საქართველო ნეოლითის პერიოდის პურის ხორბლის წარმოშობის დამოუკიდებელ ცენტრად მიიჩნევა. შესაბამის სტატიას მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული, აშშ-ის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ჟურნალი [PNAS] კვლევაზე დაყრდნობით აქვეყნებს.საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი 8000 წლის არქეოლოგიური მასალის ახლად ჩატარებული მულტიდისციპლინური კვლევის შედეგები ადასტურებს, რომ საქართველო ხორბლის — Triticum aestivum — წარმოშობის დამოუკიდებელი და დღეისათვის დოკუმენტურად დადასტურებული უძველესი კერაა.მეცნიერებმა დადასტურეს, რომ უძველესი ხორბლის ნაშთები აღმოჩნდა ორ კონკრეტულ არქეოლოგიურ ადგილას: გადაჭრილი გორა; შულავერის გორა.გადაჭრილი გორას და შულავერის გორას არქეოლოგიური ძეგლების შესწავლა 1970-იან წლებში, მკვლევრების — ალექსანდრე ჯავახიშვილისა და თამაზ კიღურაძის — ხელმძღვანელობით დაიწყო. კვლევები 2006 წლიდან საქართველოს ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგების მიერ განახლდა.ძეგლებზე გამოვლენილია: ალიზის ნაგებობები; მდიდარი კერამიკული მასალა; ძვლოვანი არტეფაქტები.აღნიშნული მასალა მიუთითებს, რომ ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობა განვითარებულ მიწათმოქმედებას ეწეოდა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ იმავე ნამოსახლარებში დადასტურებულია უძველესი მეღვინეობის კვალი.ეს აღმოჩენა 2017 წელს ასევე გამოქვეყნდა Proceedings of the National Academy of Sciences-ში და მან ფართო საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა.ამგვარად, არსებული მონაცემების საფუძველზე, საქართველო მსოფლიოში პურისა და ღვინის კულტურის უძველესა კერაა.ახალი აღმოჩენა ადასტურებს, რომ საქართველოს ტერიტორია უძველესი დროიდან, მიწათმოქმედების განვითარების ცენტრს წარმოადგენდა და დღეისთვის ერთადერთი ადგილია მსოფლიოში, სადაც 8 000 წლის წინანდელი პურის და ღვინის კვალი დოკუმენტურად დადასტურდა.დღემდე ითვლებოდა, რომ მნიშვნელოვანი მარცვლეული კულტურების პირველი კულტივაცია/დომესტიკაცია ახლო აღმოსავლეთში, “ნაყოფიერი ნახევარმთვარის“ სახელით ცნობილ ტერიტორიაზე (თანამედროვე ირანი, ერაყი, თურქეთი, სირია, პალესტინა) უნდა მომხდარიყო. კვლევები აჩვენებს, რომ სამხრეთ კავკასია ამ არეალის გაგრძელებას წარმოადგენს და სავარაუდოდ, საკვები მცენარეების სახეობების წარმოქმნის ასევე უძველესი ცენტრია.ცნობისთვის, საერთაშორისო მულტიდისციპლინურ კვლევას საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გენერალური დირექტორი, აკადემიკოსი დავით ლორთქიფანიძე ხელმძღვანელობს. სტატიაში წარმოდგენილი დასკვნები დიდწილად ეფუძნება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის პალეოეთნობოტანიკოსის, პროფესორ ნანა რუსიშვილი მრავალწლოვან კვლევებს, რომელიც უკვე ხუთ ათწლეულზე მეტია, პალეობოტანიკურ მასალებს სწავლობს.კვლევის ფინანსური მხარდაჭერა უზრუნველყოფილია ღვინის ეროვნული სააგენტოს პროექტის — „ღვინისა და ვაზის კვლევა და პოპულარიზაცია“ — ფარგლებში, ასევე, საქართველოს კულტურის სამინისტროს, ტორონტოს უნივერსიტეტის, ვაისმანის ინსტიტუტისა და საზოგადოება „ივერიას“ მიერ.ახალი კვლევა ჟურნალმა მიმდინარე ნომრის ერთ-ერთ გამორჩეულ მასალად შეაფასა და ძირითად სტატიას დაურთო ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიის ანთროპოლოგიის სექციის ხელმძღვანელის, პროფესორ მელინდა ზედერის კომენტარი — „პური და ღვინო, კულინარიული შეხამების ისტორია.“კომენტარში ავტორი ხაზს უსვამს საქართველოს ტერიტორისაქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი 8000 წლის არქეოლოგიური მასალის ახლად ჩატარებული მულტიდისციპლინური კვლევის შედეგები ადასტურებს, რომ საქართველო ხორბლის — Triticum aestivum — წარმოშობის დამოუკიდებელი და დღეისათვის დოკუმენტურად დადასტურებული უძველესი კერაა.მეცნიერებმა დადასტურეს, რომ უძველესი ხორბლის ნაშთები აღმოჩნდა ორ კონკრეტულ არქეოლოგიურ ადგილას: გადაჭრილი გორა; შულავერის გორა. გადაჭრილი გორისა და შულავერის გორის არქეოლოგიური ძეგლების შესწავლა 1970-იან წლებში, მკვლევრების — ალექსანდრე ჯავახიშვილისა და თამაზ კიღურაძის — ხელმძღვანელობით დაიწყო.კვლევები 2006 წლიდან საქართველოს ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგების მიერ განახლდა. ძეგლებზე გამოვლენილია: ალიზის ნაგებობები მდიდარი კერამიკული მასალა ძვლოვანი არტეფაქტები აღნიშნული მასალა მიუთითებს, რომ ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსახლეობა განვითარებულ მიწათმოქმედებას ეწეოდა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ იმავე ნამოსახლარებში დადასტურებულია უძველესი მეღვინეობის კვალი. აღნიშნული აღმოჩენა 2017 წელს ასევე გამოქვეყნდა Proceedings of the National Academy of Sciences-ში და ფართო საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. ამგვარად, არსებული მონაცემების საფუძველზე, საქართველო მსოფლიოში პურისა და ღვინის კულტურის უძველეს კერად მიიჩნევა.ახალი აღმოჩენა ადასტურებს, რომ საქართველოს ტერიტორია უძველესი დროიდან წარმოადგენდა მიწათმოქმედების განვითარების ცენტრს და დღეისთვის ერთადერთი ადგილია მსოფლიოში, სადაც დოკუმენტურად დადასტურდა 8 000 წლის წინანდელი პურის და ღვინის კვალი.დღემდე ითვლებოდა, რომ მნიშვნელოვანი მარცვლეული კულტურების პირველი კულტივაცია/დომესტიკაცია ახლო აღმოსავლეთში, “ნაყოფიერი ნახევარმთვარის“ სახელით ცნობილ ტერიტორიაზე (თანამედროვე ირანი, ერაყი, თურქეთი, სირია, პალესტინა) უნდა მომხდარიყო.კვლევები აჩვენებს, რომ სამხრეთ კავკასია ამ არეალის გაგრძელებას წარმოადგენს და სავარაუდოდ, საკვები მცენარეების სახეობების წარმოქმნის ასევე უძველესი ცენტრია.ცნობისთვის, საერთაშორისო მულტიდისციპლინურ კვლევას საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გენერალური დირექტორი, აკადემიკოსი დავით ლორთქიფანიძე ხელმძღვანელობს. სტატიაში წარმოდგენილი დასკვნები დიდწილად ეფუძნება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის პალეოეთნობოტანიკოსის, პროფესორ ნანა რუსიშვილი მრავალწლოვან კვლევებს, რომელიც უკვე ხუთ ათწლეულზე მეტია, პალეობოტანიკურ მასალებს სწავლობს.კვლევის ფინანსური მხარდაჭერა უზრუნველყოფილია ღვინის ეროვნული სააგენტოს პროექტის — „ღვინისა და ვაზის კვლევა და პოპულარიზაცია“ — ფარგლებში, ასევე, საქართველოს კულტურის სამინისტროს, ტორონტოს უნივერსიტეტის, ვაისმანის ინსტიტუტისა და საზოგადოება „ივერიას“ მიერ.ახალი კვლევა ჟურნალმა მიმდინარე ნომრის ერთ-ერთ გამორჩეულ მასალად შეაფასა და ძირითად სტატიას დაურთო ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიის ანთროპოლოგიის სექციის ხელმძღვანელის, პროფესორ მელინდა ზედერის კომენტარი — „პური და ღვინო, კულინარიული შეხამების ისტორია.“კომენტარში ავტორი ხაზს უსვამს საქართველოს ტერიტორიის მნიშვნელოვან როლს ინოვაციური მიწათმოქმედების განვითარების გლობალურ პროცესებში. აღსანიშნავია, რომ პურის ხორბალი (Triticum aestivum) დღეს მსოფლიოში ყველაზე გავრცელებული ხორბლის სახეობაა და საერთო მოხმარების დაახლოებით 95%-ს შეადგენს.

1777367439

ფესტივალზე საკუთარი პროდუქცია წარმოადგინეს  ქართული ღვინის მწარმოებელმა მარნებმა: “გონჯების ღვინო”, „ზურაბ ღვალაძის ღვინის მარანი“, „მეღვინეობა ილტოს ველი“, „მეღვინეობა თილისმა“, Blui's Wine, „ბაიას ღვინო“ და „ჩვენი ღვინო“.GLUCK GLUCK Naturweinfest-ი ბუნებრივი ღვინის ფესტივალია, რომელიც ევროპის ქვეყნების მეღვინეებსა და ღვინის მოყვარულებს აერთიანებს. 2026 წლის ფესტივალში 50-მდე ღვინის მწარმოებელი მონაწილეობდა საქართველოდან, იტალიიდან, ჩეხეთიდან, სლოვენიიდან, ავსტრიიდან, საფრანგეთიდან და გერმანიიდან.გერმანია ევროპაში ყველაზე დიდი იმპორტიორი და ღვინის მომხმარებელი ქვეყანაა. ღვინის ეროვნული სააგენტოს მიერ მხარდაჭერილი აქტივობებისა და ქართული ღვინის მწარმოებლებთან თანმიმდევრული თანამშრომლობის შედეგად, შექმნილია ქართული ღვინის ექსპორტის მზარდი ტენდენცია.ღვინის ეროვნული სააგენტოს საქმიანობის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული ღვინის პოპულარიზაციის და ცნობადობის გაზრდის ხელშეწყობაა. ღვინის ბაზრების დივერსიფიცირების მიზნით, სააგენტო მიზანმიმართულ სარეკლამო-მარკეტინგულ კამპანიებს აშშ-ში, ევროპისა და აზიის ქვეყნებში ახორციელებს.

1777366283

2024 წელთან შედარებით, სამხედრო ხარჯების ჯამური მოცულობა 5.9%-ით, ხოლო ომამდელ პერიოდთან შედარებით 96%-ით გაიზარდა. ეს რეკორდულ მაჩვენებელს წარმოადგენს საბჭოთა კავშირის არსებობის ბოლო წლების შემდეგ, რომელიც, SIPRI-ს მონაცემებით, 1987 წლიდან 1990 წლამდე ყოველწლიურად თავდაცვაზე 218-245 მილიარდ დოლარს ხარჯავდა.SIPRI-ს გათვლებით, საშუალოდ, რუსეთის სამხედრო მანქანა თვეში 15.8 მილიარდ დოლარს, კვირაში 3.65 მილიარდ დოლარს, დღეში 520 მილიონ დოლარს და საათში თითქმის 22 მილიონ დოლარს მოიხმარდა. ინსტიტუტის ექსპერტები წერენ, რომ ქვეყნის თანამედროვე ისტორიაში პირველად, სახელმწიფო ხარჯების 20% სამხედროზე დაიხარჯა.წელს ფედერალურმა ბიუჯეტმა „ეროვნულ თავდაცვაზე“ პირდაპირ 13.5 ტრილიონი რუბლი დახარჯა, ანუ ყოველი მესამე რუბლი. ამ თანხიდან 79% კლასიფიცირებულ საკითხებზე დაიხარჯა, რომელთა წილი ხაზინაში წლის განმავლობაში 6 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა.პირდაპირი სამხედრო ბიუჯეტის გარდა, ხელისუფლებამ კიდევ 2.5 ტრილიონი რუბლი გაუმჟღავნებელი სამხედრო ხარჯები ბიუჯეტის სხვა სექციებში ჩადო - მშენებლობიდან, განათლებიდან და ჯანდაცვიდან დაწყებული კულტურითა და სოციალური პოლიტიკით დამთავრებული. შედეგად, SIPRI-ს გათვლებით, კრემლის სამხედრო ხარჯებმა 15.963 ტრილიონ რუბლს, ანუ ფედერალური ბიუჯეტის 38%-ს მიაღწია.ეს 2.5-ჯერ აღემატება მოსახლეობის სოციალური მხარდაჭერისთვის გამოყოფილ ხარჯებს (6.492 ტრილიონი რუბლი), 3.6-ჯერ აღემატება ეკონომიკური მხარდაჭერისთვის გამოყოფილ ასიგნებებს (4.354 ტრილიონი რუბლი), 8.5-ჯერ აღემატება მთელი უმაღლესი განათლების სისტემის წლიურ ბიუჯეტს (1.864 ტრილიონი რუბლი) და დაახლოებით 30-ჯერ აღემატება ისეთი დიდი რეგიონების წლიურ ბიუჯეტებს, როგორიცაა სვერდლოვსკის ოლქი ან კრასნოიარსკის მხარე.სამხედრო ბიუჯეტის საერთო ზომით, რუსეთი მსოფლიოში მესამე ადგილზეა, შეერთებული შტატების (954 მილიარდი დოლარი) და ჩინეთის (336 მილიარდი დოლარი) შემდეგ. თუმცა, SIPRI აღნიშნავს, რომ კრემლის სამხედრო ხარჯების ზრდის ტემპი გასულ წელს ომის დაწყებიდან ყველაზე დაბალი იყო.„მიმდინარე ეკონომიკური ზეწოლისა და სანქციების მიუხედავად, რუსეთმა ჯერჯერობით მოახერხა ყოველწლიურად სამხედრო ხარჯების გაზრდა, მაგრამ მისი შესყიდვებისა და ოპერაციების სტრატეგია შეიცვალა, რადგან უკრაინაში შეჭრა თანდათანობით გამოფიტვის ომში გადაიზარდა, რუსეთი ოპერაციული ხარჯების შეზღუდვის მიზნით უფრო იაფი იარაღის სისტემების უფრო დიდი რაოდენობით შეძენაზე გადავიდა“, - წერს SIPRI.

1777366151

* კომპანიის მიერ გამოკითხული ანალიტიკოსები 2.67 მილიარდი დოლარის მოგებას ვარაუდობდნენ.* გასული წლის იანვარ-მარტში BP-ის მოგებამ 1.38 მილიარდი დოლარი შეადგინა.* ბრიტანული კომპანია ვარაუდობს, რომ ნავთობისა და გაზის წარმოება 2026 წელს ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის გამო შემცირდება.

1777365720

მეთოდოლოგიის თანახმად, თუ ნავთობის საშუალო საბაზრო ფასი ტონაზე 115-125 დოლარის დიაპაზონში გაიზრდება, ექსპორტის გადასახადის განაკვეთი ტონაზე 130 დოლარი იქნება.სააგენტოს ვებსაიტის ცნობით, 20 მარტიდან 20 აპრილამდე მონიტორინგის პერიოდში გლობალურ ბაზრებზე KEBCO-სა და Brent-ის ნედლი ნავთობის ფასების საშუალო არითმეტიკული მნიშვნელობა ბარელზე 122 დოლარი იყო.მსუბუქი ნავთობპროდუქტების გადასახადი განისაზღვრება მიმდინარე თვის ნედლი ნავთობის გადასახადის განაკვეთის საფუძველზე, 1 კორექტირების კოეფიციენტით.

1777365360

მინისტრის თქმით, ხელისუფლებამ თავად მოახდინა პრობლემების იდენტიფიცირება და აქტიურად მუშაობს მათი გადაჭრის გზებზე.„პრობლემებზე საუბარი ჩვენ თავად დავიწყეთ, და ვფიქრობ ყველაზე სწორი პოზიცია ზუსტად ეს არის, როდესაც აღიარებ პრობლემებს და იწყებს მათი გადაჭრის გზების ძიებას. მთავარი გამოწვევა არის ის, რომ სამშენებლო სექტორს დავუბრუნოთ ნდობა, მათ შორის საზოგადოების მხრიდან“, - აღნიშნა მინისტრმა.რევაზ სოხაძემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა ინფრასტრუქტურული პროექტების ხარისხზე და აღნიშნა, რომ ეს საკითხი მხოლოდ დეკლარაციული არ არის. მისი თქმით, არსებობს შემთხვევები, როდესაც ობიექტები, რომლებიც რამდენიმე წლის წინ აშენდა ან რეაბილიტირდა, უკვე საჭიროებს ხელახალ სამუშაოებს, რაც მიუთითებს პრობლემებზე.მინისტრმა, ასევე ისაუბრა ფასების პოლიტიკაზე და აღნიშნა, რომ ამ მიმართულებით უკვე გადაიდგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯები - რიგ შემთხვევებში ფასები საბაზრო ღირებულებებს დაუახლოვდა. უახლოეს პერიოდში იგეგმება დამატებითი გადაწყვეტილებების მიღებაც. თუმცა, მისი შეფასებით, ფასის გარდა გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს სამუშაოების ხარისხსა და შემსრულებელთა პასუხისმგებლობას.როგორც მან აღნიშნა, სამინისტრო განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს თითოეული პროექტის შესრულებას ისე, როგორც მოქალაქეები საკუთარ საცხოვრებელ სახლს აშენებენ-მაქსიმალური სიზუსტითა და ყურადღებით თითოეული დეტალის მიმართ. ეს მიდგომა გავრცელდება ყველა ინფრასტრუქტურულ ობიექტზე იქნება ეს სკოლა, საბავშვო ბაღი თუ სხვა მნიშვნელოვანი პროექტი.მინისტრმა ყურადღება გაამახვილა წარსულში არსებულ „მავნე პრაქტიკაზეც“, რომელიც, მისი თქმით, მოიცავდა როგორც არასწორ მმართველობით გადაწყვეტილებებს, ისე ბიზნესის მხრიდან არასათანადო ქცევას. მან აღნიშნა, რომ ასეთი პრაქტიკა მიუღებელია და მისი აღმოფხვრა მთავრობის ერთ-ერთი პრიორიტეტია.კერძოდ, საუბარი შეეხო დემპინგურ ფასებსა და ავანსების არაეფექტიან მართვას. მინისტრის განმარტებით, წარსულში დაფიქსირდა შემთხვევები, როდესაც კომპანიები ტენდერებში მინიმალური ფასით იმარჯვებდნენ, მიღებულ ავანსებს კი არამიზნობრივად იყენებდნენ. ამ პრობლემის გადასაჭრელად, მთავრობის მიერ გამკაცრდა საავანსო პოლიტიკა და დაინერგა შესაბამისი კონტროლის მექანიზმები, მათ შორის გადაიხედა ე.წ. „თეთრი სიის“ პრინციპი.„კომპანია იგებდა ამა თუ იმ ობიექტის ასაშენებლად ტენდერს, იღებდა ავანსს და ეს ავანსი ამ კონკრეტული ობიექტის გარდა მიემართებოდა ყველგან. გვაქვს შემთხვევები, როდესაც აღებული ავანსით კომპანია იწყებდა თავის კერძო ბიზნესს, რა თქმა უნდა, ეს ასე ვერ გაგრძელდებოდა და ამ მიმართულებით საზოგადოებას ახსოვს დისკუსია გამკაცრებულ საავანსო პოლიტიკასა და ე.წ. „თეთრ სიასთან“ დაკავშირებით“, - აღნიშნა მინისტრმა.რევაზ სოხაძის თქმით, უკვე გაძლიერდა ხარისხის კონტროლი, სამინისტროში შეიქმნა შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულები, ხოლო ხელმძღვანელობა და თავად მინისტრი აქტიურად არიან ჩართულნი მიმდინარე პროექტების მონიტორინგში, მათ შორის ობიექტების ადგილზე შემოწმების გზით.მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ წარმოადგენს მთავრობის მიზანს, სახელმწიფო მკაცრად რეაგირებს იმ შემთხვევებზე, როდესაც ბიუჯეტური სახსრები არამიზნობრივად იხარჯება ან პროექტები არ სრულდება სათანადოდ.„ნდობის დაბრუნების პროცესში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სახელმწიფოს როლს, სისტემის გამჭვირვალობასა და სამართლიან ფუნქციონირებას. ხელისუფლება და სამინისტრო აქტიურად მუშაობს იმისთვის, რომ ტენდერები იყოს მაქსიმალურად ღია, კონკურენტული და თავისუფალი, რაც უზრუნველყოფს პროცესისადმი მაღალი ხარისხის ნდობას, თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ კერძო სექტორმაც გადადგას შესაბამისი ნაბიჯები და საკუთარი საქმიანობით დაამტკიცოს სანდოობა“, - განაცხადა სოხაძემ.მინისტრმა ხაზი გაუსვა, რომ ინფრასტრუქტურული პროექტები უნდა ემსახურებოდეს არა მოკლევადიან მიზნებს, არამედ მომავალ თაობებს. მისი თქმით, სახელმწიფო ვალდებულია უზრუნველყოს საჯარო რესურსების ეფექტიანი და მიზნობრივი გამოყენება, რათა შეიქმნას ხარისხიანი ინფრასტრუქტურა, რომელიც ქვეყნის გრძელვადიან განვითარებას შეუწყობს ხელს.

1777364790