როგორც წინა განახლებაში აღინიშნა, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარი, რომელიც 2026 წელს 7.4%-იან ეკონომიკურ ზრდას ითვალისწინებს, შედარებით ხანმოკლე კონფლიქტსა და დამატებითი მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტების არარსებობას მოიაზრებდა. ამდენად, ამ მხრივ პროგნოზი არსებითად უცვლელი რჩება. მართალია, კონფლიქტის მოგვარება სასაქონლო ფასებისთვის უარყოფითი ფაქტორია, თუმცა ექსპორტის დანაკლისს, დიდი ალბათობით, ტურიზმიდან შემოსავლების აღდგენა დააბალანსებს, ისევე როგორც გასულ თვეებში დააკომპენსირა ტურიზმის დანაკლისი სასაქონლო ექსპორტმა.არარეზიდენტების უნაღდო ხარჯებისა და ავიამიმოსვლის მონაცემებზე დაყრდნობით, მსგავსი დინამიკა უკვე შეინიშნება მაისში, როდესაც სტუმარმასპინძლობის სექტორში ზრდამ, წინა თვესთან შედარებით, შემცირებული საქონლის ექსპორტი დააბალანსა. გარკვეულწილად გაიზარდა რეზიდენტების ხარჯვაც. ამავდროულად, უახლესი ინდიკატორების თანახმად, ივნისში როგორც რეზიდენტების, ასევე არარეზიდენტების დანახარჯების მხრივ, მაისთან შედარებით, ჯერჯერობით გარკვეული შენელება იკვეთება.ინფლაციის კუთხით, სასაქონლო პროდუქციის ფასების მკვეთრი კლება მოლოდინების გადახედვის საფუძველია. თიბისი კაპიტალის წინა პროგნოზი, რომლის მიხედვითაც წლის ბოლოს ინფლაცია 6%-ს მიაღწევდა, დეკემბრისთვის ბრენტის ტიპის ნავთობის ფასს 80-85 აშშ დოლარის დიაპაზონში მოიაზრებდა, რისკის პრემიის გარკვეულწილად მაღალ დონეზე შენარჩუნების დაშვების ფონზე. თუმცა, ბაზრების ზემოაღნიშნული ოპტიმიზმის პარალელურად, რისკის პრემია მკვეთრად შემცირდა - ფასების დინამიკაზე დაყრდნობით, ესკალაციამდე პერიოდთან შედარებითაც კი.ამდენად, მიუხედავად იმისა, ეს ოპტიმიზმი მომავალშიც შენარჩუნდება თუ არა, რაც ღია საკითხად რჩება, მიმდინარე ტენდენციები ინფლაციურ ზეწოლას ამცირებს. ამ მხრივ, ორი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი ნავთობისა და სურსათის ფასებია, რომელთა შემთხვევაშიც მსოფლიო ფასების გადმოცემის მექანიზმი საკმაოდ განსხვავებულია. საწვავის ადგილობრივი ფასები გლობალურ ბაზრებზე ცვლილებაზე მხოლოდ მცირედი ჩამორჩენით რეაგირებს. 29 ივნისის მდგომარეობით, მსხვილ სადგურებში ბენზინის ფასი ჯერჯერობით არ შეცვლილა, ხოლო დიზელის შემთხვევაში გარკვეულწილად კლება ფიქსირდება. თუ ბირჟაზე ვითარება არ შეიცვალა, მოსალოდნელია, რომ ივლისიდან ბენზინის ფასები შემცირებას დაიწყებს.რაც შეეხება სურსათს, გადმოცემის მექანიზმი უფრო სუსტია. ამასთან, მართალია, სასუქების ფასი შემცირდა, თუმცა მასშტაბი სხვადასხვა ინდექსის მხრივ საკმაოდ განსხვავდება, და ყველა მათგანი შარშანდელ პერიოდთან შედარებით ჯერ კიდევ მაღალ ნიშნულზე რჩება. აგრეთვე, ბოლო თვეებში გაძვირებული სასუქების გამოყენება საკვების ფასებში მომდევნო თვეებში აისახება. ამინდის მკვეთრი ცვალებადობის გათვალისწინებითაც, სურსათის ინფლაციის კუთხით სურათი ნაკლებად გამოკვეთილია, თუმცა, მოსალოდნელია, რომ წინა დაშვებებთან შედარებით ფასებზე ზეწოლა შედარებით სუსტი იქნება. საერთო ჯამში, თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, წლის ბოლოს ინფლაცია 5.1%-ს მიაღწევს, იმ დაშვებით, რომ კონფლიქტის ესკალაცია აღარ მოხდება და ბრენტის ტიპის ნავთობი დეკემბრისთვის, დაახლოებით, 70 აშშ დოლარი ეღირება.ინფლაციური ზეწოლის შემცირებასთან ერთად, მცირდება გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკის ხანგრძლივად შენარჩუნების ალბათობაც. უფრო მეტიც, რადგან ინფლაციამ, სავარაუდოდ, პიკურ მაჩვენებელს აპრილში უკვე მიაღწია, მეტია განაკვეთის კვლავ 8%-მდე შემცირების არგუმენტებიც. მეორე მხრივ, როგორც სებ მიუთითებს, განაკვეთის შემცირება მხოლოდ მას შემდეგაა მოსალოდნელი, რაც ინფლაცია მიზნობრივ მაჩვენებელს დაუახლოვდება. მიმდინარე პროგნოზით, ფასების ზრდა წლის მეორე ნახევარში საშუალოდ 5% იქნება, მიზნობრივ 3%-იან ნიშნულამდე კი 2027 წლის მეორე კვარტლიდან შემცირდება.სხვა თანაბარ პირობებში, უფრო დაბალი ინფლაცია ლარისთვის ნეგატიური ფაქტორია, რადგან უფრო დაბალ საპროცენტო განაკვეთებსაც მოიაზრებს. მიუხედავად ამისა, თიბისი კაპიტალი წლის ბოლოს აშშ დოლარი/ლარის გაცვლითი კურსის პროგნოზს 2.60-2.65-ის ფარგლებში ინარჩუნებს, რასაც ორი ძირითადი ფაქტორი განაპირობებს. პირველი, 2026 წელს შედარებით გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკის შენარჩუნებაა მოსალოდნელი. ამასთან, გასულ თვეებში, ინფლაციის ზრდის პარალელურად, ლარი მხოლოდ მცირედით გამყარდა.მეორე, უცხოური ვალუტის ბაზარზე კვლავ სიჭარბე ფიქსირდება, რაც მიმდინარე პერიოდში ლარის ძირითადი მხარდამჭერი ფაქტორია. 2026 წლის პირველ ხუთ თვეში ექსპორტი 19.8%-ით გაიზარდა, სასაქონლო პროდუქციის ხარჯზე, ხოლო იმპორტი - მხოლოდ 5.4%-ით. შედეგად, იანვარი-მაისის პერიოდში საქონლით ვაჭრობის დეფიციტი მშპ-ის 26.6%-მდე შემცირდა, რაც წინა წლების მაჩვენებლებს მნიშვნელოვნად ჩამორჩება. შემოდინებებს ხელი შეუწყო მაისში სინდიკაციის მეთოდით 400 მილიონი ლარის სახაზინო ობლიგაციის გამოშვებამაც - ფინანსთა სამინისტროს მონაცემებით, ემისიის 65% უცხოელმა ინვესტორებმა შეიძინეს, რის შედეგადაც თვის ბოლოს სახაზინო ფასიან ქაღალდებში არარეზიდენტი მფლობელების წილი 2022 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე გაიზარდა და 7.1% შეადგინა, ბოლო ერთ წელიწადში საშუალოდ 2.5%-თან შედარებით.აღნიშნული ფაქტორების ფონზე, სებ-მა მაისში რეკორდულად მაღალი 633 მილიონი აშშ დოლარი შეიძინა, რაც ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. თიბისი კაპიტალის შეფასებით, სავალუტო ბაზარზე სიჭარბე ივნისშიც ნარჩუნდება - შესაბამისად კვლავ აქტიურია ინტერვენციებიც. აღსანიშნავია, რომ სებ-მა ივნისში დამატებით 100 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ოქრო შეიძინა, რის შედეგადაც ოქროს წილი რეზერვებში 15.5%-მდე გაიზარდა. მაისის ბოლოს, მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა 7 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) შესაბამისობის ნორმის 114.8%-ია. სსფ-ის შეფასებით, საქართველოსთვის ოპტიმალური ნიშნული შესაბამისობის ნორმის, დაახლოებით, 145-150%-ს აღწევს. ამდენად, მოსალოდნელია, რომ ინტერვენციები წლის დარჩენილ პერიოდშიც გაგრძელდება, თუმცა შედარებით ზომიერად.სავალუტო ბაზარზე არსებული სიჭარბე საყურადღებოა საბანკო სექტორისთვისაც. მარტის შემდგომ მნიშვნელოვნადაა გაზრდილი უცხოური ვალუტის დეპოზიტები. მკითხველს ახსოვს 2024 წლის დოლარიზაციის ეპიზოდი, როდესაც სენტიმენტების გაუარესების ფონზე ლარის დეპოზიტები მასობრივად უცხოური ვალუტის დეპოზიტებში დაკონვერტირდა და ე.წ. „კარგი დროის ბუფერის“ შექმნა გამოიწვია. საპირისპიროდ, მიმდინარე წელს უცხოური ვალუტის დეპოზიტების ზრდას თან არ ახლავს ლარის დეპოზიტების კლება, რაც მიუთითებს, რომ ძირითადი ფაქტორი არა კონვერტაციები, არამედ წმინდა სავალუტო შემოდინებებია, ჩვენი შეფასებით, ერთჯერადი ფაქტორების გარეშე, ეს ტენდენცია ივნისშიც ნარჩუნდება.და ბოლოს, აშშ დოლარის კუთხით, ბოლო რამდენიმე დღეში განვითარებული მოვლენების ფონზე, მოსალოდნელია, რომ მოკლევადიან პერიოდში დოლარი შედარებით გამყარებული დარჩება. თებერვლის შემდგომ, აშშ დოლარის გამყარებას აშშ-ში საპროცენტო განაკვეთების ზრდა უწყობდა ხელს, რაც, თავის მხრივ, ინფლაციური მოლოდინების ზრდით იყო განპირობებული. ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის დასრულების შესახებ შეთანხმების გაფორმების შემდეგ, ინფლაციური მოლოდინები კვლავ შემცირდა. თუმცა საპროცენტო განაკვეთების მოლოდინები არათუ არ შემცირდა, არამედ გაიზარდა კიდეც. შედეგად, აშშ დოლარი, სავაჭრო პარტნიორების მიმართ, გასულ ერთ წელიწადში ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე გამყარდა. ამას რამდენიმე მიზეზი აქვს.პირველი, ფედერალური სარეზერვო სისტემის ახალი თავმჯდომარის 17 ივნისის პრესკონფერენცია ბაზრებისთვის ოპტიმისტური გამოდგა. გაიზარდა მოლოდინი, რომ გადაწყვეტილება არა მეტად პოლიტიკური, არამედ ეკონომიკური ფაქტორების გაანალიზების შედეგად იქნება მიღებული. სანამ ბაზარზე ეს მოსაზრება დომინირებს, რაც, შესაძლოა, ძალზე სწრაფად შეიცვალოს, მოსალოდნელია, რომ აშშ დოლარი შედარებით მყარი დარჩება. მეორე, ფედერალური სარეზერვო სისტემის საბჭოს 18 წევრიდან ცხრა ელის, რომ წლის ბოლოსთვის საპროცენტო განაკვეთი მინიმუმ ერთხელ გაიზრდება, მათ შორის ექვსი კი მინიმუმ ორ ზრდას უჭერს მხარს. მესამე, აშშ-ის ეკონომიკის სიძლიერის ფონზე, მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრების კუთხით მოქნილობის მეტი სივრცეა.რას ნიშნავს ეს ყველაფერი დაფინანსების ოპტიმალური სავალუტო სტრუქტურისთვის? საშუალო და გრძელვადიანი ფაქტორები კვლავ აშშ დოლარისთვის ნეგატიურია, თუმცა მოკლევადიან პერიოდში დოლარის გამყარების ალბათობა გაიზარდა. ამდენად, მოკლევადიანი პოზიციების შემთხვევაში აშშ დოლარში ნაკლები სესხებაა ოპტიმალური. კონკრეტულად რამდენი უნდა ვისესხოთ, ამ შეკითხვაზე პასუხისთვის ინდივიდუალური, კომპანიაზე მორგებული შეფასება, რასაკვირველია, ყველაზე ზუსტია, თუმცა ორიენტირად მარტის „ერთგვერდიანი შეჯამება“ და მაისის „მკითხველის კომენტარებზე პასუხები“ გამოდგება.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე.

1782737281

როგორც პრემიერმა აღნიშნა, უკვე დასრულებულია კონკრეტული პროექტები, რომელთა საფუძველზეც 24-საათიანი სტანდარტის შესაბამისი წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილია დამატებით 3 ქალაქი.„წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილია დღევანდელი მდგომარეობით გაერთიანებული წყალმომარაგების კომპანიის დაფარვის არეალში მყოფი 31 ქალაქი, რაც არის შესაბამისი ქალაქების 65%. დარჩენილ 17 ქალაქში აქტიურად მიმდინარეობს სამუშაოები, რომლებიც დასრულდება მომავალი წლის ბოლომდე.გაფორმდა ხელშეკრულება აზიის განვითარების ბანკთან. ეს არის სასესხო ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებს ძირითადად სასოფლო დასახლებებში წყალმომარაგების უზრუნველყოფას. შედეგად, 100-ზე მეტ ლოკაციაზე განხორციელდება 400 მილიონი ევროს ოდენობის ინვესტიცია წყალმომარაგებაში და ამ ყველაფრის შედეგად წყალმომარაგებით იქნება უზრუნველყოფილი 150 000-ზე მეტი ბენეფიციარი. უკვე გაფორმებულია ხელშეკრულებები აქედან 12 პროექტზე“, -  განაცხადა პრემიერმა.

1782477844

აღნიშნული სცენარების მიზანია, ხელი შეუწყოს ფინანსური ინსტიტუტების მიერ ანგარიშგების გამჭვირვალედ, თანმიმდევრულად და ეფექტიანად წარმოებას. სცენარების მიმდინარე განახლება, რეგიონსა და მსოფლიოში მიმდინარე გეოპოლიტიკურ მოვლენებთან არსებული გაურკვევლობის ფონზე, ფინანსური ინსტიტუტების მაკროეკონომიკური ინფორმაციით დროულად უზრუნველყოფას ემსახურება.დოკუმენტში ასახულ სცენარებში, ცვლადების დინამიკის მთავარი განმსაზღვრელი ფაქტორები ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის ხანგრძლივობასთან და საქართველოს ეკონომიკური პოტენციალის ნორმალიზების სისწრაფესთან დაკავშირებული დაშვებებია. საბაზო სცენარში, ეკონომიკური ზრდის მთავარ მამოძრავებელ ფაქტორებად მაღალპროდუქტიული სექტორები და საგარეო მოთხოვნა მოიაზრება, ხოლო საშუალოვადიან ზრდას აღნიშნული ფაქტორების ნორმალიზება განსაზღვრავს.ოპტიმისტური სცენარი ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კონფლიქტის სწრაფად დასრულებასა და ბაზარზე არსებული გაურკვევლობის შემცირებას განიხილავს. პესიმისტური სცენარი კი კონფლიქტის, საბაზო სცენართან შედარებით, გახანგრძლივების ფონზე, გლობალური მიწოდების ჯაჭვების რღვევისა და ფინანსური პირობების გამკაცრების რისკებზე ამახვილებს ყურადღებას. აღსანიშნავია, რომ მომავალ პერიოდთან დაკავშირებით გაურკვევლობა და რისკები მაღალია.ფასს 9-ის მიხედვით, საკრედიტო რისკების შეფასებისას განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა სცენარებში წარმოდგენილ ინფორმაციას. კერძოდ, მოსალოდნელი საკრედიტო დანაკარგების შეფასებისას გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მაკროეკონომიკური და ფინანსური გარემოს მოსალოდნელი ტენდენციები და ადგილობრივი და გლობალური რისკები. აღნიშნული ხელს შეუწყობს საკრედიტო რისკების დროულ აღრიცხვას და ამდენად პოზიტიური გავლენა ექნება ფინანსურ სტაბილურობაზე.დოკუმენტში წარმოდგენილი რისკ-სცენარები არ წარმოადგენს ეროვნული ბანკის პროგნოზს და მათი გამოქვეყნება ფინანსური ინსტიტუტების მიერ ფასს 9 ანგარიშგების გამჭვირვალედ და ეფექტიანად წარმოებას ემსახურება.ამასთან, მნიშვნელოვანია სხვადასხვა ფინანსური ინსტიტუტების მიერ გამოყენებული მაკროეკონომიკური დაშვებები იყოს ურთიერთშესადარისი, რასაც წარმოდგენილი სცენარების გამოყენება უზრუნველყოფს.

1782470974

ფორუმის ფარგლებში სებ-ის პრეზიდენტი პანელური დისკუსიის მომხსენებელი იყო. დისკუსია სტაბილქოინების, პროგრამირებადი ბანკინგის, ციფრული აქტივებისა და ფინანსური სექტორის ციფრული ტრანსფორმაციის ძირითად ტენდენციებს შეეხო.ნათია თურნავამ მონაწილეებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ინოვაციური ფინანსური ეკოსისტემის განვითარების მიზნით განხორციელებული რეფორმები გააცნო. მან ისაუბრა ციფრული ბანკების სალიცენზიო რეჟიმზე, ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერების (VASP) მარეგულირებელ ჩარჩოსა და სტაბილქოინების რეგულირების ახალ მოდელზე, რომელიც რეგიონში პირველი მსგავსი ჩარჩოა.„ბოლო წლების განმავლობაში სებ-მა ინოვაციური ფინანსური სერვისების მომსახურებისთვის ხელსაყრელი გარემო შექმნა. ჩვენ წარვადგინეთ ახალი სალიცენზიო რეჟიმები და მარეგულირებელი ჩარჩო ინოვაციების მხარდასაჭერად. შედეგად, დღეს საქართველოში უკვე მოქმედებს სამი ციფრული ბანკი. ასევე შევქმენით ვირტუალური აქტივების მომსახურების პროვაიდერების (VASP) მარეგულირებელი ჩარჩო, რასაც შედეგად მოჰყვა ქვეყანაში 40 ახალი რეგისტრირებული კომპანია, მათ შორის წამყვანი საერთაშორისო კომპანიები. სულ ცოტა ხნის წინ კი წარვადგინეთ სტაბილქოინების რეგულირების ახალი  მოდელი, რომელიც შინაარსით რეგიონში პირველია და შეესაბამება საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას“, - აღნიშნა სებ-ის პრეზიდენტმა.მან ასევე ხაზი გაუსვა, რომ ეროვნული ბანკი ინოვაციების მხარდაჭერასთან ერთად, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ეროვნული ვალუტისა და ფინანსური სისტემის მიმართ ნდობის განმტკიცებას.„როგორც ცენტრალური ბანკი, საკუთარ როლს ფინანსური ინოვაციების ხელშემწყობისა და მონეტარული ნდობის გარანტის რანგში ვხედავთ. ჩვენი მიზანია, ისეთი მარეგულირებელი ჩარჩოს შექმნა, რომელიც ინოვაციური პროდუქტებისა და მომსახურებების უსაფრთხო განვითარებას უზრუნველყოფს. ამავდროულად კი შეინარჩუნებს ნდობას ეროვნული ვალუტისა და ფინანსური სისტემის მიმართ“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.Point Zero Forum წარმოადგენს საერთაშორისო პლატფორმას, რომელიც ცენტრალური ბანკების, მარეგულირებლების, საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და კერძო სექტორის წარმომადგენლებს აერთიანებს. ფორუმი ფინანსური სექტორის განვითარების, ციფრული ტრანსფორმაციისა და ინოვაციების მიმართულებით გამოცდილების გაზიარებასა და თანამედროვე გამოწვევების განხილვას ემსახურება.

1782465094

მინისტრის განმარტებით, აღნიშნული პროექტი პირდაპირი და ეფექტიანი პასუხია იმ მზარდ მოთხოვნაზე, რომელიც ქვეყნის სატრანსპორტო და ლოგისტიკური სექტორის მიმართ არსებობს.„ესაა პროექტი, რომელიც ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისა და რეგიონული კავშირების გაძლიერების კუთხით ახალ პერსპექტივებს აჩენს. განვლილი რამდენიმე წლის განმავლობაში შუა დერეფანი ერთ-ერთ ყველაზე დინამიკურად განვითარებად საერთაშორისო სატრანსპორტო მარშრუტად ჩამოყალიბდა. შესაბამისად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა საქართველოს მიერ გატარებული ტვირთის ნაკადიც.აღსანიშნავია, რომ მიმდინარე წლის პირველ ხუთ თვეში შუა დერეფნით გადაზიდული ტვირთების მოცულობა 21%-ით, საქართველოს ნავსადგურებში შემოსული გემების ტონაჟი კი 19%-ით გაიზარდა. ზრდა ფიქსირდება პრაქტიკულად ყველა ძირითადი მიმართულებით, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ჩვენი ქვეყნის მზარდ როლს რეგიონულ და საერთაშორისო ლოგისტიკაში“, - აღნიშნა ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა.

1782386256

დოკუმენტი განსაზღვრავს ხუთი წლის განმავლობაში აგროსასურსათო სექტორის ხელშეწყობაში FAO-ს ჩართულობას და სრულად შეესაბამება საქართველოს ეროვნული განვითარების პრიორიტეტებსა და გაეროს მდგრადი განვითარების თანამშრომლობის ჩარჩოს (UNSDCF). ეროვნულ და საერთაშორისო დაინტერესებულ მხარეებთან მრავალმხრივი  კონსულტაციების შედეგად შემუშავებული დოკუმენტი ასახავს სტრატეგიულ ხედვას საქართველოს აგროსასურსათო სისტემების უფრო კონკურენტუნარიან, ინკლუზიურ და კლიმატის მიმართ მედეგ სექტორად გარდასაქმნელად და აძლიერებს გაეროს კოორდინირებულ მხარდაჭერას.ქვეყნის პროგრამული ჩარჩოს (CPF) მეშვეობით, FAO უზრუნველყოფს ტექნიკურ ექსპერტიზას, პოლიტიკის მხარდაჭერასა და ტექნიკურ დახმარებას მწვანე და ინკლუზიური განვითარების ხელშესაწყობად.„გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციასთან (FAO) ჩვენ მრავალწლიანი წარმატებული თანამშრომლობა გვაკავშირებს. მტკიცე პარტნიორობით განხორცილდა და ამ ეტაპზეც მიმდინარეობს არაერთი პროექტი, რომელთა მიზანიც აგროსექტორის მაღალი სტანდარტით განვითარების  ხელშეწყობაა. ქვეყნის პროგრამულ ჩარჩო ხელშეკრულებაზე  (CPF)  ხელმოწერით ვადასტურებთ მზაობას უფრო კონკურენტუნარიანი და ინკლუზიური აგროსასურსათო სისტემის შესაქმნელად, რომელსაც ხელშესახები სარგებელი მოაქვს ჩვენი სოფლად მცხოვრები მოსახლეობისთვის“, - განაცხადა დავით სონღულაშვილმა.FAO-ს წარმომადგენელმა რაიმუნდ იელემ ხაზი გაუსვა ორგანიზაციის როლს ეროვნული შესაძლებლობების გაძლიერებასა და ინკლუზიური მიდგომების პოპულარიზაციაში.„პროგრამული ჩარჩო ხელშეკრულება (CPF, 2026-2030) შეთანხმების ის ფორმაა, რომელიც ეფუძნება საერთო პრიორიტეტებს და მიზნად ისახავს გლობალური ექსპერტიზის გამოყენებას ქალაქსა და სოფელს შორის არსებული სხვაობის აღმოსაფხვრელად, ქალებისა და ახალგაზრდების გასაძლიერებლად და იმის უზრუნველსაყოფად, რომ საქართველოს სოფლის მეურნეობის სექტორი მზად იყოს კლიმატის ცვლილების გამოწვევებისთვის“, - განაცხადა რაიმუნდ იელემ.„მოხარული ვარ, სამინისტროსა და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციას შორის ქვეყნის პროგრამულ ჩარჩო ხელშეკრულების ხელმოწერით. ეს დოკუმენტი ემსახურება ქვეყანაში აგროსასურსათო სისტემების განვითარების, სოფლის მეურნეობის პროდუქტიულობის ზრდის მიმართულებით მნიშვნელოვანი კონტრიბუციის განხორციელებას, ასევე ეროვნულად განსაზღვრული წვლილის (NDC) ფარგლებში, სათბურის აირების ემისიების შემცირებას. ვულოცავ ორივე მხარეს მნიშვნელოვანი დოკუმენტის ხელმოწერას“,-განაცხადა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მუდმივმა კოორდინატორმა საქართველოში- დიდიე ტღებიუკმა.ქვეყნის პროგრამული ჩარჩო ხელშეკრულება (CPF, 2026-2030 წლები) ქმედითი გზამკვლევია, განვითარების ხარვეზების აღმოსაფხვრელად, იყოს მწვანე ეკონომიკური ზრდის უზრუნველსაყოფად  და სოფლად მცხოვრები მოსახლეობის კეთილდღეობის ასამაღლებლად.გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში გამართულ შეხვედრას მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის მოადგილე ზვიად ბარქაია, მინისტრის მოადგილე ლაშა დოლიძე, გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის წარმომადგენლები და  სამინისტროს შესაბამისი სამსახურის ხელმძღვანელი პირები ესწრებოდნენ.

1782384995

მთავრობის მეთაურის შეფასებით, ფოთის საზღვაო ნავსადგურის გაფართოება არის მორიგი ნიშანი იმისა, რომ საქართველო რეგიონულ ლოგისტიკურ ცენტრად მკვიდრდება.„ეს პროექტი საერთო მიზნის გარშემო აერთიანებს სახელმწიფოს, ქართულ ბიზნესს და ამერიკულ ფინანსურ ინსტიტუტებს.მინდა, განსაკუთრებული მადლობა გადავუხადო ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების ფინანსურ კორპორაციას (DFC). ეს პროექტი კიდევ ერთი ნათელი დასტურია იმისა, რომ ნდობასა და საერთო ღირებულებებზე დაფუძნებულ, მდგრადი განვითარების მიზნებზე ორიენტირებულ თანამშრომლობას ყოველთვის ხელშესახები  შედეგები მოაქვს. ამავდროულად, განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს იმ გარემოებას, რომ ამ მასშტაბური ჩანაფიქრის ინიციატორი და განმახორციელებელი ქართული კომპანიაა.„პეის ჯგუფის“ წარმატება აჩვენებს, რომ ადგილობრივ ბიზნესს აქვს კომპეტენცია და ყველა რესურსი,  საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად განახორციელოს ისეთი მასშტაბური პროექტები, რომლებიც ჩვენი ქვეყნის ეკონომიკურ მომავალს ქმნის”, -  განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა.

1782382978

ანგარიშის თანახმად ქვეყანაში სტრუქტურული უმუშევრობა კვლავ გამოწვევად რჩება, ამასთან შეზღუდულია პროდუქტიული სამუშაო ადგილების რაოდენობა, არსებობს შეუსაბამობა ბაზარზე საჭირო უნარებსა და ბაზრის მოთხოვნას შორის.„საქართველო გამოწვევების წინაშე დგას შრომის ბაზარზე. მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია უმუშევრობის მაღალი დონე, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, და ბიზნესების მხრიდან კვალიფიციური კადრების დეფიციტის შესახებ მზარდი სიგნალები”, - წერს IMF-ი.„უმუშევრობა ისტორიულ მინიმუმამდე შემცირდა, თუმცა ის კვლავ აღემატება შესადარის მაჩვენებლებს, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში. ამავე დროს, კომპანიები სულ უფრო ხშირად ასახელებენ კვალიფიციური მუშახელისა და სამუშაო ძალის დეფიციტს ბიზნესის საქმიანობის ერთ-ერთ მთავარ შემაფერხებელ ფაქტორად”, - აღნიშნავს IMF-ი.კვლევის მიხედვით, ქვეყანაში ფართოდ არის გავრცელებული როგორც გადაჭარბებული კვალიფიკაცია, ისე უნარების დეფიციტ, რაც ასახავს ზოგადი და უმაღლესი განათლების მქონე კადრების სტრუქტურულ სიჭარბეს იმ უნარებთან შედარებით, რომლებიც რეალურად მოთხოვნადია სამუშაო ადგილებზე, განსაკუთრებით ტექნიკური და პრაქტიკული მიმართულებებით.„2024 წელს სამუშაო ასაკის დასაქმებულთა 27% და ახალგაზრდების 36% იმ პოზიციებზე მუშაობდა, რომლებიც მათ განათლების დონეზე დაბალ კვალიფიკაციას მოითხოვდა. ამასთან, უმაღლესი განათლების მქონე დასაქმებულთა 40% დასაქმებული იყო საშუალო ან დაბალი კვალიფიკაციის სამუშაოებზე. საპირისპიროდ, არასაკმარისი კვალიფიკაცია განსაკუთრებით შეინიშნებოდა მაღალპროდუქტიულ სექტორებში, როგორიცაა ინფორმაციული ტექნოლოგიები (ICT), ფინანსები, მენეჯერული და პროფესიული საქმიანობა. მნიშვნელოვანი იყო ასევე სპეციალობისა და დასაქმების სფეროს შორის შეუსაბამობა: დასაქმებულთა მხოლოდ დაახლოებით ერთი მესამედი მუშაობდა იმ სფეროში, რომელიც მათ განათლებასა და პროფესიულ მომზადებას შეესაბამებოდა. ეს ტენდენციები მიუთითებს განათლების სისტემასა და შრომის ბაზრის მოთხოვნებს შორის სუსტ კავშირზე, ასევე მაღალი პროდუქტიულობის სექტორების შეზღუდულ შესაძლებლობაზე, შეითვისონ კვალიფიციური სამუშაო ძალა”, - აღნიშნულია IMF-ის კვლევაში.ანგარიშის თანახმად, დასაქმების სტრუქტურა თანდათან გადაადგილდა სოფლის მეურნეობიდან ვაჭრობისა და მშენებლობის სექტორებისკენ. ამავე დროს, ვაკანსიების რაოდენობა გაიზარდა მაღალკვალიფიციურ სექტორებში, როგორიცაა ინფორმაციული ტექნოლოგიები (ICT) და ფინანსები, მაშინ როდესაც შემცირდა საშუალო კვალიფიკაციის სამუშაოებზე მოთხოვნა ვაჭრობის, გაყიდვებისა და მშენებლობის სფეროებში. კომპანიების დონეზე არსებული მონაცემები აჩვენებს, რომ გამოკითხული ბიზნესების დაახლოებით 8% უცხოელ მუშაკებს ასაქმებს, რაც მთლიან დასაქმებაში დაახლოებით 2%-იან წილს შეადგენს. ეს ნაწილობრივ ადგილობრივი კვალიფიციური კადრების დეფიციტითაა განპირობებული, განსაკუთრებით პროფესიულ პოზიციებზე. ამასთან, იზრდება იმ კომპანიების წილი, რომლებიც უცხოელი თანამშრომლების დასაქმების მთავარ მიზეზად შედარებით დაბალ ანაზღაურებას ასახელებენ.IMF-ი სამუშაო ადგილების შექმნის ხელშეწყობისთვის ორ ურთიერთშემავსებელ პრიორიტეტულ მიმართულებას გამოკვეთს. უნარების შეუსაბამობის შემცირება და შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან მათი უკეთ შესაბამისობაში მოყვანა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის უზრუნველყოფა და დასაქმების მოტივაციის გაძლიერება.უნარების შეუსაბამობის შემცირება და შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან მათი უკეთ შესაბამისობაში მოყვანაპრიორიტეტულ ნაბიჯებს შორისაა:სწავლების ხარისხის გაუმჯობესება და სასწავლო პროგრამების შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან მეტად დაახლოება;პროფესიული განათლებისა და გადამზადების (VET) სისტემის გაძლიერება;დამსაქმებლების მონაწილეობით სასწავლო პროგრამების, სტაჟირებებისა და პრაქტიკული მომზადების შესაძლებლობების გაფართოება;დასაქმების ხელშემწყობი ინსტიტუტების, მათ შორის საჯარო დასაქმების სერვისებისა და კარიერული კონსულტირების სისტემის გაუმჯობესება.მოსახლეობის სოციალური დაცვის უზრუნველყოფა და დასაქმების მოტივაციის გაძლიერებასოციალური დახმარებების მოცულობის შემდგომ გაზრდამდე მნიშვნელოვანია შეფასდეს მათი გავლენა შრომის ბაზარზე და გაძლიერდეს კავშირი სოციალურ მხარდაჭერასა და დასაქმების ხელშემწყობ ღონისძიებებს შორის, როგორიცაა პროფესიული გადამზადება, სამუშაოს ძიების მხარდაჭერა და კარიერული კონსულტირება.დამატებითი ზომები, განსაკუთრებით ქალების ეკონომიკური აქტივობის გასაზრდელად, შეიძლება მოიცავდეს:ბავშვთა და ხანდაზმულთა მოვლის სერვისების გაფართოებას;კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამებზე ხელმისაწვდომობის ზრდას;მოქნილი სამუშაო პირობების დანერგვის ხელშეწყობას.

1782380974

„სასათბურე მეურნეობების განვითარება ჩვენი ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა. მნიშვნელოვანია, ერთი მხრივ, ადგილობრივი წარმოების გაძლიერება და იმპორტის ჩანაცვლება, ხოლო მეორე მხრივ, საექსპორტო პოტენციალის ზრდა. ამისთვის აუცილებელია თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა, წარმოების ეფექტიანობის ზრდა, სასაწყობე და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის განვითარება, რაც ადგილობრივი პროდუქციის კონკურენტუნარიანობას მნიშვნელოვნად გაზრდის. აღნიშნული მიმართულებით სოფლის განვითარების სააგენტო აქტიურად მუშაობს. პირველი ივლისიდან ამოქმედდება შესაბამისი პროგრამები, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში, დამატებითი მხარდამჭერი ღონისძიებებიც განხორციელდება“, - განაცხადა დავით სონღულაშვილმა.სექტორის წარმომადგენლებმა მინისტრს დარგში არსებული საჭიროებები გააცნეს. საუბარი შეეხო პროდუქციის რეალიზაციის საკითხებს, მსხვილ სავაჭრო ქსელებთან პირდაპირი თანამშრომლობის შესაძლებლობებს, მიწოდების ჯაჭვის გაუმჯობესებას, ასევე სასაწყობე და სამაცივრე ინფრასტრუქტურის ხელმისაწვდომობის მნიშვნელობას.მხარეებმა ასევე იმსჯელეს ინვესტიციების მოზიდვის და ადგილობრივი წარმოების განვითარების ხელშეწყობის საკითხებზე, რაც იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირებას შეუწყობს ხელს.შეხვედრა დარგობრივი საბჭოს ფორმატში გაიმართა, რომელიც ითვალისწინებს სექტორის წარმომადგენლებთან რეგულარულ კომუნიკაციას, კვარტალში ერთხელ შეხვედრებს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის, ხოლო თვეში ერთხელ მინისტრის მოადგილის ხელმძღვანელობით. საბჭოს ფარგლებში განიხილება დარგისთვის მნიშვნელოვანი საკითხები და განისაზღვრება მათი გადაჭრის შესაძლო გზები.სასათბურე მეურნეობების წარმომადგენლებთან შეხვედრას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ლაშა დოლიძე, სოფლის განვითარების სააგენტოს დირექტორი ზურაბ გოზალიშვილი, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორი ლევან უჯმაჯურიძე, სურსათის ეროვნული სააგენტოს უფროსი გიორგი იაკობაშვილი და სამინისტროს შესაბამისი უწყებებისა და დეპარტამენტების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.

1782373232

მისი შეფასებით, არავის დაუთვლია იმ $2,6 მლნ, ფარგლებში წარმოებულმა რუსულმა იარაღმა რამდენი უკრაინელი მოკლა.„2026 წლის პირველ კვარტალში, ლატვია, დიახ ის ლატვია, რომლის ლიდერები ჩვენ თითებს გვიქნევენ, გახდა რუსეთში არყის უმსხვილესი მიმწოდებელი. საუბარია $2,6 მილიონის ექსპორტზე.მერე გამოვლენ და იტყვიან, უკრაინას ვეხმარებით რითაც შეგვიძლიაო....იმ $2,6 მლნ, ფარგლებში წარმოებულმა რუსულმა იარაღმა რამდენი უკრაინელი მოკლა? დაითვალა ვინმემ?“ - წერს ანჯაფარიძე.

1782298462