯამში, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მიმდინარე ანგარიში რეინვესტირებული შემოსავლების გამოკლებით პროფიციტშია, მისი ჩათვლით (მშპ-ის 2.9%) კი დეფიციტი მშპ-ის 1.9%-ს შეადგენს.რაც შეეხება უშუალოდ 2026 წლის პირველ კვარტალს, სეზონური ფაქტორების გამორიცხვამდე, მიმდინარე ანგარიშის ბალანსში 298 მილიონი აშშ დოლარის დეფიციტი ფიქსირდებოდა. ამასთან, დეფიციტი გასული წლის პირველ კვარტალთან შედარებით 271 მილიონი აშშ დოლარით, ანუ 48%-ით არის შემცირებული. საგარეო ბალანსის გაუმჯობესებას, ისევე როგორც 2025 წელს, მეტწილად ICT სექტორის მომსახურების ექსპორტი განაპირობებდა, რომელიც წლიურად 167 მილიონი აშშ დოლარით გაიზარდა. დამატებით 190 მილიონი აშშ დოლარის ზრდა მოდიოდა ფულადი გზავნილების მატებაზე, გადახდილი დივიდენდების შემცირებაზე, საქონლით ვაჭრობის ბალანსის გაუმჯობესებასა და უცხოეთში დასაქმებიდან მიღებული შემოსავლების ზრდაზე. საპირისპიროდ, 84 მილიონი აშშ დოლარით გაუარესდა ტრანსპორტირების მომსახურების წმინდა ექსპორტი, სატვირთო გადაზიდვების მომსახურების როგორც ექსპორტის კლების, ასევე იმპორტის ზრდის ფონზე.ფინანსური ანგარიშის მხრივ, პირდაპირმა უცხოურმა ინვესტიციებმა, რეინვესტირებული შემოსავლების გამორიცხვით, პირველ კვარტალში 110 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა და, წინა წლების დინამიკის მსგავსად, შედარებით დაბალ ნიშნულზე რჩება.პორტფელური ინვესტიციებიდან წმინდა შემოდინებებმა 452 მილიონ აშშ დოლარს მიაღწია, საიდანაც 265 მილიონი აშშ დოლარი რეზიდენტების მიერ უცხოური აქტივების რეალიზაციაზე მოდიოდა - ძირითადად, სავალო ფასიანი ქაღალდების გაყიდვის შედეგად - ხოლო 187 მილიონი აშშ დოლარი - საზღვარგარეთიდან მოზიდულ ახალ სახსრებზე. ამ ფონზე, საქართველოს რეზიდენტების მფლობელობაში არსებული უცხოური პორტფელური აქტივების მოცულობა, რომელიც ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა, მარტის მდგომარეობით, 2025 წლის ბოლოსთან შედარებით, 4.5%-ით შემცირდა 4.6 მილიარდ აშშ დოლარამდე, რაც მშპ-ის 11.7%-ია.ამავდროულად, ქვეყანამ 137 მილიონი აშშ დოლარით მეტი საგარეო ვალი დაფარა, ვიდრე აიღო, რაც გასული წლის დინამიკასთან თანხვედრაშია. მათ შორის, მთავრობის ვალის წმინდა კლებაზე 73 მილიონი აშშ დოლარი მოდიოდა.ჯამურად, ვინაიდან ერთობლივი შემოდინებები გასავლებს აღემატებოდა, მთლიანი სავალუტო რეზერვები პირველ კვარტალში 148 მილიონი აშშ დოლარით გაიზარდა. უახლესი მონაცემებით, ზრდა მეორე კვარტალში კიდევ უფრო დაჩქარდა, რაც სავალუტო ბაზარზე ბოლო თვეებში არსებულ სიჭარბეს უკავშირდება. ივნისის მდგომარეობით, მთლიანმა რეზერვებმა 7.1 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია, რაც წინა კვარტალთან შედარებით 800 მილიონი აშშ დოლარით მეტია. ამავე პერიოდში წმინდა სავალუტო რეზერვებმა, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ნასესხობის სპეციალური უფლების გარეშე (469 მილიონი აშშ დოლარი), ჩვენი შეფასებით, 4.6 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა.გაზრდილი წმინდა სავალუტო შემოდინებების გათვალისწინებით, მოსალოდნელია, რომ მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი მეორე კვარტალში დამატებით გაუმჯობესდა. წლის მეორე ნახევარში საბაზო სცენარი კვლავ სავალუტო შემოდინებების შედარებით ნორმალიზებას მოიაზრებს, თუმცა ახლო აღმოსავლეთში ხელახალი ესკალაციის ფონზე გაურკვევლობის დონე კვლავ გაზრდილია. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, 2026 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი მშპ-ის 1.5% იქნება, რეინვესტირებული შემოსავლების გამორიცხვით კი პროფიციტი, დაახლოებით, 1%-ს მიაღწევს.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე: https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007587-macro-update-georgia

1784114280

საქართველოს ბანკი, როგორც განათლების მთავარი მხარდამჭერი, ახალგაზრდებისთვის ხარისხიან განათლებაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდასა და ახალი შესაძლებლობების შექმნას აქტიურად აგრძელებს.სწორედ ამ მიზნით, საქართველოს ბანკმა, კომაროვის სკოლასთან ერთად, შექმნა STEM სკოლა - საგანმანათლებლო პროექტი, რომელიც საქართველოში ზუსტი და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების სწავლების ხელშეწყობასა და პოპულარიზაციას ემსახურება.STEM სკოლა, მთელი საქართველოს მასშტაბით, VII-XI კლასის მოსწავლეებს აძლევს შესაძლებლობას, გაიარონ ერთწლიანი სასწავლო კურსი და კომაროვის პროფესიონალი მასწავლებლებისგან მიიღონ ხარისხიანი თეორიული ცოდნა და პრაქტიკული გამოცდილება.პროექტში მოსწავლეები საქართველოს ყველა რეგიონიდან არიან ჩართულნი. სრულად დისტანციური სწავლება კი მათ შესაძლებლობას აძლევს, საცხოვრებელი ადგილის მიუხედავად, დაეუფლონ მომავლის პროფესიებისთვის საჭირო ცოდნასა და უნარებს.პროექტის წარმატებაზე ციფრებიც მეტყველებს: STEM სკოლის პირველი, მეორე და მესამე მოდული უკვე 2 000-ზე მეტმა მოსწავლემ დაასრულა, საქართველოს ბანკის სტიპენდიით კი 500-ზე მეტმა მოსწავლემ ისარგებლა.სასწავლო კურსის ფარგლებში მოსწავლეები სწავლობენ ფიზიკას, ქიმიას, ბიოლოგიას, კომპიუტერულ პროგრამირებას, ელექტროინჟინერიას, მიკროელექტრონიკას, ლოგიკურ აზროვნებასა და ალგორითმების შექმნას. ასევე, ეუფლებიან Tinkercad-ის გამოყენებას, Arduino-ს დაპროგრამებასა და სენსორების მართვას. კურსის ბოლოს კი საკუთარი ინტერესების მიხედვით STEM პროექტებს ქმნიან და მიღებულ ცოდნას პრაქტიკაში იყენებენ.STEM სკოლის კურიკულუმი დასავლური საგანმანათლებლო პრინციპებისა და გამოცდილების საფუძველზეა შემუშავებული, სასწავლო პროცესს კი STEM სწავლების გამოცდილების მქონე კომაროვის პროფესიონალები უძღვებიან.პროექტის ფარგლებში საქართველოს ბანკი საუკეთესო შედეგების მქონე მოსწავლეებს სწავლის დაფინანსების შესაძლებლობასაც აძლევს, ყოველწლიურად 90 მოსწავლიდან 60 სრულ, ხოლო 30 - 50%-იან დაფინანსებას იღებს.შედეგად, საქართველოს ბანკისა და კომაროვის ერთობლივი პროექტი ათასობით მოსწავლეს აძლევს შესაძლებლობას, საქართველოს ნებისმიერი რეგიონიდან მიიღოს ხარისხიანი განათლება და გადადგას პირველი ნაბიჯები მომავლის პროფესიებისკენ.STEM სკოლის ახალი მიღება აგვისტოს ბოლოს გამოცხადდება და მოსწავლეებს მთელი საქართველოდან კვლავ ექნებათ შესაძლებლობა, ჩაერთონ პროექტში და მოიპოვონ საქართველოს ბანკის სტიპენდია.პროექტის შესახებ დეტალური ინფორმაციის მისაღებად ეწვიეთ ვებგვერდს: ganatleba.bog.ge

1784114196

ევროკავშირში სიმინდის მოსავლის პროგნოზი შემცირდა 52.7 მილიონ ტონამდე, რაც გასული წლის 57.4 მილიონი ტონისგან ნაკლებია. სიცხემ განსაკუთრებით იმოქმედა საფრანგეთსა და უნგრეთში მოსავალზე. საფრანგეთი მხოლოდ 9.4 მილიონ ტონას ელის, რაც 20 წლის განმავლობაში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია (13.8 მილიონი ტონა 2025 წელს). წარმოებაზე ასევე გავლენა მოახდინა დათესილი ფართობის შემცირებამ.

1784113060