საქსტატის მონაცემებით, 2012-2025 წლებში არაერთი მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის წარმოებამ მნიშვნელოვანი ზრდა აჩვენა. განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მევენახეობისა და კაკლოვანი კულტურების მიმართულებები: ყურძნის წარმოება 144.0 ათასი ტონიდან 348.9 ათას ტონამდე, ხოლო თხილის წარმოება 24.7 ათასი ტონიდან 49.3 ათას ტონამდე გაიზარდა. შესაბამისად, აღნიშნულ პერიოდში ყურძნის წარმოება 142%-ით, ხოლო თხილის - თითქმის ორჯერ გაიზარდა.განსაკუთრებული დინამიკა შეინიშნება კაკლოვანი კულტურების საექსპორტო მიმართულებითაც. 2025/2026 მარკეტინგულ წელს, საქართველოდან ექსპორტირებული 18.5 ათასი ტონა თხილიდან 12.5 ათასი ტონა ევროკავშირის ქვეყნებში - იტალიაში, ესპანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, საბერძნეთში, ჩეხეთსა და პოლონეთში გავიდა. 2025/2026 წელს კაკლოვანი ხილის ექსპორტის ღირებულებამ 188.5 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა.ზრდის დინამიკა დაფიქსირდა სხვა მრავალწლოვან კულტურებშიც. კაკლის წარმოება 4.8 ათასი ტონიდან 7.8 ათას ტონამდე, ვაშლის - 45 ათასი ტონიდან 62.9 ათას ტონამდე გაიზარდა, ხოლო ხილის საერთო წარმოებამ, ყურძნისა და ციტრუსის გარდა, 157.9 ათასი ტონიდან 215.8 ათას ტონას მიაღწია.მნიშვნელოვანი ცვლილებებია მეცხოველეობის პროდუქტების წარმოებაშიც. 2012-2025 წლებში კვერცხის წარმოება 474 მილიონიდან 692.9 მილიონ ცალამდე გაიზარდა, ღორის ხორცის - 11.8 ათასი ტონიდან 32.8 ათას ტონამდე, ფრინველის ხორცის - 11.7 ათასი ტონიდან 25.6 ათას ტონამდე, ხოლო ძროხის ხორცის - 16.2 ათასი ტონიდან 24.2 ათას ტონამდე.განსაკუთრებული დინამიკა შეინიშნება მევენახეობა-მეღვინეობის მიმართულებით. 2025 წელს საქართველოში დაახლოებით 340 ათასი ტონა ყურძენი გადამუშავდა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია. ღვინის სექტორის განვითარების დინამიკას წარმოებისა და ექსპორტის მაჩვენებლებიც მკაფიოდ აჩვენებს. 2012 წელს რთველის ფარგლებში მხოლოდ 52 ათასი ტონა ყურძენი გადამუშავდა და ღვინის მწარმოებელთა რეგისტრირებული რაოდენობა 40-მდე კომპანიას შეადგენდა. 2025 წლის რთველისთვის კი ღვინის მწარმოებლად უკვე 500-მდე კომპანია იყო რეგისტრირებული.ამასთან, მნიშვნელოვნად გაიზარდა ქართული ღვინის საექსპორტო ბაზრებიც. 2012 წელს ქართული ღვინო დაახლოებით 40 ქვეყანაში, 65 მლნ აშშ დოლარის ღირებულებით, იყო ექსპორტირებული, ხოლო 2025 წელს ექსპორტმა 71 ქვეყანას მიაღწია და 268 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა.სოფლის მეურნეობის განვითარების ერთ-ერთი ახალი მიმართულება გახდა მოცვის წარმოება და ექსპორტი. მოცვი დღეს უკვე საქართველოს აგროსასურსათო ექსპორტის მნიშვნელოვანი ახალი პროდუქტია და ქართული პროდუქციის ახალი ბაზრების ათვისების შესაძლებლობას ქმნის.ამასთან, 2012-2025 წლებში პირველადი სოფლის მეურნეობის პროდუქციის გამოშვების ღირებულება თითქმის სამჯერ გაიზარდა. ამავე წლებში აგროსასურსათო პროდუქციის ექსპორტმა ოთხჯერმოიმატა და 1.8 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა. ეს მონაცემები სოფლის მეურნეობის სექტორში მიმდინარე ეკონომიკური ცვლილებების მასშტაბსა და ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის კონკურენტუნარიანობის ზრდაზე მიუთითებს.

1790344332

ამასთან, სოფლის მეურნეობის მონაცემების შედარებისას გასათვალისწინებელია, რომ 2016 წლიდან სასოფლო მეურნეობათა გამოკვლევის შერჩევის ბაზა განახლდა და 2014 წლის სასოფლო-სამეურნეო აღწერას დაეფუძნა. შესაბამისად, 2014 წლიდან მიღებული მონაცემების, 2006-2013 წლების მონაცემებთან პირდაპირ შედარება მეთოდოლოგიურად გამართლებული არ არის.„სოფლის მეურნეობის სექტორის დინამიკის შეფასებისას ცალკეული მაჩვენებლის ზრდა ან კლება სრულ სურათს ვერ ასახავს. სექტორში მიმდინარე ცვლილებები ერთდროულად მოიცავს პროდუქტიულობის ზრდას, მეურნეობების კომერციალიზაციას, წარმოების სტრუქტურის ცვლილებას, ეკონომიკური შედეგების გაუმჯობესებასა და საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული პროდუქციის პოზიციების გაფართოებას”, - აღნიშნა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილემ, ლაშა დოლიძემ.ბოლო წლებში რიგ კულტურებში ნათესი ფართობების შემცირების მიუხედავად, გაიზარდა მოსავლიანობა. მაგალითად, სიმინდის საშუალო საჰექტარო მოსავლიანობა 2012-2025 წლებში 2.4 ტონიდან 3 ტონამდე გაიზარდა, ხორბლის - 1.7 ტონიდან 2.9 ტონამდე, ხოლო კარტოფილის მოსავლიანობამ 2025 წელს ჰექტარზე 14-15 ტონას მიაღწია. ეს ნიშნავს, რომ დღეს შედარებით მცირე ფართობიდან უფრო მეტი პროდუქციის მიღებაა შესაძლებელი.ცვლილებები განსაკუთრებით თვალსაჩინოა მეცხოველეობის სექტორში. მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის რაოდენობის შემცირების პარალელურად, ერთი ფურისა და ფურკამეჩის წლიური წველადობა 2012 წელს 1 256 ლიტრიდან 2025 წელს 1 716 ლიტრამდე გაიზარდა. ამავე პერიოდში ძროხის ხორცის წარმოებამ 16 ათასი ტონიდან 24 ათას ტონაზე მეტს მიაღწია. ეს ტენდენციები მიუთითებს პროდუქტიულობის ზრდაზე და სექტორის ეტაპობრივ გადასვლაზე უფრო კომერციულ წარმოებაზე.სოფლის მეურნეობაში თანდათან მცირდება თვითუზრუნველყოფაზე ორიენტირებული მცირე მეურნეობების წილი და იზრდება კომერციული და ინდუსტრიული წარმოების მნიშვნელობა. ეს პროცესი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მეცხოველეობისა და რძის სექტორებისთვის, სადაც თანამედროვე წარმოების განვითარება მაღალი კაპიტალისა და ცოდნის საჭიროებას უკავშირდება.სექტორის განვითარების მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია ეკონომიკური შედეგებიც. 2012-2025 წლებში პირველადი სასოფლო-სამეურნეო წარმოების გამოშვების ღირებულება თითქმის სამჯერ გაიზარდა, ასევე გაუმჯობესდა მეურნეობების მომგებიანობის მაჩვენებლებიც. 2015-2025 წლებში აგროსასურსათო პროდუქციის ექსპორტმა ოთხჯერ მოიმატა და 1.8 მილიარდ აშშ დოლარს გადააჭარბა. ამასთან, ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის საექსპორტო ჩამონათვალს ახალი პროდუქტები, მათ შორის მოცვი, შეემატა და ქართული პროდუქცია ახალ ბაზრებზე დამკვიდრებას აგრძელებს.

1790343960

საქართველოს ეროვნული ბანკის პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა, ეკატერინე მიქაბაძემ, „რიკო ექსპრესს", თიბისი კაპიტალს, ყველა ჩართულ მხარესა და ინვესტორებს წარმატებული ტრანზაქცია მიულოცა. მისი თქმით, ინვესტორებს სულ უფრო მეტი შესაძლებლობა უჩნდებათ, დანაზოგები უსაფრთხოდ განათავსონ, ხოლო კერძო სექტორს დაფინანსების ალტერნატიულ წყაროებზე ჰქონდეთ წვდომა.„ყოველ წარმატებულ ტრანზაქციას ბაზარზე მნიშვნელოვნად განაპირობებს როგორც კაპიტალის ბაზარზე არსებული, ისე ზოგადად მაკროეკონომიკური სტაბილურობა. ეკონომიკის სტაბილური განვითარება მნიშვნელოვნად ამცირებს ქვეყნის რისკის პრემიას, რაც, რა თქმა უნდა, კერძო სექტორს ფინანსური რესურსების უფრო ხელსაყრელი პირობებით მოზიდვის შესაძლებლობას აძლევს. კაპიტალის ბაზრის განვითარებაში პოზიტიური ტენდენციები შეინიშნება. გასული წელი ბაზარზე ძალიან აქტიური იყო და ბაზრის მონაწილეები წელსაც მაღალი აქტივობით გამოირჩევიან ", - აღნიშნა  ეროვნული ბანკის პირველმა ვიცე-პრეზიდენტმა, ეკატერინე მიქაბაძემ.„ვულოცავ “მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია რიკო ექსპრესს” უცხოურ ვალუტაში პირველი ობლიგაციის წარმატებით განთავსებას. ფასიანი ქაღალდების მიმართ ინტერესი საკმაოდ მაღალი იყო, რამაც კომპანიას შესაძლებლობა მისცა, ობლიგაცია კონკურენტული პირობებით განეთავსებინა. მიხარია, რომ უცხოურ ვალუტაში თანხების მოზიდვისთვის პარტნიორად სწორედ თიბისი კაპიტალი აირჩიეს. შედეგად, „რიკო ექსპრესმა“ უკეთეს პირობებში მოახერხა ფულადი რესურსის მოზიდვა, რაც უმნიშვნელოვანესია მათი ბიზნესის განვითარებისთვის. მსგავსი ტრანზაქციებით კომპანიებს ვეხმარებით დაფინანსების წყაროების დივერსიფიკაციაში, ინვესტორების ბაზის გაფართოებასა და რესურსების კონკურენტული პირობებით მოზიდვაში”, - განაცხადა თიბისი კაპიტალის დირექტორმა ოთარ შარიქაძემ.„რიკო ექსპრესის" სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის, ლაშა ნიკოლაიშვილის განცხადებით, ეს დღე კომპანიისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. მან მადლობა გადაუხადა ეროვნულ ბანკს მხარდაჭერისთვის და ხაზი გაუსვა სებ-ის როლს მიღწეულ შედეგში. „აღსანიშნავია ეროვნული ბანკის როლი, რადგან ბოლო წლების მანძილზე ჩვენი ქვეყნის რეზერვები უპრეცედენტო ნიშნულზე ავიდა. სწორედ ამ ფაქტორებმა გამოიწვია ის, რომ ქვეყანაში საპროცენტო განაკვეთები მცირდება", - აღნიშნა ლაშა ნიკოლაიშვილმა. მისივე თქმით, დღევანდელ პირობებში, როდესაც მსოფლიოში რეფინანსირების განაკვეთი იზრდება, კომპანიამ 3-წლიანი ობლიგაციები 7%-ში განათავსა, რაც ბოლო დროის განმავლობაში ბაზრისთვის უპრეცედენტოა და მეტყველებს იმაზე, რომ ქვეყანაში სტაბილური მდგომარეობაა, ხოლო ინვესტორების მხრიდან მაღალი ნდობაა როგორც ქვეყნის, ისე ქართული კომპანიების მიმართ.“რიკო ექსპრესი“ საქართველოს ბაზარზე თითქმის 30 წელია ოპერირებს და 47%-იანი წილით მიკროსაფინანსო სექტორის ბაზრის ლიდერია. 

1790330837

მათი ინფორმაციით, გადამუშავებული 60 ათასი ტონა ყურძნიდან 42,4 ათასი ტონა მაღალი კონდიციის და ხარისხიანია. ამ ეტაპისთვის გადამუშავებული მთელი მოსავლის მხოლოდ 0,5%-ია  უხარისხო და მკვახე. მოსავალი 3500 მევენახემ დააბინავა.რთველი კახეთში პიკურ ფაზაშია - გასული დღე-ღამის მანძილზე გადამუშავდა მიმდინარე სეზონზე ყველაზე დიდი რაოდენობის  12 ათას ტონამდე ყურძენი.სახელმწიფო საწარმო შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ 22 ლოკაციაზე იბარებს მოსახლეობისგან ყურძენს. მოსავლის დაბინავება სხვადასხვა აქტიურობით კახეთის ყველა მუნიციპალიტეტში მიმდინარეობს. საპროგნოზო მოსავალი 320 ათასი ტონის ფარგლებშია.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად იბარებს:საფერავის ფასი, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 20%-ია  1 კგ - 1,50 ლარი, 16%-დან 20%-მდე  - 1,00 ლარი, 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის - 50 თეთრი.რქაწითელის და სხვა საღვინე ყურძნის შემთხვევაში, არანაკლებ 19% შაქრიანობის ფასი - 1,30 ლარი, 16%-დან 19%-მდე  - 90 თეთრი, 16%-ზე ნაკლები - 50 თეთრი.ყურძნის ჩაბარების პროცესს,  ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790324995

ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორმა (ICT), რომელიც გასულ წელს ეკონომიკური ზრდის მთავარი კომპონენტი იყო, დომინანტური როლი მიმდინარე წლის პირველ ნახევარშიც შეინარჩუნა - ამ სექტორზე საბაზისო ფასებში გამოსახული რეალური მშპ-ის ზრდის თითქმის 29% მოდის; ორჯერ მეტი, ვიდრე სიდიდით მომდევნო სექტორის წილი.აღსანიშნავია, რომ ზრდის კომპონენტები საანალიზო მაჩვენებლის მიხედვით საკმაოდ განსხვავდება. შედარებისთვის, ეკონომიკის მთლიანი გამოშვება დაახლოებით 12%-ით, ხოლო ნომინალური მშპ დაახლოებით 11%-ით გაიზარდა, სხვადასხვა სექტორის ხარჯზე. კერძოდ, თუკი, სასაქონლო ექსპორტის მკვეთრი ზრდის ფონზე, სამთომოპოვებითმა და დამამუშავებელმა მრეწველობამ გამოშვების ზრდის 30% უზრუნველყო, მათი წილი ნომინალური მშპ-ის ზრდაში მხოლოდ 10%, ხოლო რეალური მშპ-ის ზრდაში 6%-ზე ნაკლები იყო. საპირისპიროდ, ჯამურად მომსახურების სექტორებზე რეალური ეკონომიკური ზრდის დაახლოებით 96% მოდის, მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანი გამოშვების ზრდაში მათი წილი 66%-ს შეადგენდა. ამასთან, სოფლის მეურნეობამ და მშენებლობამ ეკონომიკურ ზრდაში უარყოფითი წვლილი შეიტანა.ამრიგად, ეროვნული ანგარიშების მონაცემები თანხვედრაშია ბიზნესსექტორის მონაცემებზე დაყრდნობით ჩვენს წინა პუბლიკაციაში გაკეთებულ დასკვნებთან: სასაქონლო პროდუქციის ექსპორტთან დაკავშირებულმა საქმიანობამ ეკონომიკის გამოშვება მნიშვნელოვნად გაზარდა, თუმცა შუალედური მოხმარების მაღალი წილის გამო ამ ზრდის მხოლოდ მცირე ნაწილი აისახა ადგილობრივ დამატებულ ღირებულებაში. ამასთან, თავად დამატებული ღირებულების ზრდის საგრძნობი ნაწილი ფასების ზრდას უკავშირდებოდა.საგარეო ვაჭრობის მონაცემები დამატებით ნიუანსზეც მიუთითებს: მართალია, ექსპორტის ზრდაში წამყვან როლს კვლავ სასაქონლო პროდუქცია ასრულებს, მაგრამ უფრო ზოგადი დინამიკაც საკმაოდ მძლავრია. აგვისტოში ექსპორტი წლიურად 24.7%-ით, ხოლო იანვარ-აგვისტოში 22.1%-ით გაიზარდა. ამ ზრდიდან 14.2 პპ, ანუ მთლიანი ზრდის 64%-ზე მეტი, ნავთობპროდუქტებზე მოდიოდა. ოქროს, ფეროშენადნობების, სპილენძის მადნებისა და აზოტოვანი სასუქების დამატებით კი, სასაქონლო ჯგუფების ერთობლივმა წვლილმა ექსპორტის მთლიან ზრდასაც გადააჭარბა და მისი 106%, ანუ დაახლოებით 1 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა.ამავდროულად, ექსპორტის დარჩენილი ნაწილის სუსტი დინამიკა მთლიანად ავტომობილების რეექსპორტის 22%-იან წლიურ კლებას უკავშირდება - აღნიშნული ხუთი სასაქონლო ჯგუფისა და ავტომობილების გამოკლებით, ექსპორტი წლიურად 15.5%-ით გაიზარდა, ძირითადად საკვებისა და სასმელების ხარჯზე.რაც შეეხება იმპორტს, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ჯამური მაჩვენებელი წლიურად 8.0%-ით გაიზარდა (2025 წლის იანვრის ერთჯერადი ფაქტორის გამორიცხვის შემდეგ), საიდანაც ნედლ და გადამუშავებულ ნავთობზე 5.2 პპ, ანუ მთლიანი ზრდის თითქმის 65% მოდის. ნავთობის იმპორტის ზრდა და ავტომობილების იმპორტის 12.5%-იანი კლება ზრდის ჯამურ ტემპზე ერთმანეთის გავლენას თითქმის სრულად აბალანსებს: ნავთობისა და ავტომობილების გამოკლებით, იმპორტი 8.3%-ითაა გაზრდილი, რაც მცირედით აღემატება კიდეც მთლიან მაჩვენებელს, თუმცა ექსპორტის ზემოაღნიშნულ ზრდასთან შედარებით მაინც მნიშვნელოვნად დაბალია.საყურადღებოა, რომ აგვისტოში ავტომობილების იმპორტში 2026 წლის განმავლობაში ყველაზე მკვეთრი კლება დაფიქსირდა - წლიურად თითქმის 35%. მოკლევადიან პერიოდში ეს სავაჭრო ბალანსს აუმჯობესებს, თუმცა მომდევნო თვეებში ავტომობილების რე-ექსპორტის დინამიკის კიდევ უფრო შესუსტების შესაძლებლობაზეც მიუთითებს. ავტომობილების წმინდა ექსპორტის თვალსაზრისით განსაკუთრებით ძლიერი 2025 წლის შემდეგ, მსგავს განვითარებას თიბისი კაპიტალი მიმდინარე წლის დასაწყისში პროგნოზირებდა, თუმცა მასშტაბზე, სავარაუდოდ, 6 წელზე ძველი ავტომობილებისთვის აქციზის გადასახადის ზრდაც აისახა.ამ ფონზე, ჩვენი შეფასებით, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში სავაჭრო დეფიციტი მშპ-ის 26.4%-მდე შემცირდა, რაც წინა წლებთან შედარებით მნიშვნელოვნად დაბალი მაჩვენებელია.სხვა წყაროების მხრივ, სწრაფი ფულადი გზავნილები აგვისტოში წლიურად 8.2%-ით შემცირდა, რაც, ევროკავშირის მიერ გადახდების რუსულ სისტემა Zolotaya Korona-ზე დაწესებული სანქციების შემდეგ, რუსეთიდან გზავნილების თვიურად 88%-ით, 5.1 მლნ აშშ დოლარამდე შემცირებამ გამოიწვია. ივლისში რუსეთიდან გზავნილების 97%-ზე მეტი სწორედ ამ სისტემით განხორციელდა. მსგავსი ეფექტი დაფიქსირდა გზავნილებზე ყირგიზეთიდანაც, საიდანაც გზავნილები თვიურად 73%-ით შემცირდა და 2.2 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, იმ ფონზე, რომ ივლისში ნაკადების 66% სწორედ ამ სისტემის გამოყენებით გადმოირიცხა. აღსანიშნავია, რომ 2023 წლის ივლისში რუსეთიდან გზავნილების მსგავსი, 42%-იანი თვიური კლება გამოიწვია Unistream-ის წინააღმდეგ დაწესებულმა სანქციებმაც, თუმცა მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში ნაკადების დიდი ნაწილის სხვა სისტემებზე მიგრაცია დაფიქსირდა. მოსალოდნელია, რომ მოვლენები ამჯერადაც მსგავსი სცენარით განვითარდება, თუმცა რთულია ითქვას რამდენად სწრაფად ან სრულად მოხდება გზავნილების ჩანაცვლება.რაც შეეხება ტურიზმის სექტორს, წინასწარი ინდიკატორები საკმაოდ მძლავრ დინამიკაზე მიუთითებს. ივლისსა და აგვისტოში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების შემდეგ, არარეზიდენტების რეალურმა უნაღდო დანახარჯებმა ზრდა სექტემბერშიც განაგრძო. ამ ფონზე, ბოლო დღეებში მცირე შენელების მიუხედავად, გასულ წელთან შედარებით მომატებული რჩება საქართველოს აეროპორტებში აღრიცხული ფრენების რაოდენობაც. ექსპორტის სტაბილურად მაღალ დონეზე შენარჩუნებისა და ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების გაუმჯობესების შედეგად, აგვისტოში საგარეო შემოდინებების ამ ორი მთავარი წყაროდან მიღებული სავალუტო ნაკადები კვლავ გაიზარდა. შესაბამისად, თუკი ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის პიკზე ტურიზმის დანაკლისს ექსპორტის ზრდა აბალანსებდა, ამჯერად ორივე წყარო მძლავრი დინამიკით ხასიათდება.საერთო ჯამში, წმინდა სავალუტო შემოდინებების თიბისი კაპიტალის მოკლევადიანი შეფასება, რომელიც საქონლით ვაჭრობას, ტურიზმიდან შემოსავლებსა და ფულად გზავნილებს აერთიანებს, აგვისტოში დამატებით გაიზარდა. თავის მხრივ, ეს დინამიკა თანხვედრაშია ჩვენს მოლოდინთან, რომ 2026 წლის მესამე კვარტალში საქართველოს მიმდინარე ანგარიშში, რეინვესტიციების გამორიცხვით, დადებითი ბალანსი გაიზრდება, ხოლო მეორე კვარტალის მონაცემები უკვე სექტემბრის ბოლოს იქნება ხელმისაწვდომი.

1790246820

- თით­ქოს მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ სი­ნამ­დვი­ლე­ში საკ­მა­ოდ კომ­პლექ­სუ­რი შე­კი­თხვით: რას ნიშ­ნავს და რას აერ­თი­ა­ნებს ეს ორი სი­ტყვა - “ქარ­თუ­ლი ჩაი“?- ეს ორი სი­ტყვა არც ისე მარ­ტი­ვია, თუმ­ცა გა­აჩ­ნია, ვის­თვის. პი­რა­დად ჩემ­თვის და ჩვე­ნი მე­ჩა­ი­ე­ე­ბის­თვის ეს არის, პრაქ­ტი­კუ­ლად, მთე­ლი შეგ­ნე­ბუ­ლი ცხოვ­რე­ბა, რო­მე­ლიც ამ საქ­მეს მი­ვუ­ძღვე­ნით. ამ ორ სი­ტყვას რომ გა­ი­გო­ნებ, თვალ­წინ მა­შინ­ვე და­გიდ­გე­ბა სა­ქარ­თვე­ლოს ეკო­ნო­მი­კა და ის დიდი სარ­გე­ბე­ლი, რაც ქარ­თულ­მა ჩაიმ ქვე­ყა­ნას მო­უ­ტა­ნა.და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რა­ი­ო­ნებ­ში, ასე­თი ფრა­ზაც კი არ­სე­ბობ­და: “მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო ქარ­თუ­ლი ჩაის აშე­ნე­ბუ­ლია“. ამ სი­ტყვებ­ში გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი არა­ფე­რია. ჩაიმ ძა­ლი­ან ბევ­რი ადა­მი­ა­ნი­სა და ოჯა­ხის ეკო­ნო­მი­კურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე იმოქ­მე­და და­დე­ბი­თად - ხალ­ხმა კარ­გი სახ­ლე­ბი აი­შე­ნა, ცხოვ­რე­ბა მო­ი­წყო. ამას­თან, ეს მხო­ლოდ პი­რად კე­თილ­დღე­ო­ბას არ ნიშ­ნავ­და, მარ­თლაც დიდ და სა­სარ­გებ­ლო საქ­მეს აკე­თებ­დნენ. 90-იან წლე­ბამ­დე ქარ­თულ ჩაის არა მხო­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, არა­მედ მთელ ყო­ფილ საბ­ჭო­თა სივ­რცე­სა და ევ­რო­პის გარ­კვე­ულ ნა­წილ­შიც კარ­გად იც­ნობ­დნენ.- კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნე­ბი იყო ჩარ­თუ­ლი ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ში?- მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რე­გი­ო­ნე­ბად ით­ვლე­ბო­და თით­ქმის მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო: ამ­ჟა­მად დრო­ე­ბით ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი აფხა­ზე­თი, სა­მეგ­რე­ლო, გუ­რია, აჭა­რა და იმე­რე­თი... იმე­რეთ­შიც თით­ქმის ყვე­ლა რა­ი­ო­ნი იყო ჩარ­თუ­ლი - სამ­ტრე­დია, ხონი, თერ­ჯო­ლა, ტყი­ბუ­ლი, ჭი­ა­თუ­რა...- კლი­მა­ტუ­რი პი­რო­ბე­ბი ხომ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლია, მა­გა­ლი­თად, ზღვის­პი­რეთ­სა და იმე­რეთს შო­რის. რო­გორ იყო­ფო­და ხა­რის­ხი და რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნის ჩაი ით­ვლე­ბო­და სა­უ­კე­თე­სოდ?- თუ გა­და­მუ­შა­ვე­ბას ტექ­ნო­ლო­გი­ის სრუ­ლი დაც­ვით მი­ვუდ­გე­ბით, პი­რო­ბე­ბი თა­ნა­ბა­რია, უკე­თე­სი ხა­რის­ხის ჩაი გა­მო­დი­ო­და იქ, სა­დაც პლან­ტა­ცია ზღვის დო­ნი­დან უფრო მაღ­ლა მდე­ბა­რე­ობ­და - მა­ღალმთი­ან ზო­ნებ­ში - მა­გა­ლი­თად, ტყი­ბულ­სა და ჭი­ა­თუ­რა­ში. რაც უფრო მა­ღალ­ზეა პლან­ტა­ცია, მით უფრო მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის პრო­დუქ­ცი­ას იძ­ლე­ვა.- საბ­ჭო­თა პე­რი­ოდ­ში, კოლ­მე­ურ­ნე­ო­ბე­ბის დროს, გეგ­მის გა­და­ჭარ­ბე­ბით შეს­რუ­ლე­ბა­ზე იყო აქ­ცენ­ტი. გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი მო­საზ­რე­ბით, გეგ­მის შე­სას­რუ­ლებ­ლად სამ დუყს კი არა, უხეშ ფოთ­ლებ­სა და ტო­ტებ­საც კრეფ­დნენ. რამ­დე­ნად შე­ე­სა­ბა­მე­ბა ეს სი­მარ­თლეს?- და­ახ­ლო­ე­ბით 1970-იან წლე­ბამ­დე პრო­დუქ­ცია საკ­მა­ოდ ხა­რის­ხი­ა­ნი იყო. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, ერთი პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნა ყო­ფი­ლი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მო­თხოვ­ნის 95%-ზე მეტს ამა­რა­გებ­და! 70-იანი წლე­ბი­დან კი რა მოხ­და: სა­ქარ­თვე­ლოს ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბას მო­უნ­და გარ­და­მა­ვა­ლი წი­თე­ლი დრო­შე­ბი, ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძეს - პო­ლიტ­ბი­უ­როს წევ­რო­ბა და სო­ცი­ა­ლის­ტუ­რი შრო­მის გმი­რის წო­დე­ბა. რო­გორც ღვი­ნო­ში, ისე ჩა­ი­ში - ეს ორი დარ­გი მა­შინ შიდა პრო­დუქ­ტის 10-12%-ს შე­ად­გენ­და - ხა­რის­ხის ხარ­ჯზე და­ი­წყო რა­ო­დე­ნო­ბის გაზ­რდა.ნორ­მა­ლუ­რი, მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის ჩა­ის­თვის უნდა მო­იკ­რი­ფოს 2-3-ფოთ­ლი­ა­ნი დუ­ყე­ბი (მაქ­სი­მუმ 4-5-ბუ­დი­ა­ნი - შე­და­რე­ბით და­ბა­ლი ხა­რის­ხის­თვის). 70-ია­ნე­ბი­დან კი პლან­ტა­ცი­ე­ბის გაზ­რდა და­ი­წყეს: გა­ზა­ფხულ­ზე კრე­ფას არ იწყებ­დნენ, ელოდ­ნენ ფოთ­ლის გაზ­რდას და მერე და­ნით, ნამ­გლი­თა თუ ბამ­ბუ­კის ჯო­ხე­ბით პირ­და­პირ ჭრიდ­ნენ მა­სას.წე­სით, 1 ჰექ­ტა­რი პლან­ტა­ცი­ი­დან ნორ­მა­ლუ­რი ჩაის მი­სა­ღე­ბად 3, მაქ­სი­მუმ 4 ტონა ფო­თო­ლი უნდა მო­იკ­რი­ფოს. 70-იანი წლე­ბი­დან 90-ია­ნე­ბის და­სა­წყი­სამ­დე კი 1 ჰექ­ტარ­ზე მო­სავ­ლი­ა­ნო­ბა 10-12 ტო­ნამ­დე აიყ­ვა­ნეს! ანუ ოთხჯერ მეტს კრეფ­დნენ, ვიდ­რე უნდა მოკ­რე­ფი­ლი­ყო. მთე­ლი “ხე-ტყე“ იკ­რი­ფე­ბო­და.ამან გა­მო­იწ­ვია ხა­რის­ხის კა­ტას­ტრო­ფუ­ლი და­ცე­მა. გარ­და ამი­სა, მწყობ­რი­დან გა­მო­ვი­და ფაბ­რი­კე­ბის და­ნად­გა­რე­ბიც, რად­გან ისი­ნი ნაზი ფოთ­ლის­თვის იყო გან­კუთ­ვნი­ლი და “ჯო­ხებს“ ვერ ამუ­შა­ვებ­და. მერე იძუ­ლე­ბულ­ნი გახ­დნენ, ტექ­ნი­კუ­რი რე­ორ­გა­ნი­ზა­ცია ჩა­ე­ტა­რე­ბი­ნათ და მან­ქა­ნე­ბი ამ უხეშ ფო­თოლ­ზე მო­ერ­გოთ, რა­მაც ხა­რის­ხი კი­დევ უფრო და­წია. ის უკვე ჩაი კი არა, უბ­რა­ლოდ ბო­როტ­მოქ­მე­დე­ბა იყო.ინ­დუსტრია და პლან­ტა­ცი­ე­ბი მორ­გე­ბუ­ლი იყო მაქ­სი­მუმ 200 000 ტონა ფოთ­ლის და­მუ­შა­ვე­ბა­ზე და 600 000 ტო­ნა­ზე აიყ­ვა­ნეს - სამ­ჯერ მეტ­ზე! შე­დე­გად, ქარ­თულ ჩაის სა­ხე­ლი სრუ­ლი­ად გა­უ­ტყდა და ის უხა­რის­ხო პრო­დუქტთან ასო­ცირ­და.- შემ­დეგ მო­ვი­და 90-იანი წლე­ბი და ყვე­ლა­ფე­რი გა­ჩერ­და...- დიახ, 20-წლი­ა­ნი ასე­თი პო­ლი­ტი­კის შემ­დეგ, 90-ია­ნებ­ში მოხ­და სრუ­ლი კო­ლაფ­სი. ომი, ეკო­ნო­მი­კუ­რი დაღ­მავ­ლო­ბა - ფაბ­რი­კე­ბი გა­ი­ყი­და, და­ი­შა­ლა, გა­ნად­გურ­და. ყვე­ლა­ზე მძი­მე და ძნე­ლად აღ­სად­გე­ნი კი ბაზ­რე­ბის და­კარ­გვა აღ­მოჩ­ნდა. ქარ­თუ­ლი ჩაის ტრა­დი­ცი­უ­ლი ბაზ­რე­ბი მთლი­ა­ნად და­ი­კა­ვეს სხვა მო­თა­მა­შე­ებ­მა - ინ­დო­ეთ­მა, ჩი­ნეთ­მა, ვი­ეტ­ნამ­მა, კე­ნი­ამ...- რო­დი­დან და­ი­წყო დარ­გის აღ­დგე­ნის პირ­ვე­ლი მცდე­ლო­ბე­ბი?- 2000-იანი წლე­ბის და­სა­წყი­სი­დან, როცა და­ი­ნა­ხეს, რომ ეკო­ნო­მი­კა მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იყო და შე­მო­სავ­ლის წყა­რო­ებს ეძებ­დნენ, ისევ ჩაის მი­უბ­რუნ­დნენ. 2001 წლი­დან და­ი­წყო მცი­რე სუბ­სი­დი­რე­ბა - წე­ლი­წად­ში 1-2 მი­ლი­ო­ნი გა­მო­ყო­ფი­ლი­ყო რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის­თვის, თუმ­ცა ეს ზღვა­ში წვე­თი იყო. იმ­პე­რი­ის­დრო­ინ­დე­ლი კო­რუფ­ცი­ის გამო ეს თან­ხე­ბიც გზა­ში იკარ­გე­ბო­და, თუმ­ცა და­დე­ბი­თი ის იყო, რომ ჩაის თემა სა­ერ­თოდ არ მი­ვი­წყე­ბუ­ლა.- კარ­გი ის არის, რომ ჩაის ბუჩ­ქს, რო­გორც ცნო­ბი­ლია, გა­ა­ხალ­გაზ­რდა­ვე­ბი­სა და თვი­თაღ­დგე­ნის უნი­კა­ლუ­რი უნა­რი აქვს...- სა­ბედ­ნი­ე­როდ, ჩაის ფესვთა სის­ტე­მა ისე­თია, რომ მძი­მე გას­ხვლის შემ­თხვე­ვა­შიც კი - ანუ მი­წის ზე­და­პი­რი­დან 10 სან­ტი­მეტრზე რომ გა­დაჭ­რა - მცე­ნა­რე 3 წე­ლი­წად­ში იძ­ლე­ვა პირ­ველ მო­სა­ვალს, ხუთ წე­ლი­წად­ში კი სრუ­ლად აღ­დგე­ბა.- აქ­ტი­უ­რი რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია რო­დი­დან და­ი­წყო?- აქ­ტი­უ­რი ეტა­პი 2015-2016 წლე­ბი­დან და­ი­წყო. მა­ნამ­დე რთუ­ლი პე­რი­ო­დი იყო. გარ­კვე­ულ ეტაპ­ზე თხი­ლის აქ­ტი­უ­რი გა­შე­ნე­ბა და­ი­წყეს, შემ­დეგ - მოც­ვის. ეკო­ნო­მის­ტებ­მა და­ით­ვა­ლეს, რომ თხი­ლი და მოც­ვი უფრო რენ­ტა­ბე­ლუ­რი იყო. ამ მიზ­ნით ბევ­რმა ფერ­მერ­მა მოჭ­რა ჩაი და თხი­ლი დარ­გო. წლებ­მა კი აჩ­ვე­ნა, რომ თხი­ლიც და მოც­ვიც არას­ტა­ბი­ლუ­რი კულ­ტუ­რე­ბია. თხი­ლის ფასი თურ­ქე­თის მო­სა­ვალ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი - ერთ წელს თუ კარ­გი ფასი აქვს, მე­ო­რე წელს შე­იძ­ლე­ბა 1 ლა­რამ­დე ჩა­მო­ვი­დეს. მოც­ვიც 1-2 კვი­რა იყი­დე­ბა ძვი­რად, მერე ფასი კა­ტას­ტრო­ფუ­ლად ეცე­მა. ვინც ჩაის პლან­ტა­ცია გა­ა­ნად­გუ­რა და თხი­ლით ჩა­ა­ნაც­ვლა, 80%-ზე მეტ­მა იზა­რა­ლა...- ფაქ­ტობ­რი­ვად, “ოქრო“ ამო­ი­ღეს მი­წი­დან და გა­და­ყა­რეს.- ჩაი შე­იძ­ლე­ბა მო­მენ­ტა­ლუ­რი რენ­ტა­ბე­ლო­ბით ჩა­მო­უ­ვარ­დე­ბო­დეს ამ კულ­ტუ­რებს, მაგ­რამ სტა­ბი­ლუ­რო­ბით გა­ცი­ლე­ბით ძლი­ე­რია. პრო­დუქ­ცია მალ­ფუ­ჭე­ბა­დი არ არის და შე­უძ­ლია მყიდ­ველს და­ე­ლო­დოს... მოკ­ლედ, გა­ვაც­ნო­ბი­ე­რეთ, რომ იმ­ხე­ლა ინ­დუსტრი­ა­სა და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მას­შტა­ბებ­ზე ორი­ენ­ტა­ცი­ას ვერ და არც გა­ვა­კე­თებ­დით და ჩვე­ნი კონ­ცეფ­ცია ასე­თი იყო: უნდა ვა­წარ­მო­ოთ ზუს­ტად იმ მო­ცუ­ლო­ბი­სა და იმ ხა­რის­ხის ჩაი, რისი გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ის სა­შუ­ა­ლე­ბაც რე­ა­ლუ­რად გვაქვს.სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სა­მი­ნის­ტროს­თან, ინ­სტი­ტუტ­თან და დარ­გის სპე­ცი­ა­ლის­ტებ­თან ერ­თობ­ლი­ვი მუ­შა­ო­ბით შე­ვი­მუ­შა­ვეთ ჩაის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის სა­ხელ­მწი­ფო პროგ­რა­მა, რო­მე­ლიც მთავ­რო­ბამ 2016 წელს და­ამ­ტკი­ცა.პროგ­რა­მა ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბულ დახ­მა­რე­ბას: კერ­ძო მე­სა­კუთ­რე­ე­ბის­თვის - სა­ხელ­მწი­ფო აფი­ნან­სებ­და რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის ხარ­ჯე­ბის 60%-ს. სა­ი­ჯა­რო ფარ­თო­ბე­ბის­თვის (სა­ხელ­მწი­ფო მიწა) — 80%-ს. კო­ო­პე­რა­ტი­ვე­ბის­თვის - 90%-ს (ანუ 10%-იანი თა­ნა­და­ფი­ნან­სე­ბით). ამ პროგ­რა­მით 1600-2000 ჰექტრამ­დე პლან­ტა­ცი­ის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და.- დღეს რა ეტაპ­ზე ვართ და რა მთა­ვა­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის წი­ნა­შე დგას დარ­გი?- რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და, მაგ­რამ გაჩ­ნდა ახა­ლი პრობ­ლე­მა - დის­ბა­ლან­სი წარ­მო­ე­ბა­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ას შო­რის... თა­ვი­დან პი­რო­ბა­ში იდო, რომ ბე­ნე­ფი­ცი­არს 3 წლის თავ­ზე მცი­რე გა­და­მა­მუ­შა­ვე­ბე­ლი სა­წარ­მოც უნდა აე­შე­ნე­ბი­ნა. ამან ბევ­რი შე­ა­ში­ნა, რად­გან სა­წარ­მოს მო­წყო­ბა 300-400 ათას ლარს მო­ი­თხოვ­და. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ეს მო­თხოვ­ნა ამო­ვი­ღეთ, მაგ­რამ წა­მო­ვი­და მე­ო­რე პრობ­ლე­მა - გა­სა­ღე­ბის ბაზ­რე­ბი.თუ რე­ა­ბი­ლი­ტი­რე­ბულ პლან­ტა­ცი­ა­ზე ფო­თო­ლი ყო­ველ­წლი­უ­რად არ მო­იკ­რი­ფა და ექ­სპლუ­ა­ტა­ცია არ გა­ე­წია, 1-2 წე­ლი­წად­ში ისევ გა­ვე­ლურ­დე­ბა.ამი­ტომ, ასო­ცი­ა­ცი­ამ სა­ხელ­მწი­ფოს მივ­მარ­თეთ: დრო­ე­ბით შე­ვა­ჩე­როთ პლან­ტა­ცი­ე­ბის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის და­ფი­ნან­სე­ბა და ეს რე­სურ­სი მივ­მარ­თოთ მარ­კე­ტინგზე, პი­არ­ზე, ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა­ზე, გა­მო­ფე­ნებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­სა და ბაზ­რე­ბის მო­პო­ვე­ბა­ზე. ამ­ჟა­მად რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის პროგ­რა­მა შე­ჩე­რე­ბუ­ლია.- რა არის შექ­მნი­ლი ჩი­ხი­დან გა­მო­სა­ვა­ლი?- ჯა­დოს­ნუ­რი ჯოხი არ არ­სე­ბობს, თუმ­ცა კონ­კრე­ტუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნდა გა­და­იდ­გას: ბაზ­რე­ბის დი­ვერ­სი­ფი­კა­ცია და ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა. შიდა ბაზ­რის დაც­ვა და პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია (სა­ელ­ჩო­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბა, ქარ­თუ­ლი ჩაის შეყ­ვა­ნა სას­ტუმ­რო­ებ­სა და Horeca სექ­ტორ­ში). ცნო­ბა­დო­ბის ამაღ­ლე­ბა და სწო­რი პრე­ზენ­ტა­ცია. თურ­ქე­თი და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნი უზარ­მა­ზარ სუბ­სი­დი­ებს აძ­ლე­ვენ თა­ვი­ანთ ექ­სპორ­ტი­ო­რებს, რის გა­მოც შიდა ბა­ზარ­ზეც კი დემ­პინ­გურ ფა­სებ­ში შე­მო­აქვთ ჩაი. ამი­ტომ ჩვენ გვჭირ­დე­ბა სწო­რი პო­ზი­ცი­ო­ნი­რე­ბა.- რით არის ქარ­თუ­ლი ჩაი უპი­რა­ტე­სი უცხო­ურ ანა­ლო­გებ­თან (ინ­დურ, თურ­ქულ, კე­ნი­ურ) შე­და­რე­ბით?- მო­დით, გულ­წრფელ­ნი ვი­ყოთ: შავ ჩა­ი­ში ჩვენ ინ­დო­ე­თის, შრი-ლან­კი­სა თუ სხვა ჩაის კონ­კუ­რენ­ცი­ას ვერ გა­ვუ­წევთ. მათ­თან მთე­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში მზეა, ფო­თო­ლი იმ­დენ ნივ­თი­ე­რე­ბას აგ­რო­ვებს, რომ ასე­თი ნედ­ლე­უ­ლი ჩვენ ბუ­ნებ­რი­ვად ვერ გვექ­ნე­ბა. ინ­დუ­რი ჩაი მა­ღალ­ტა­ნი­ნი­ა­ნია, მძაფ­რია და მწკლარ­ტე. ქარ­თუ­ლი შავი ჩაი კი უფრო მსუ­ბუ­ქია, ჰა­ე­რო­ვა­ნი და რბი­ლი გემო აქვს. რაც შე­ე­ხე­ბა მთა­ვარ უპი­რა­ტე­სო­ბას: ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვე: სამ­ხრეთ ქვეყ­ნებ­ში პლან­ტა­ცი­ებს უამ­რა­ვი მავ­ნე­ბე­ლი ეტა­ნე­ბა და შხამ­ქი­მი­კა­ტე­ბით ამუ­შა­ვე­ბენ. სა­ქარ­თვე­ლო­ში ამ “შხამ­ქი­მი­კა­ტის“ როლს ზამ­თრის კლი­მა­ტი, თოვ­ლი და სი­ცი­ვე ას­რუ­ლებს. ჩვენ ჩაის ბუჩ­ქს მავ­ნებ­ლე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ქი­მი­ით არას­დროს ვა­მუ­შა­ვებთ. ვართ ჩაის ყვე­ლა­ზე ჩრდი­ლო­ე­თით მწარ­მო­ე­ბე­ლი ქვე­ყა­ნა, რაც ბუ­ნებ­რი­ვი ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვის გა­რან­ტი­აა. მწვა­ნე ჩაი: აი, აქ კი პი­რი­ქი­თაა! ქარ­თუ­ლი მწვა­ნე ჩაის ვერ­ცერ­თი ქვე­ყა­ნა ვერ გა­უ­წევს კონ­კუ­რენ­ცი­ას! ჩვე­ნი ფოთ­ლის ბუ­ნებ­რი­ვი შე­მად­გენ­ლო­ბა იდე­ა­ლუ­რა­დაა მორ­გე­ბუ­ლი სწო­რედ მწვა­ნე ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ზე. ბევ­რჯერ და­მი­ყე­ნე­ბია სა­კი­თხი: მო­დით, თავი და­ვა­ნე­ბოთ შავ ჩაის და აქ­ცენ­ტი სრუ­ლად გა­და­ვი­ტა­ნოთ უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ქარ­თულ მწვა­ნე ჩა­ი­ზე. - ბო­ლოს, გვე­სა­უბ­რეთ სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრო­ექ­ტებ­სა და “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კის“ ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე...- ფი­ნან­სე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბის გამო ასო­ცი­ა­ცი­ას ბევ­რი რა­მის გა­კე­თე­ბა უჭირ­და. ბოლო პე­რი­ოდ­ში გა­მოჩ­ნდა დო­ნო­რი - შვე­ი­ცა­რი­ის გან­ვი­თა­რე­ბი­სა და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის სა­ა­გენ­ტო (SDC) და ორ­გა­ნი­ზა­ცია “ჰელ­ვე­ტა­სი“. მათ გუ­რი­ა­ში და­ი­წყეს მუ­შა­ო­ბა, შემ­დეგ კი მას­შტა­ბი გა­ფარ­თოვ­და. მათი მხარ­და­ჭე­რით შე­იქ­მნა ახა­ლი პლატ­ფორ­მა - “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კა,“ რო­მელ­შიც დამ­ფუძ­ნე­ბელ პარტნი­ო­რად ჩვე­ნი ასო­ცი­ა­ცი­აც შე­ვი­და.ამ თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის ფარ­გლებ­ში უკვე ჩა­ტარ­და ქარ­თუ­ლი ჩაის კონ­გრე­სი გერ­მა­ნი­ა­ში. ევ­რო­პელ­მა იმ­პორ­ტი­ო­რებ­მა ხე­ლახ­ლა აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ჩაი არ­სე­ბობს. წლის ბო­ლომ­დე თბი­ლის­შიც იგეგ­მე­ბა პიარ-ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, დე­გუს­ტა­ცი­ე­ბი და ლექ­ცი­ე­ბი, მო­მა­ვა­ლი წლი­დან კი უფრო მას­შტა­ბუ­რი მხარ­და­ჭე­რის ფაზა იწყე­ბა, რაც დიდ იმედს გვაძ­ლევს, რომ ქარ­თუ­ლი ჩაი ღირ­სე­ულ ად­გილს და­ი­კა­ვებს.წყარო: Ambebi.ge

1790151829

გადამუშავებული ყურძნიდან 28 ათასი ტონა მაღალკონდიციურია.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 20 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. აქტიურობს ღვინის კერძო სექტორიც.მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს:კონდიციური საფერავის ფასი, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 20%-ია, 1 კგ 1,50 ლარით განისაზღვრა. საფერავი, რომლის შაქრიანობა 16%-დან 20%-მდეა ფასი 1,00 ლარი იქნება, 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის საფერავის ფასი 50 თეთრი.რქაწითელის და „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული საღვინე სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 19%-ის მქონე ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება, 16%-დან 19%-მდე 90 თეთრი, ხოლო 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 50 თეთრი.ყურძნის ჩაბარების პროცესს, ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790149088

მათივე განცხადებით, ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 14 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.წლევანდელი მოსავლის საპროგნოზო მაჩვენებელი 320 ათასი ტონის ფარგლებშია.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს.კონდიციური და დაუზიანებელი საფერავის, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 21%-ია, ფასი 1,50 ლარით განისაზღვრება. არაკონდიციური საფერავის შემთხვევაში, რომლის შაქრიანობა 17%-დან 21%-მდეა ან/და ყურძენი ნაწილობრივ დაზიანებულია, ფასი 0,90 ლარი იქნება. 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის ან/და დაზიანებული საფერავის ფასი 0,30 ლარით განისაზღვრება.„ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული ვაზის ჯიშებისგან მოწეული სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 20%-ის მქონე და დაუზიანებელი ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება. 17%-დან 20%-მდე შაქრიანობის შემთხვევაში ფასი 0,80 ლარს, ხოლო 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 0,30 ლარს შეადგენს.ყურძნის ჩაბარების პროცესს,  ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790062848

J.P. Morgan-მა სახელმწიფო ობლიგაციების ინდექსებში, ახალი ინსტრუმენტი - GBI-EM Edge დაამატა, რომლის საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.„J.P. Morgan-მა გამოაქვეყნა სრულიად ახალი ინდექსი განვითარებადი ბაზრებისათვის, რომლებიც ახლახან გაფართოვდნენ. საქართველოსთვის ეს ნიშნავს იმას, რომ საერთაშორისო ინვესტორები, რომლებსაც სურთ ახალ ინდექსში ინვესტირება, დამატებით დაინტერესდებიან საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ბაზრით. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აქტიურად განაგრძობს საშინაო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომ განვითარებასა და ლიკვიდობის შემდგომ ზრდას. აღნიშულ ინდექსში მოხვედრა ამ გზაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. შესაბამისად, სამომავლოდ უკვე შესაძლებელი გახდება J.P. Morgan-ის GBI-EM ინდექსში საქართველოს ფასიანი ქაღალდების მოხვედრა“, - აღნიშნა ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ, ეკატერინე გუნცაძემ.

1789997260

აღსანიშნავია, რომ 2026 წლის აგვისტოში ექსპორტი 24.7%-ით გაიზარდა და აგვისტოს თვის რეკორდული მოცულობა 752.4 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ამასთან, ადგილობრივი ექსპორტი (რეექსპორტის გამოკლებით) გასული წლის აგვისტოსთან შედარებით 60.0%-ით გაიზარდა და ასევე აგვისტოს თვის რეკორდულ მოცულობა, 432.3 მლნ. აშშ. დოლარი შეადგინა.მიმდინარე წლის საგარეო ვაჭრობის ტენდენციების შეფასებისას, მინისტრის მოადგილემ ხაზი გაუსვა - ადგილობრივი ექსპორტის ზრდის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი ნიშნავს, რომ ქვეყანაში ადგილობრივი წარმოება იზრდება.„მათ შორის იზრდება ის პროდუქცია, რომელიც საერთაშორისო ბაზრებზე კონკურენტუნარიანია და საქართველოდან გადის მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში. საქართველოს მთავრობის ამოცანაა, რომ მაქსიმალურად შევუწყოთ ხელი ადგილობრივი წარმოების განვითარებას. ამ მიმართულებით, მთავრობას არაერთი სახელმწიფო პროგრამა აქვს, რომლებიც საბოლოო ჯამში, კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობის ამაღლებისა და პროდუქტიულობის ზრდაზეა ორიენტირებული“, - განაცხადა ვახტანგ ცინცაძემ.მინისტრის მოადგილის შეფასებით, ეს ყველაფერი, განაპირობებს ერთი მხრივ, იმ შედეგებს, რომელიც საგარეო ვაჭრობის კუთხით ფიქსირდება, მეორე მხრივ კი ხელს უწყობს ქვეყანაში ეკონომიკური აქტივობის ზრდას და საბოლოო ჯამში ეკონომიკური ზრდის შედეგებში აისახება.„საქართველოში უკვე მე-6 წელია, მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტენდენციები გრძელდება და ჩვენი მოლოდინია, რომ აღნიშნული ტენდენციები მომდევნო თვეებსა და წლებში შენარჩუნებული იქნება“, - აღნიშნა მინისტრის მოადგილემ.

1789984475