- თით­ქოს მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ სი­ნამ­დვი­ლე­ში საკ­მა­ოდ კომ­პლექ­სუ­რი შე­კი­თხვით: რას ნიშ­ნავს და რას აერ­თი­ა­ნებს ეს ორი სი­ტყვა - “ქარ­თუ­ლი ჩაი“?- ეს ორი სი­ტყვა არც ისე მარ­ტი­ვია, თუმ­ცა გა­აჩ­ნია, ვის­თვის. პი­რა­დად ჩემ­თვის და ჩვე­ნი მე­ჩა­ი­ე­ე­ბის­თვის ეს არის, პრაქ­ტი­კუ­ლად, მთე­ლი შეგ­ნე­ბუ­ლი ცხოვ­რე­ბა, რო­მე­ლიც ამ საქ­მეს მი­ვუ­ძღვე­ნით. ამ ორ სი­ტყვას რომ გა­ი­გო­ნებ, თვალ­წინ მა­შინ­ვე და­გიდ­გე­ბა სა­ქარ­თვე­ლოს ეკო­ნო­მი­კა და ის დიდი სარ­გე­ბე­ლი, რაც ქარ­თულ­მა ჩაიმ ქვე­ყა­ნას მო­უ­ტა­ნა.და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რა­ი­ო­ნებ­ში, ასე­თი ფრა­ზაც კი არ­სე­ბობ­და: “მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო ქარ­თუ­ლი ჩაის აშე­ნე­ბუ­ლია“. ამ სი­ტყვებ­ში გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი არა­ფე­რია. ჩაიმ ძა­ლი­ან ბევ­რი ადა­მი­ა­ნი­სა და ოჯა­ხის ეკო­ნო­მი­კურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე იმოქ­მე­და და­დე­ბი­თად - ხალ­ხმა კარ­გი სახ­ლე­ბი აი­შე­ნა, ცხოვ­რე­ბა მო­ი­წყო. ამას­თან, ეს მხო­ლოდ პი­რად კე­თილ­დღე­ო­ბას არ ნიშ­ნავ­და, მარ­თლაც დიდ და სა­სარ­გებ­ლო საქ­მეს აკე­თებ­დნენ. 90-იან წლე­ბამ­დე ქარ­თულ ჩაის არა მხო­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, არა­მედ მთელ ყო­ფილ საბ­ჭო­თა სივ­რცე­სა და ევ­რო­პის გარ­კვე­ულ ნა­წილ­შიც კარ­გად იც­ნობ­დნენ.- კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნე­ბი იყო ჩარ­თუ­ლი ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ში?- მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რე­გი­ო­ნე­ბად ით­ვლე­ბო­და თით­ქმის მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო: ამ­ჟა­მად დრო­ე­ბით ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი აფხა­ზე­თი, სა­მეგ­რე­ლო, გუ­რია, აჭა­რა და იმე­რე­თი... იმე­რეთ­შიც თით­ქმის ყვე­ლა რა­ი­ო­ნი იყო ჩარ­თუ­ლი - სამ­ტრე­დია, ხონი, თერ­ჯო­ლა, ტყი­ბუ­ლი, ჭი­ა­თუ­რა...- კლი­მა­ტუ­რი პი­რო­ბე­ბი ხომ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლია, მა­გა­ლი­თად, ზღვის­პი­რეთ­სა და იმე­რეთს შო­რის. რო­გორ იყო­ფო­და ხა­რის­ხი და რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნის ჩაი ით­ვლე­ბო­და სა­უ­კე­თე­სოდ?- თუ გა­და­მუ­შა­ვე­ბას ტექ­ნო­ლო­გი­ის სრუ­ლი დაც­ვით მი­ვუდ­გე­ბით, პი­რო­ბე­ბი თა­ნა­ბა­რია, უკე­თე­სი ხა­რის­ხის ჩაი გა­მო­დი­ო­და იქ, სა­დაც პლან­ტა­ცია ზღვის დო­ნი­დან უფრო მაღ­ლა მდე­ბა­რე­ობ­და - მა­ღალმთი­ან ზო­ნებ­ში - მა­გა­ლი­თად, ტყი­ბულ­სა და ჭი­ა­თუ­რა­ში. რაც უფრო მა­ღალ­ზეა პლან­ტა­ცია, მით უფრო მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის პრო­დუქ­ცი­ას იძ­ლე­ვა.- საბ­ჭო­თა პე­რი­ოდ­ში, კოლ­მე­ურ­ნე­ო­ბე­ბის დროს, გეგ­მის გა­და­ჭარ­ბე­ბით შეს­რუ­ლე­ბა­ზე იყო აქ­ცენ­ტი. გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი მო­საზ­რე­ბით, გეგ­მის შე­სას­რუ­ლებ­ლად სამ დუყს კი არა, უხეშ ფოთ­ლებ­სა და ტო­ტებ­საც კრეფ­დნენ. რამ­დე­ნად შე­ე­სა­ბა­მე­ბა ეს სი­მარ­თლეს?- და­ახ­ლო­ე­ბით 1970-იან წლე­ბამ­დე პრო­დუქ­ცია საკ­მა­ოდ ხა­რის­ხი­ა­ნი იყო. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, ერთი პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნა ყო­ფი­ლი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მო­თხოვ­ნის 95%-ზე მეტს ამა­რა­გებ­და! 70-იანი წლე­ბი­დან კი რა მოხ­და: სა­ქარ­თვე­ლოს ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბას მო­უნ­და გარ­და­მა­ვა­ლი წი­თე­ლი დრო­შე­ბი, ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძეს - პო­ლიტ­ბი­უ­როს წევ­რო­ბა და სო­ცი­ა­ლის­ტუ­რი შრო­მის გმი­რის წო­დე­ბა. რო­გორც ღვი­ნო­ში, ისე ჩა­ი­ში - ეს ორი დარ­გი მა­შინ შიდა პრო­დუქ­ტის 10-12%-ს შე­ად­გენ­და - ხა­რის­ხის ხარ­ჯზე და­ი­წყო რა­ო­დე­ნო­ბის გაზ­რდა.ნორ­მა­ლუ­რი, მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის ჩა­ის­თვის უნდა მო­იკ­რი­ფოს 2-3-ფოთ­ლი­ა­ნი დუ­ყე­ბი (მაქ­სი­მუმ 4-5-ბუ­დი­ა­ნი - შე­და­რე­ბით და­ბა­ლი ხა­რის­ხის­თვის). 70-ია­ნე­ბი­დან კი პლან­ტა­ცი­ე­ბის გაზ­რდა და­ი­წყეს: გა­ზა­ფხულ­ზე კრე­ფას არ იწყებ­დნენ, ელოდ­ნენ ფოთ­ლის გაზ­რდას და მერე და­ნით, ნამ­გლი­თა თუ ბამ­ბუ­კის ჯო­ხე­ბით პირ­და­პირ ჭრიდ­ნენ მა­სას.წე­სით, 1 ჰექ­ტა­რი პლან­ტა­ცი­ი­დან ნორ­მა­ლუ­რი ჩაის მი­სა­ღე­ბად 3, მაქ­სი­მუმ 4 ტონა ფო­თო­ლი უნდა მო­იკ­რი­ფოს. 70-იანი წლე­ბი­დან 90-ია­ნე­ბის და­სა­წყი­სამ­დე კი 1 ჰექ­ტარ­ზე მო­სავ­ლი­ა­ნო­ბა 10-12 ტო­ნამ­დე აიყ­ვა­ნეს! ანუ ოთხჯერ მეტს კრეფ­დნენ, ვიდ­რე უნდა მოკ­რე­ფი­ლი­ყო. მთე­ლი “ხე-ტყე“ იკ­რი­ფე­ბო­და.ამან გა­მო­იწ­ვია ხა­რის­ხის კა­ტას­ტრო­ფუ­ლი და­ცე­მა. გარ­და ამი­სა, მწყობ­რი­დან გა­მო­ვი­და ფაბ­რი­კე­ბის და­ნად­გა­რე­ბიც, რად­გან ისი­ნი ნაზი ფოთ­ლის­თვის იყო გან­კუთ­ვნი­ლი და “ჯო­ხებს“ ვერ ამუ­შა­ვებ­და. მერე იძუ­ლე­ბულ­ნი გახ­დნენ, ტექ­ნი­კუ­რი რე­ორ­გა­ნი­ზა­ცია ჩა­ე­ტა­რე­ბი­ნათ და მან­ქა­ნე­ბი ამ უხეშ ფო­თოლ­ზე მო­ერ­გოთ, რა­მაც ხა­რის­ხი კი­დევ უფრო და­წია. ის უკვე ჩაი კი არა, უბ­რა­ლოდ ბო­როტ­მოქ­მე­დე­ბა იყო.ინ­დუსტრია და პლან­ტა­ცი­ე­ბი მორ­გე­ბუ­ლი იყო მაქ­სი­მუმ 200 000 ტონა ფოთ­ლის და­მუ­შა­ვე­ბა­ზე და 600 000 ტო­ნა­ზე აიყ­ვა­ნეს - სამ­ჯერ მეტ­ზე! შე­დე­გად, ქარ­თულ ჩაის სა­ხე­ლი სრუ­ლი­ად გა­უ­ტყდა და ის უხა­რის­ხო პრო­დუქტთან ასო­ცირ­და.- შემ­დეგ მო­ვი­და 90-იანი წლე­ბი და ყვე­ლა­ფე­რი გა­ჩერ­და...- დიახ, 20-წლი­ა­ნი ასე­თი პო­ლი­ტი­კის შემ­დეგ, 90-ია­ნებ­ში მოხ­და სრუ­ლი კო­ლაფ­სი. ომი, ეკო­ნო­მი­კუ­რი დაღ­მავ­ლო­ბა - ფაბ­რი­კე­ბი გა­ი­ყი­და, და­ი­შა­ლა, გა­ნად­გურ­და. ყვე­ლა­ზე მძი­მე და ძნე­ლად აღ­სად­გე­ნი კი ბაზ­რე­ბის და­კარ­გვა აღ­მოჩ­ნდა. ქარ­თუ­ლი ჩაის ტრა­დი­ცი­უ­ლი ბაზ­რე­ბი მთლი­ა­ნად და­ი­კა­ვეს სხვა მო­თა­მა­შე­ებ­მა - ინ­დო­ეთ­მა, ჩი­ნეთ­მა, ვი­ეტ­ნამ­მა, კე­ნი­ამ...- რო­დი­დან და­ი­წყო დარ­გის აღ­დგე­ნის პირ­ვე­ლი მცდე­ლო­ბე­ბი?- 2000-იანი წლე­ბის და­სა­წყი­სი­დან, როცა და­ი­ნა­ხეს, რომ ეკო­ნო­მი­კა მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იყო და შე­მო­სავ­ლის წყა­რო­ებს ეძებ­დნენ, ისევ ჩაის მი­უბ­რუნ­დნენ. 2001 წლი­დან და­ი­წყო მცი­რე სუბ­სი­დი­რე­ბა - წე­ლი­წად­ში 1-2 მი­ლი­ო­ნი გა­მო­ყო­ფი­ლი­ყო რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის­თვის, თუმ­ცა ეს ზღვა­ში წვე­თი იყო. იმ­პე­რი­ის­დრო­ინ­დე­ლი კო­რუფ­ცი­ის გამო ეს თან­ხე­ბიც გზა­ში იკარ­გე­ბო­და, თუმ­ცა და­დე­ბი­თი ის იყო, რომ ჩაის თემა სა­ერ­თოდ არ მი­ვი­წყე­ბუ­ლა.- კარ­გი ის არის, რომ ჩაის ბუჩ­ქს, რო­გორც ცნო­ბი­ლია, გა­ა­ხალ­გაზ­რდა­ვე­ბი­სა და თვი­თაღ­დგე­ნის უნი­კა­ლუ­რი უნა­რი აქვს...- სა­ბედ­ნი­ე­როდ, ჩაის ფესვთა სის­ტე­მა ისე­თია, რომ მძი­მე გას­ხვლის შემ­თხვე­ვა­შიც კი - ანუ მი­წის ზე­და­პი­რი­დან 10 სან­ტი­მეტრზე რომ გა­დაჭ­რა - მცე­ნა­რე 3 წე­ლი­წად­ში იძ­ლე­ვა პირ­ველ მო­სა­ვალს, ხუთ წე­ლი­წად­ში კი სრუ­ლად აღ­დგე­ბა.- აქ­ტი­უ­რი რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია რო­დი­დან და­ი­წყო?- აქ­ტი­უ­რი ეტა­პი 2015-2016 წლე­ბი­დან და­ი­წყო. მა­ნამ­დე რთუ­ლი პე­რი­ო­დი იყო. გარ­კვე­ულ ეტაპ­ზე თხი­ლის აქ­ტი­უ­რი გა­შე­ნე­ბა და­ი­წყეს, შემ­დეგ - მოც­ვის. ეკო­ნო­მის­ტებ­მა და­ით­ვა­ლეს, რომ თხი­ლი და მოც­ვი უფრო რენ­ტა­ბე­ლუ­რი იყო. ამ მიზ­ნით ბევ­რმა ფერ­მერ­მა მოჭ­რა ჩაი და თხი­ლი დარ­გო. წლებ­მა კი აჩ­ვე­ნა, რომ თხი­ლიც და მოც­ვიც არას­ტა­ბი­ლუ­რი კულ­ტუ­რე­ბია. თხი­ლის ფასი თურ­ქე­თის მო­სა­ვალ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი - ერთ წელს თუ კარ­გი ფასი აქვს, მე­ო­რე წელს შე­იძ­ლე­ბა 1 ლა­რამ­დე ჩა­მო­ვი­დეს. მოც­ვიც 1-2 კვი­რა იყი­დე­ბა ძვი­რად, მერე ფასი კა­ტას­ტრო­ფუ­ლად ეცე­მა. ვინც ჩაის პლან­ტა­ცია გა­ა­ნად­გუ­რა და თხი­ლით ჩა­ა­ნაც­ვლა, 80%-ზე მეტ­მა იზა­რა­ლა...- ფაქ­ტობ­რი­ვად, “ოქრო“ ამო­ი­ღეს მი­წი­დან და გა­და­ყა­რეს.- ჩაი შე­იძ­ლე­ბა მო­მენ­ტა­ლუ­რი რენ­ტა­ბე­ლო­ბით ჩა­მო­უ­ვარ­დე­ბო­დეს ამ კულ­ტუ­რებს, მაგ­რამ სტა­ბი­ლუ­რო­ბით გა­ცი­ლე­ბით ძლი­ე­რია. პრო­დუქ­ცია მალ­ფუ­ჭე­ბა­დი არ არის და შე­უძ­ლია მყიდ­ველს და­ე­ლო­დოს... მოკ­ლედ, გა­ვაც­ნო­ბი­ე­რეთ, რომ იმ­ხე­ლა ინ­დუსტრი­ა­სა და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მას­შტა­ბებ­ზე ორი­ენ­ტა­ცი­ას ვერ და არც გა­ვა­კე­თებ­დით და ჩვე­ნი კონ­ცეფ­ცია ასე­თი იყო: უნდა ვა­წარ­მო­ოთ ზუს­ტად იმ მო­ცუ­ლო­ბი­სა და იმ ხა­რის­ხის ჩაი, რისი გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ის სა­შუ­ა­ლე­ბაც რე­ა­ლუ­რად გვაქვს.სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სა­მი­ნის­ტროს­თან, ინ­სტი­ტუტ­თან და დარ­გის სპე­ცი­ა­ლის­ტებ­თან ერ­თობ­ლი­ვი მუ­შა­ო­ბით შე­ვი­მუ­შა­ვეთ ჩაის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის სა­ხელ­მწი­ფო პროგ­რა­მა, რო­მე­ლიც მთავ­რო­ბამ 2016 წელს და­ამ­ტკი­ცა.პროგ­რა­მა ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბულ დახ­მა­რე­ბას: კერ­ძო მე­სა­კუთ­რე­ე­ბის­თვის - სა­ხელ­მწი­ფო აფი­ნან­სებ­და რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის ხარ­ჯე­ბის 60%-ს. სა­ი­ჯა­რო ფარ­თო­ბე­ბის­თვის (სა­ხელ­მწი­ფო მიწა) — 80%-ს. კო­ო­პე­რა­ტი­ვე­ბის­თვის - 90%-ს (ანუ 10%-იანი თა­ნა­და­ფი­ნან­სე­ბით). ამ პროგ­რა­მით 1600-2000 ჰექტრამ­დე პლან­ტა­ცი­ის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და.- დღეს რა ეტაპ­ზე ვართ და რა მთა­ვა­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის წი­ნა­შე დგას დარ­გი?- რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და, მაგ­რამ გაჩ­ნდა ახა­ლი პრობ­ლე­მა - დის­ბა­ლან­სი წარ­მო­ე­ბა­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ას შო­რის... თა­ვი­დან პი­რო­ბა­ში იდო, რომ ბე­ნე­ფი­ცი­არს 3 წლის თავ­ზე მცი­რე გა­და­მა­მუ­შა­ვე­ბე­ლი სა­წარ­მოც უნდა აე­შე­ნე­ბი­ნა. ამან ბევ­რი შე­ა­ში­ნა, რად­გან სა­წარ­მოს მო­წყო­ბა 300-400 ათას ლარს მო­ი­თხოვ­და. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ეს მო­თხოვ­ნა ამო­ვი­ღეთ, მაგ­რამ წა­მო­ვი­და მე­ო­რე პრობ­ლე­მა - გა­სა­ღე­ბის ბაზ­რე­ბი.თუ რე­ა­ბი­ლი­ტი­რე­ბულ პლან­ტა­ცი­ა­ზე ფო­თო­ლი ყო­ველ­წლი­უ­რად არ მო­იკ­რი­ფა და ექ­სპლუ­ა­ტა­ცია არ გა­ე­წია, 1-2 წე­ლი­წად­ში ისევ გა­ვე­ლურ­დე­ბა.ამი­ტომ, ასო­ცი­ა­ცი­ამ სა­ხელ­მწი­ფოს მივ­მარ­თეთ: დრო­ე­ბით შე­ვა­ჩე­როთ პლან­ტა­ცი­ე­ბის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის და­ფი­ნან­სე­ბა და ეს რე­სურ­სი მივ­მარ­თოთ მარ­კე­ტინგზე, პი­არ­ზე, ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა­ზე, გა­მო­ფე­ნებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­სა და ბაზ­რე­ბის მო­პო­ვე­ბა­ზე. ამ­ჟა­მად რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის პროგ­რა­მა შე­ჩე­რე­ბუ­ლია.- რა არის შექ­მნი­ლი ჩი­ხი­დან გა­მო­სა­ვა­ლი?- ჯა­დოს­ნუ­რი ჯოხი არ არ­სე­ბობს, თუმ­ცა კონ­კრე­ტუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნდა გა­და­იდ­გას: ბაზ­რე­ბის დი­ვერ­სი­ფი­კა­ცია და ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა. შიდა ბაზ­რის დაც­ვა და პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია (სა­ელ­ჩო­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბა, ქარ­თუ­ლი ჩაის შეყ­ვა­ნა სას­ტუმ­რო­ებ­სა და Horeca სექ­ტორ­ში). ცნო­ბა­დო­ბის ამაღ­ლე­ბა და სწო­რი პრე­ზენ­ტა­ცია. თურ­ქე­თი და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნი უზარ­მა­ზარ სუბ­სი­დი­ებს აძ­ლე­ვენ თა­ვი­ანთ ექ­სპორ­ტი­ო­რებს, რის გა­მოც შიდა ბა­ზარ­ზეც კი დემ­პინ­გურ ფა­სებ­ში შე­მო­აქვთ ჩაი. ამი­ტომ ჩვენ გვჭირ­დე­ბა სწო­რი პო­ზი­ცი­ო­ნი­რე­ბა.- რით არის ქარ­თუ­ლი ჩაი უპი­რა­ტე­სი უცხო­ურ ანა­ლო­გებ­თან (ინ­დურ, თურ­ქულ, კე­ნი­ურ) შე­და­რე­ბით?- მო­დით, გულ­წრფელ­ნი ვი­ყოთ: შავ ჩა­ი­ში ჩვენ ინ­დო­ე­თის, შრი-ლან­კი­სა თუ სხვა ჩაის კონ­კუ­რენ­ცი­ას ვერ გა­ვუ­წევთ. მათ­თან მთე­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში მზეა, ფო­თო­ლი იმ­დენ ნივ­თი­ე­რე­ბას აგ­რო­ვებს, რომ ასე­თი ნედ­ლე­უ­ლი ჩვენ ბუ­ნებ­რი­ვად ვერ გვექ­ნე­ბა. ინ­დუ­რი ჩაი მა­ღალ­ტა­ნი­ნი­ა­ნია, მძაფ­რია და მწკლარ­ტე. ქარ­თუ­ლი შავი ჩაი კი უფრო მსუ­ბუ­ქია, ჰა­ე­რო­ვა­ნი და რბი­ლი გემო აქვს. რაც შე­ე­ხე­ბა მთა­ვარ უპი­რა­ტე­სო­ბას: ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვე: სამ­ხრეთ ქვეყ­ნებ­ში პლან­ტა­ცი­ებს უამ­რა­ვი მავ­ნე­ბე­ლი ეტა­ნე­ბა და შხამ­ქი­მი­კა­ტე­ბით ამუ­შა­ვე­ბენ. სა­ქარ­თვე­ლო­ში ამ “შხამ­ქი­მი­კა­ტის“ როლს ზამ­თრის კლი­მა­ტი, თოვ­ლი და სი­ცი­ვე ას­რუ­ლებს. ჩვენ ჩაის ბუჩ­ქს მავ­ნებ­ლე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ქი­მი­ით არას­დროს ვა­მუ­შა­ვებთ. ვართ ჩაის ყვე­ლა­ზე ჩრდი­ლო­ე­თით მწარ­მო­ე­ბე­ლი ქვე­ყა­ნა, რაც ბუ­ნებ­რი­ვი ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვის გა­რან­ტი­აა. მწვა­ნე ჩაი: აი, აქ კი პი­რი­ქი­თაა! ქარ­თუ­ლი მწვა­ნე ჩაის ვერ­ცერ­თი ქვე­ყა­ნა ვერ გა­უ­წევს კონ­კუ­რენ­ცი­ას! ჩვე­ნი ფოთ­ლის ბუ­ნებ­რი­ვი შე­მად­გენ­ლო­ბა იდე­ა­ლუ­რა­დაა მორ­გე­ბუ­ლი სწო­რედ მწვა­ნე ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ზე. ბევ­რჯერ და­მი­ყე­ნე­ბია სა­კი­თხი: მო­დით, თავი და­ვა­ნე­ბოთ შავ ჩაის და აქ­ცენ­ტი სრუ­ლად გა­და­ვი­ტა­ნოთ უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ქარ­თულ მწვა­ნე ჩა­ი­ზე. - ბო­ლოს, გვე­სა­უბ­რეთ სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრო­ექ­ტებ­სა და “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კის“ ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე...- ფი­ნან­სე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბის გამო ასო­ცი­ა­ცი­ას ბევ­რი რა­მის გა­კე­თე­ბა უჭირ­და. ბოლო პე­რი­ოდ­ში გა­მოჩ­ნდა დო­ნო­რი - შვე­ი­ცა­რი­ის გან­ვი­თა­რე­ბი­სა და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის სა­ა­გენ­ტო (SDC) და ორ­გა­ნი­ზა­ცია “ჰელ­ვე­ტა­სი“. მათ გუ­რი­ა­ში და­ი­წყეს მუ­შა­ო­ბა, შემ­დეგ კი მას­შტა­ბი გა­ფარ­თოვ­და. მათი მხარ­და­ჭე­რით შე­იქ­მნა ახა­ლი პლატ­ფორ­მა - “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კა,“ რო­მელ­შიც დამ­ფუძ­ნე­ბელ პარტნი­ო­რად ჩვე­ნი ასო­ცი­ა­ცი­აც შე­ვი­და.ამ თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის ფარ­გლებ­ში უკვე ჩა­ტარ­და ქარ­თუ­ლი ჩაის კონ­გრე­სი გერ­მა­ნი­ა­ში. ევ­რო­პელ­მა იმ­პორ­ტი­ო­რებ­მა ხე­ლახ­ლა აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ჩაი არ­სე­ბობს. წლის ბო­ლომ­დე თბი­ლის­შიც იგეგ­მე­ბა პიარ-ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, დე­გუს­ტა­ცი­ე­ბი და ლექ­ცი­ე­ბი, მო­მა­ვა­ლი წლი­დან კი უფრო მას­შტა­ბუ­რი მხარ­და­ჭე­რის ფაზა იწყე­ბა, რაც დიდ იმედს გვაძ­ლევს, რომ ქარ­თუ­ლი ჩაი ღირ­სე­ულ ად­გილს და­ი­კა­ვებს.წყარო: Ambebi.ge

1790151829

გადამუშავებული ყურძნიდან 28 ათასი ტონა მაღალკონდიციურია.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 20 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. აქტიურობს ღვინის კერძო სექტორიც.მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს:კონდიციური საფერავის ფასი, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 20%-ია, 1 კგ 1,50 ლარით განისაზღვრა. საფერავი, რომლის შაქრიანობა 16%-დან 20%-მდეა ფასი 1,00 ლარი იქნება, 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის საფერავის ფასი 50 თეთრი.რქაწითელის და „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული საღვინე სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 19%-ის მქონე ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება, 16%-დან 19%-მდე 90 თეთრი, ხოლო 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 50 თეთრი.ყურძნის ჩაბარების პროცესს, ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790149088

მათივე განცხადებით, ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 14 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.წლევანდელი მოსავლის საპროგნოზო მაჩვენებელი 320 ათასი ტონის ფარგლებშია.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს.კონდიციური და დაუზიანებელი საფერავის, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 21%-ია, ფასი 1,50 ლარით განისაზღვრება. არაკონდიციური საფერავის შემთხვევაში, რომლის შაქრიანობა 17%-დან 21%-მდეა ან/და ყურძენი ნაწილობრივ დაზიანებულია, ფასი 0,90 ლარი იქნება. 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის ან/და დაზიანებული საფერავის ფასი 0,30 ლარით განისაზღვრება.„ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული ვაზის ჯიშებისგან მოწეული სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 20%-ის მქონე და დაუზიანებელი ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება. 17%-დან 20%-მდე შაქრიანობის შემთხვევაში ფასი 0,80 ლარს, ხოლო 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 0,30 ლარს შეადგენს.ყურძნის ჩაბარების პროცესს,  ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790062848

J.P. Morgan-მა სახელმწიფო ობლიგაციების ინდექსებში, ახალი ინსტრუმენტი - GBI-EM Edge დაამატა, რომლის საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.„J.P. Morgan-მა გამოაქვეყნა სრულიად ახალი ინდექსი განვითარებადი ბაზრებისათვის, რომლებიც ახლახან გაფართოვდნენ. საქართველოსთვის ეს ნიშნავს იმას, რომ საერთაშორისო ინვესტორები, რომლებსაც სურთ ახალ ინდექსში ინვესტირება, დამატებით დაინტერესდებიან საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ბაზრით. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აქტიურად განაგრძობს საშინაო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომ განვითარებასა და ლიკვიდობის შემდგომ ზრდას. აღნიშულ ინდექსში მოხვედრა ამ გზაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. შესაბამისად, სამომავლოდ უკვე შესაძლებელი გახდება J.P. Morgan-ის GBI-EM ინდექსში საქართველოს ფასიანი ქაღალდების მოხვედრა“, - აღნიშნა ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ, ეკატერინე გუნცაძემ.

1789997260

აღსანიშნავია, რომ 2026 წლის აგვისტოში ექსპორტი 24.7%-ით გაიზარდა და აგვისტოს თვის რეკორდული მოცულობა 752.4 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ამასთან, ადგილობრივი ექსპორტი (რეექსპორტის გამოკლებით) გასული წლის აგვისტოსთან შედარებით 60.0%-ით გაიზარდა და ასევე აგვისტოს თვის რეკორდულ მოცულობა, 432.3 მლნ. აშშ. დოლარი შეადგინა.მიმდინარე წლის საგარეო ვაჭრობის ტენდენციების შეფასებისას, მინისტრის მოადგილემ ხაზი გაუსვა - ადგილობრივი ექსპორტის ზრდის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი ნიშნავს, რომ ქვეყანაში ადგილობრივი წარმოება იზრდება.„მათ შორის იზრდება ის პროდუქცია, რომელიც საერთაშორისო ბაზრებზე კონკურენტუნარიანია და საქართველოდან გადის მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში. საქართველოს მთავრობის ამოცანაა, რომ მაქსიმალურად შევუწყოთ ხელი ადგილობრივი წარმოების განვითარებას. ამ მიმართულებით, მთავრობას არაერთი სახელმწიფო პროგრამა აქვს, რომლებიც საბოლოო ჯამში, კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობის ამაღლებისა და პროდუქტიულობის ზრდაზეა ორიენტირებული“, - განაცხადა ვახტანგ ცინცაძემ.მინისტრის მოადგილის შეფასებით, ეს ყველაფერი, განაპირობებს ერთი მხრივ, იმ შედეგებს, რომელიც საგარეო ვაჭრობის კუთხით ფიქსირდება, მეორე მხრივ კი ხელს უწყობს ქვეყანაში ეკონომიკური აქტივობის ზრდას და საბოლოო ჯამში ეკონომიკური ზრდის შედეგებში აისახება.„საქართველოში უკვე მე-6 წელია, მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტენდენციები გრძელდება და ჩვენი მოლოდინია, რომ აღნიშნული ტენდენციები მომდევნო თვეებსა და წლებში შენარჩუნებული იქნება“, - აღნიშნა მინისტრის მოადგილემ.

1789984475

საქსტატის ცნობით, ადგილობრივი ექსპორტი, რეექსპორტის გარეშე, მთლიანი ექსპორტის 60.6 პროცენტს შეადგენს.უწყების მონაცემებით, აღნიშნული მაჩვენებელი წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 63.5 პროცენტით გაიზარდა და 3 286.6 მლნ. აშშ დოლარს გაუტოლდა.საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ადგილობრივ ექსპორტში 65.0 პროცენტი შეადგინა. ამ მხრივ, უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორები არიან ჩინეთი – 529.1 მლნ. აშშ დოლარით, რუსეთი – 468.3 მლნ. აშშ დოლარით და თურქეთი – 297.3 მლნ. აშშ დოლარით.2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ადგილობრივი ექსპორტის ათეულში პირველ ადგილზე ნავთობი და ნავთობპროდუქტები არის წარმოდგენილი 649.1 მლნ. აშშ დოლარით, აღნიშნული სასაქონლო ჯგუფის წილი მთლიანი ადგილობრივი ექსპორტის 19.8 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილზეა ძვირფასი ლითონის მადნები და კონცენტრატები, 403.1 მლნ. აშშ დოლარით, ხოლო მესამე ადგილს იკავებს ფეროშენადნობები 219.0 მლნ. აშშ დოლარით.

1789979840

აქედან, ექსპორტი 5 422.5 მლნ. აშშ დოლარს შეადგენს (გაიზარდა 22.1 პროცენტით), ხოლო იმპორტი 12 504.4 მლნ. აშშ დოლარს (გაიზარდა 3.4 პროცენტით). საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2026 წლის იანვარაგვისტოში 7 081.8 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 39.5 პროცენტია.2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ექსპორტში 68.8 პროცენტი შეადგინა. უმსხვილესი საექსპორტო სამეული შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა: ყირგიზეთი (577.6 მლნ. აშშ დოლარი), ჩინეთი (543.7 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (500.7 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი საიმპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან იმპორტში 70.2 პროცენტი შეადგინა. პირველ სამეულში შედის: თურქეთი (1 918.6 მლნ. აშშ დოლარი), რუსეთი (1 531.8 მლნ. აშშ დოლარი) და აშშ (1 510.5 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან საგარეო სავაჭრო ბრუნვაში 65.7 პროცენტი შეადგინა. ქვეყნის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორები არიან: თურქეთი (2 247.5 მლნ. აშშ დოლარი), ჩინეთი (2 042.8 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (2 032.5 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში სასაქონლო ჯგუფებიდან საექსპორტო ათეულში პირველი ადგილი მსუბუქმა ავტომობილებმა დაიკავა 1 347.7 მლნ. აშშ დოლარით, რაც მთელი ექსპორტის 24.9 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილს იკავებს ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 688.9 მლნ. აშშ დოლარით (მთლიანი ექსპორტის 12.7 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილზეა ძვირფასი ლითონების მადნები და კონცენტრატები 403.1 მლნ. აშშ დოლარით (7.4 პროცენტი).უმსხვილესი საიმპორტო სასაქონლო ჯგუფი 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში წარმოდგენილი იყო მსუბუქი ავტომობილების სახით, რომლის იმპორტმა 2 364.3 მლნ. აშშ დოლარი და მთელი იმპორტის 18.9 პროცენტი შეადგინა. მეორე ადგილს იკავებს ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 1 164.7 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 9.3 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილზეა სამკურნალო საშუალებები 468.4 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 3.7 პროცენტი).

1789977306

მისი თქმით, გაზრდილი ინტერესი გამოწვეულია საქართველოს ძალიან ძლიერი მაკროეკონომიკური ფუნდამენტური ფაქტორებითა და გეოპოლიტიკური შოკების მიმართ ეკონომიკის მდგრადობით.„შემთხვევითი არ არის, რომ სწორედ საქართველოში ატარებს J.P. Morgan-ი რეგიონის ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელი პირების კონფერენციას, სადაც დისკუსიის ერთ-ერთი ნაწილი სწორედ კაპიტალის ბაზრის განვითარებას ეძღვნება. ჩვენ ველოდებით მეტ ინვესტიციას ამ არხით“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.J.P. Morgan-ის მიერ შექმნილი ახალი ინსტრუმენტის - GBI-EM Edge საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.GBI-EM Edge განვითარებადი ფინანსური ბაზრების (frontier market) სრულიად ახალი ინდექსია, რომლის მიზანი ისეთი განვითარებადი ბაზრების (frontier market) სახელმწიფო ობლიგაციების დინამიკის ასახვაა, რომლებიც მაღალი შემოსავლიანობით და საერთაშორისო ინვესტორებისთვის გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობით ხასიათდებიან.აღსანიშნავია, რომ თბილისში დღეს სების ორგანიზებითა და უმსხვილეს ამერიკულ ბანკ J.P. Morgan-თან თანამშრომლობით, ცენტრალური ბანკების პრეზიდენტების მრგვალი მაგიდის შეხვედრა გაიმართა.რეგიონში მსგავსი ფორმატის ღონისძიება პირველად ჩატარდა და მასში 15-მდე ქვეყნის, მათ შორის უნგრეთის, პოლონეთის, მოლდოვას, ბოსნია და ჰერცეგოვინას, თურქეთის, აზერბაიჯანის, სომხეთის და სხვა ქვეყნების ცენტრალური ბანკების მაღალი რანგის წარმომადგენლებმა, ასევე საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და ფინანსური სექტორის წარმომადგენლებმა მიიღეს მონაწილეობა.

1789743292

მისივე ინფორმაციით, რთველის შტაბი აქტიურად მუშაობს. იმისათვის, რომ მოსავლის მიღება და დაბინავება მაქსიმალურად ორგანიზებულად წარიმართოს, სახელმწიფოს მხრიდან სრული მზადყოფნა და მხარდაჭერა არსებობს.„რთველი, როგორც გასულ წლებში ამბობდნენ ხოლმე, მიმდინარეობს დინჯად და ის ჯერ პიკში არ შესულა. ამ დროისთვის, უკვე დაკრეფილი და გადამუშავებულია 15 000 ტონა ყურძენი,“ — აღნიშნავს დავით სონღულაშვილი.კითხვაზე, რამდენად მზადყოფნით შეხვდა კერძო სექტორი სუბსიდირების ახალ მექანიზმს, მინისტრი განმარტავს, რომ 1961 წლის შემდეგ მსოფლიოში ღვინის მოთხოვნა ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა. ეს ფაქტორი საკმაოდ დიდ გამოწვევებს უქმნის როგორც საერთაშორისო ღვინის სექტორს, ისე ქართულ ღვინოს, რისთვისაც საქართველოს ბაზარი მაქსიმალურად მომზადებული უნდა იყოს.„ქართული ღვინის ექსპორტი წლიდან წლამდე იზრდება და ამ კუთხით სტაბილურობა გვაქვს, თუმცა გამოწვევებისთვის მზადყოფნა ნიშნავს იმას, რომ ღვინის ხარისხზე კიდევ უფრო მეტად ვიზრუნოთ და გავაუმჯობესოთ. ამ მხრივ, რთველთან დაკავშირებით ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცვლილება, რაც განხორციელდა ყურძნის ხარისხობრივი დაყოფაა. ეს უზრუნველყოფს ღვინის ხარისხის ზრდას და, ეს ერთის მხრივ იმავდროულად, ძლიერი მოტივატორია იმ მევენახეებისთვის, რომლებიც ყურძენს განსაკუთრებული ზრუნვითა და ყურადღებით უვლიან,“ — აცხადებს სონღულაშვილი.

1789736851

„საქართველოსთვის ეს მნიშვნელოვანი აღიარებაა იმ პროგრესის, რომელიც ადგილობრივი სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის განვითარებაში, ბაზარზე წვდომის გაძლიერებასა და საერთაშორისო ინვესტორების საჭიროებებზე მორგებული საორიენტაციო ინსტრუმენტების შექმნაში იქნა მიღწეული.GBI-EM Edge-ში საქართველოს ჩართვა გაზრდის ქართული სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების საერთაშორისო ხილვადობას, გააფართოებს და გაამრავალფეროვნებს ინვესტორთა ბაზას და ხელს შეუწყობს ადგილობრივ ვალის ბაზარზე ლიკვიდობისა და სიღრმის ზრდას“, - განაცხადა ლაშა ხუციშვილმა.მინისტრის განცხადებით, ადგილობრივი კაპიტალის ბაზრის გაღრმავება ასევე მნიშვნელოვანია ქვეყნის ფინანსური სტაბილურობისა და მთავრობის დაფინანსების წყაროების დივერსიფიცირებისთვის.„უფრო ღრმა და დივერსიფიცირებული ადგილობრივი კაპიტალის ბაზარი მნიშვნელოვანია საქართველოს ფინანსური სტაბილურობისთვის, ქმნის მთავრობის დაფინანსების წყაროების დივერსიფიცირების დამატებით შესაძლებლობებს და აძლიერებს კერძო სექტორის კაპიტალზე წვდომის საფუძვლებს“, - აღნიშნა ფინანსთა მინისტრმა.J.P. Morgan-ის GBI-EM Edge ინდექსის საერთო საბაზრო ღირებულება დაახლოებით 328 მილიარდ დოლარს შეადგენს. ის 26 ქვეყნის, 24 ეროვნული ვალუტისა და 425 ინსტრუმენტის სახელმწიფო ობლიგაციებს მოიცავს. საქართველოს წილი ინდექსში 1.79%-ია.ინდექსი შექმნილია განვითარებადი, ე.წ. frontier ბაზრების ადგილობრივ ვალუტაში დენომინირებული სახელმწიფო ობლიგაციების დინამიკის ასახვისთვის. ინდექსში მოსახვედრად ობლიგაციის მოცულობა მინიმუმ 250 მილიონი დოლარის ეკვივალენტი, ხოლო ვადამდე დარჩენილი პერიოდი არანაკლებ 2.5 წელი უნდა იყოს. ერთი ქვეყნის მაქსიმალური წილი ინდექსში 8%-ით არის შეზღუდული.საქართველოს მთავრობის ინფორმაციით, საერთაშორისო ინდექსებში ჩართვა ლარში დენომინირებულ სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებს საერთაშორისო საინვესტიციო ბენჩმარკის შემადგენლობაში აქცევს. ასეთ ინდექსებს ინსტიტუციური ინვესტორები და აქტივების მმართველი კომპანიები პორტფელების სტრუქტურირებისა და შედეგების შეფასებისთვის იყენებენ.საქართველოს წილი GBI-EM Edge-ში 1.79%-ს შეადგენს, რაც ნიშნავს, რომ ქვეყნის ობლიგაციებს ინდექსში ცალკე, თუმცა შედარებით მცირე წონა ექნება. ინდექსის გამოყენების შემთხვევაში ეს შეიძლება დამატებით შეეხოს იმ საერთაშორისო ფონდებს, რომლებიც შესაბამის ბენჩმარკებს პორტფელების მართვისას იყენებენ.ინდექსში საქართველოს ჩართვა ადგილობრივი ობლიგაციების ბაზრის განვითარების პროცესს ემთხვევა. 2026 წლის მაისში ადგილობრივ ბაზარზე სინდიკაციის მეთოდით 400 მილიონი ლარის სახაზინო ფასიანი ქაღალდების სადებიუტო გამოშვება განხორციელდა. ფინანსთა სამინისტროს ინფორმაციით, გამოშვებაში საერთაშორისო ინვესტორების მაღალი აქტივობა დაფიქსირდა.ახალ ინდექსში ყველაზე დიდი წონები ეგვიპტეს, ვიეტნამს, მაროკოს, ყაზახეთს, ბანგლადეშს, პაკისტანს, ნიგერიასა და შრი-ლანკას აქვთ. ინდექსის დაახლოებით 45% აფრიკის ქვეყნებზე, ხოლო თითქმის მესამედი Frontier Asia-ს ქვეყნებზე მოდის. J.P. Morgan-ის შეფასებით, ინდექსში შემავალი ობლიგაციების ნომინალური შემოსავლიანობა დაახლოებით 10.4%-ია, რაც ფართო განვითარებადი ბაზრების ადგილობრივი ვალუტის ობლიგაციების ინდექსზე დაახლოებით 4.4 პროცენტული პუნქტით მაღალია.

1789733175