ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორმა (ICT), რომელიც გასულ წელს ეკონომიკური ზრდის მთავარი კომპონენტი იყო, დომინანტური როლი მიმდინარე წლის პირველ ნახევარშიც შეინარჩუნა - ამ სექტორზე საბაზისო ფასებში გამოსახული რეალური მშპ-ის ზრდის თითქმის 29% მოდის; ორჯერ მეტი, ვიდრე სიდიდით მომდევნო სექტორის წილი.აღსანიშნავია, რომ ზრდის კომპონენტები საანალიზო მაჩვენებლის მიხედვით საკმაოდ განსხვავდება. შედარებისთვის, ეკონომიკის მთლიანი გამოშვება დაახლოებით 12%-ით, ხოლო ნომინალური მშპ დაახლოებით 11%-ით გაიზარდა, სხვადასხვა სექტორის ხარჯზე. კერძოდ, თუკი, სასაქონლო ექსპორტის მკვეთრი ზრდის ფონზე, სამთომოპოვებითმა და დამამუშავებელმა მრეწველობამ გამოშვების ზრდის 30% უზრუნველყო, მათი წილი ნომინალური მშპ-ის ზრდაში მხოლოდ 10%, ხოლო რეალური მშპ-ის ზრდაში 6%-ზე ნაკლები იყო. საპირისპიროდ, ჯამურად მომსახურების სექტორებზე რეალური ეკონომიკური ზრდის დაახლოებით 96% მოდის, მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანი გამოშვების ზრდაში მათი წილი 66%-ს შეადგენდა. ამასთან, სოფლის მეურნეობამ და მშენებლობამ ეკონომიკურ ზრდაში უარყოფითი წვლილი შეიტანა.ამრიგად, ეროვნული ანგარიშების მონაცემები თანხვედრაშია ბიზნესსექტორის მონაცემებზე დაყრდნობით ჩვენს წინა პუბლიკაციაში გაკეთებულ დასკვნებთან: სასაქონლო პროდუქციის ექსპორტთან დაკავშირებულმა საქმიანობამ ეკონომიკის გამოშვება მნიშვნელოვნად გაზარდა, თუმცა შუალედური მოხმარების მაღალი წილის გამო ამ ზრდის მხოლოდ მცირე ნაწილი აისახა ადგილობრივ დამატებულ ღირებულებაში. ამასთან, თავად დამატებული ღირებულების ზრდის საგრძნობი ნაწილი ფასების ზრდას უკავშირდებოდა.საგარეო ვაჭრობის მონაცემები დამატებით ნიუანსზეც მიუთითებს: მართალია, ექსპორტის ზრდაში წამყვან როლს კვლავ სასაქონლო პროდუქცია ასრულებს, მაგრამ უფრო ზოგადი დინამიკაც საკმაოდ მძლავრია. აგვისტოში ექსპორტი წლიურად 24.7%-ით, ხოლო იანვარ-აგვისტოში 22.1%-ით გაიზარდა. ამ ზრდიდან 14.2 პპ, ანუ მთლიანი ზრდის 64%-ზე მეტი, ნავთობპროდუქტებზე მოდიოდა. ოქროს, ფეროშენადნობების, სპილენძის მადნებისა და აზოტოვანი სასუქების დამატებით კი, სასაქონლო ჯგუფების ერთობლივმა წვლილმა ექსპორტის მთლიან ზრდასაც გადააჭარბა და მისი 106%, ანუ დაახლოებით 1 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა.ამავდროულად, ექსპორტის დარჩენილი ნაწილის სუსტი დინამიკა მთლიანად ავტომობილების რეექსპორტის 22%-იან წლიურ კლებას უკავშირდება - აღნიშნული ხუთი სასაქონლო ჯგუფისა და ავტომობილების გამოკლებით, ექსპორტი წლიურად 15.5%-ით გაიზარდა, ძირითადად საკვებისა და სასმელების ხარჯზე.რაც შეეხება იმპორტს, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ჯამური მაჩვენებელი წლიურად 8.0%-ით გაიზარდა (2025 წლის იანვრის ერთჯერადი ფაქტორის გამორიცხვის შემდეგ), საიდანაც ნედლ და გადამუშავებულ ნავთობზე 5.2 პპ, ანუ მთლიანი ზრდის თითქმის 65% მოდის. ნავთობის იმპორტის ზრდა და ავტომობილების იმპორტის 12.5%-იანი კლება ზრდის ჯამურ ტემპზე ერთმანეთის გავლენას თითქმის სრულად აბალანსებს: ნავთობისა და ავტომობილების გამოკლებით, იმპორტი 8.3%-ითაა გაზრდილი, რაც მცირედით აღემატება კიდეც მთლიან მაჩვენებელს, თუმცა ექსპორტის ზემოაღნიშნულ ზრდასთან შედარებით მაინც მნიშვნელოვნად დაბალია.საყურადღებოა, რომ აგვისტოში ავტომობილების იმპორტში 2026 წლის განმავლობაში ყველაზე მკვეთრი კლება დაფიქსირდა - წლიურად თითქმის 35%. მოკლევადიან პერიოდში ეს სავაჭრო ბალანსს აუმჯობესებს, თუმცა მომდევნო თვეებში ავტომობილების რე-ექსპორტის დინამიკის კიდევ უფრო შესუსტების შესაძლებლობაზეც მიუთითებს. ავტომობილების წმინდა ექსპორტის თვალსაზრისით განსაკუთრებით ძლიერი 2025 წლის შემდეგ, მსგავს განვითარებას თიბისი კაპიტალი მიმდინარე წლის დასაწყისში პროგნოზირებდა, თუმცა მასშტაბზე, სავარაუდოდ, 6 წელზე ძველი ავტომობილებისთვის აქციზის გადასახადის ზრდაც აისახა.ამ ფონზე, ჩვენი შეფასებით, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში სავაჭრო დეფიციტი მშპ-ის 26.4%-მდე შემცირდა, რაც წინა წლებთან შედარებით მნიშვნელოვნად დაბალი მაჩვენებელია.სხვა წყაროების მხრივ, სწრაფი ფულადი გზავნილები აგვისტოში წლიურად 8.2%-ით შემცირდა, რაც, ევროკავშირის მიერ გადახდების რუსულ სისტემა Zolotaya Korona-ზე დაწესებული სანქციების შემდეგ, რუსეთიდან გზავნილების თვიურად 88%-ით, 5.1 მლნ აშშ დოლარამდე შემცირებამ გამოიწვია. ივლისში რუსეთიდან გზავნილების 97%-ზე მეტი სწორედ ამ სისტემით განხორციელდა. მსგავსი ეფექტი დაფიქსირდა გზავნილებზე ყირგიზეთიდანაც, საიდანაც გზავნილები თვიურად 73%-ით შემცირდა და 2.2 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, იმ ფონზე, რომ ივლისში ნაკადების 66% სწორედ ამ სისტემის გამოყენებით გადმოირიცხა. აღსანიშნავია, რომ 2023 წლის ივლისში რუსეთიდან გზავნილების მსგავსი, 42%-იანი თვიური კლება გამოიწვია Unistream-ის წინააღმდეგ დაწესებულმა სანქციებმაც, თუმცა მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში ნაკადების დიდი ნაწილის სხვა სისტემებზე მიგრაცია დაფიქსირდა. მოსალოდნელია, რომ მოვლენები ამჯერადაც მსგავსი სცენარით განვითარდება, თუმცა რთულია ითქვას რამდენად სწრაფად ან სრულად მოხდება გზავნილების ჩანაცვლება.რაც შეეხება ტურიზმის სექტორს, წინასწარი ინდიკატორები საკმაოდ მძლავრ დინამიკაზე მიუთითებს. ივლისსა და აგვისტოში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების შემდეგ, არარეზიდენტების რეალურმა უნაღდო დანახარჯებმა ზრდა სექტემბერშიც განაგრძო. ამ ფონზე, ბოლო დღეებში მცირე შენელების მიუხედავად, გასულ წელთან შედარებით მომატებული რჩება საქართველოს აეროპორტებში აღრიცხული ფრენების რაოდენობაც. ექსპორტის სტაბილურად მაღალ დონეზე შენარჩუნებისა და ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლების გაუმჯობესების შედეგად, აგვისტოში საგარეო შემოდინებების ამ ორი მთავარი წყაროდან მიღებული სავალუტო ნაკადები კვლავ გაიზარდა. შესაბამისად, თუკი ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის პიკზე ტურიზმის დანაკლისს ექსპორტის ზრდა აბალანსებდა, ამჯერად ორივე წყარო მძლავრი დინამიკით ხასიათდება.საერთო ჯამში, წმინდა სავალუტო შემოდინებების თიბისი კაპიტალის მოკლევადიანი შეფასება, რომელიც საქონლით ვაჭრობას, ტურიზმიდან შემოსავლებსა და ფულად გზავნილებს აერთიანებს, აგვისტოში დამატებით გაიზარდა. თავის მხრივ, ეს დინამიკა თანხვედრაშია ჩვენს მოლოდინთან, რომ 2026 წლის მესამე კვარტალში საქართველოს მიმდინარე ანგარიშში, რეინვესტიციების გამორიცხვით, დადებითი ბალანსი გაიზრდება, ხოლო მეორე კვარტალის მონაცემები უკვე სექტემბრის ბოლოს იქნება ხელმისაწვდომი.
1790246820
- თითქოს მარტივი, მაგრამ სინამდვილეში საკმაოდ კომპლექსური შეკითხვით: რას ნიშნავს და რას აერთიანებს ეს ორი სიტყვა - “ქართული ჩაი“?- ეს ორი სიტყვა არც ისე მარტივია, თუმცა გააჩნია, ვისთვის. პირადად ჩემთვის და ჩვენი მეჩაიეებისთვის ეს არის, პრაქტიკულად, მთელი შეგნებული ცხოვრება, რომელიც ამ საქმეს მივუძღვენით. ამ ორ სიტყვას რომ გაიგონებ, თვალწინ მაშინვე დაგიდგება საქართველოს ეკონომიკა და ის დიდი სარგებელი, რაც ქართულმა ჩაიმ ქვეყანას მოუტანა.დასავლეთ საქართველოში, მეჩაიეობის რაიონებში, ასეთი ფრაზაც კი არსებობდა: “მთელი დასავლეთ საქართველო ქართული ჩაის აშენებულია“. ამ სიტყვებში გადაჭარბებული არაფერია. ჩაიმ ძალიან ბევრი ადამიანისა და ოჯახის ეკონომიკურ მდგომარეობაზე იმოქმედა დადებითად - ხალხმა კარგი სახლები აიშენა, ცხოვრება მოიწყო. ამასთან, ეს მხოლოდ პირად კეთილდღეობას არ ნიშნავდა, მართლაც დიდ და სასარგებლო საქმეს აკეთებდნენ. 90-იან წლებამდე ქართულ ჩაის არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მთელ ყოფილ საბჭოთა სივრცესა და ევროპის გარკვეულ ნაწილშიც კარგად იცნობდნენ.- კონკრეტულად რომელი რეგიონები იყო ჩართული ჩაის წარმოებაში?- მეჩაიეობის რეგიონებად ითვლებოდა თითქმის მთელი დასავლეთ საქართველო: ამჟამად დროებით ოკუპირებული აფხაზეთი, სამეგრელო, გურია, აჭარა და იმერეთი... იმერეთშიც თითქმის ყველა რაიონი იყო ჩართული - სამტრედია, ხონი, თერჯოლა, ტყიბული, ჭიათურა...- კლიმატური პირობები ხომ განსხვავებულია, მაგალითად, ზღვისპირეთსა და იმერეთს შორის. როგორ იყოფოდა ხარისხი და რომელი რეგიონის ჩაი ითვლებოდა საუკეთესოდ?- თუ გადამუშავებას ტექნოლოგიის სრული დაცვით მივუდგებით, პირობები თანაბარია, უკეთესი ხარისხის ჩაი გამოდიოდა იქ, სადაც პლანტაცია ზღვის დონიდან უფრო მაღლა მდებარეობდა - მაღალმთიან ზონებში - მაგალითად, ტყიბულსა და ჭიათურაში. რაც უფრო მაღალზეა პლანტაცია, მით უფრო მაღალი ხარისხის პროდუქციას იძლევა.- საბჭოთა პერიოდში, კოლმეურნეობების დროს, გეგმის გადაჭარბებით შესრულებაზე იყო აქცენტი. გავრცელებული მოსაზრებით, გეგმის შესასრულებლად სამ დუყს კი არა, უხეშ ფოთლებსა და ტოტებსაც კრეფდნენ. რამდენად შეესაბამება ეს სიმართლეს?- დაახლოებით 1970-იან წლებამდე პროდუქცია საკმაოდ ხარისხიანი იყო. წარმოიდგინეთ, ერთი პატარა ქვეყანა ყოფილი საბჭოთა კავშირის მოთხოვნის 95%-ზე მეტს ამარაგებდა! 70-იანი წლებიდან კი რა მოხდა: საქართველოს ხელმძღვანელობას მოუნდა გარდამავალი წითელი დროშები, ედუარდ შევარდნაძეს - პოლიტბიუროს წევრობა და სოციალისტური შრომის გმირის წოდება. როგორც ღვინოში, ისე ჩაიში - ეს ორი დარგი მაშინ შიდა პროდუქტის 10-12%-ს შეადგენდა - ხარისხის ხარჯზე დაიწყო რაოდენობის გაზრდა.ნორმალური, მაღალი ხარისხის ჩაისთვის უნდა მოიკრიფოს 2-3-ფოთლიანი დუყები (მაქსიმუმ 4-5-ბუდიანი - შედარებით დაბალი ხარისხისთვის). 70-იანებიდან კი პლანტაციების გაზრდა დაიწყეს: გაზაფხულზე კრეფას არ იწყებდნენ, ელოდნენ ფოთლის გაზრდას და მერე დანით, ნამგლითა თუ ბამბუკის ჯოხებით პირდაპირ ჭრიდნენ მასას.წესით, 1 ჰექტარი პლანტაციიდან ნორმალური ჩაის მისაღებად 3, მაქსიმუმ 4 ტონა ფოთოლი უნდა მოიკრიფოს. 70-იანი წლებიდან 90-იანების დასაწყისამდე კი 1 ჰექტარზე მოსავლიანობა 10-12 ტონამდე აიყვანეს! ანუ ოთხჯერ მეტს კრეფდნენ, ვიდრე უნდა მოკრეფილიყო. მთელი “ხე-ტყე“ იკრიფებოდა.ამან გამოიწვია ხარისხის კატასტროფული დაცემა. გარდა ამისა, მწყობრიდან გამოვიდა ფაბრიკების დანადგარებიც, რადგან ისინი ნაზი ფოთლისთვის იყო განკუთვნილი და “ჯოხებს“ ვერ ამუშავებდა. მერე იძულებულნი გახდნენ, ტექნიკური რეორგანიზაცია ჩაეტარებინათ და მანქანები ამ უხეშ ფოთოლზე მოერგოთ, რამაც ხარისხი კიდევ უფრო დაწია. ის უკვე ჩაი კი არა, უბრალოდ ბოროტმოქმედება იყო.ინდუსტრია და პლანტაციები მორგებული იყო მაქსიმუმ 200 000 ტონა ფოთლის დამუშავებაზე და 600 000 ტონაზე აიყვანეს - სამჯერ მეტზე! შედეგად, ქართულ ჩაის სახელი სრულიად გაუტყდა და ის უხარისხო პროდუქტთან ასოცირდა.- შემდეგ მოვიდა 90-იანი წლები და ყველაფერი გაჩერდა...- დიახ, 20-წლიანი ასეთი პოლიტიკის შემდეგ, 90-იანებში მოხდა სრული კოლაფსი. ომი, ეკონომიკური დაღმავლობა - ფაბრიკები გაიყიდა, დაიშალა, განადგურდა. ყველაზე მძიმე და ძნელად აღსადგენი კი ბაზრების დაკარგვა აღმოჩნდა. ქართული ჩაის ტრადიციული ბაზრები მთლიანად დაიკავეს სხვა მოთამაშეებმა - ინდოეთმა, ჩინეთმა, ვიეტნამმა, კენიამ...- როდიდან დაიწყო დარგის აღდგენის პირველი მცდელობები?- 2000-იანი წლების დასაწყისიდან, როცა დაინახეს, რომ ეკონომიკა მძიმე მდგომარეობაში იყო და შემოსავლის წყაროებს ეძებდნენ, ისევ ჩაის მიუბრუნდნენ. 2001 წლიდან დაიწყო მცირე სუბსიდირება - წელიწადში 1-2 მილიონი გამოყოფილიყო რეაბილიტაციისთვის, თუმცა ეს ზღვაში წვეთი იყო. იმპერიისდროინდელი კორუფციის გამო ეს თანხებიც გზაში იკარგებოდა, თუმცა დადებითი ის იყო, რომ ჩაის თემა საერთოდ არ მივიწყებულა.- კარგი ის არის, რომ ჩაის ბუჩქს, როგორც ცნობილია, გაახალგაზრდავებისა და თვითაღდგენის უნიკალური უნარი აქვს...- საბედნიეროდ, ჩაის ფესვთა სისტემა ისეთია, რომ მძიმე გასხვლის შემთხვევაშიც კი - ანუ მიწის ზედაპირიდან 10 სანტიმეტრზე რომ გადაჭრა - მცენარე 3 წელიწადში იძლევა პირველ მოსავალს, ხუთ წელიწადში კი სრულად აღდგება.- აქტიური რეაბილიტაცია როდიდან დაიწყო?- აქტიური ეტაპი 2015-2016 წლებიდან დაიწყო. მანამდე რთული პერიოდი იყო. გარკვეულ ეტაპზე თხილის აქტიური გაშენება დაიწყეს, შემდეგ - მოცვის. ეკონომისტებმა დაითვალეს, რომ თხილი და მოცვი უფრო რენტაბელური იყო. ამ მიზნით ბევრმა ფერმერმა მოჭრა ჩაი და თხილი დარგო. წლებმა კი აჩვენა, რომ თხილიც და მოცვიც არასტაბილური კულტურებია. თხილის ფასი თურქეთის მოსავალზეა დამოკიდებული - ერთ წელს თუ კარგი ფასი აქვს, მეორე წელს შეიძლება 1 ლარამდე ჩამოვიდეს. მოცვიც 1-2 კვირა იყიდება ძვირად, მერე ფასი კატასტროფულად ეცემა. ვინც ჩაის პლანტაცია გაანადგურა და თხილით ჩაანაცვლა, 80%-ზე მეტმა იზარალა...- ფაქტობრივად, “ოქრო“ ამოიღეს მიწიდან და გადაყარეს.- ჩაი შეიძლება მომენტალური რენტაბელობით ჩამოუვარდებოდეს ამ კულტურებს, მაგრამ სტაბილურობით გაცილებით ძლიერია. პროდუქცია მალფუჭებადი არ არის და შეუძლია მყიდველს დაელოდოს... მოკლედ, გავაცნობიერეთ, რომ იმხელა ინდუსტრიასა და საბჭოთა კავშირის მასშტაბებზე ორიენტაციას ვერ და არც გავაკეთებდით და ჩვენი კონცეფცია ასეთი იყო: უნდა ვაწარმოოთ ზუსტად იმ მოცულობისა და იმ ხარისხის ჩაი, რისი გადამუშავებისა და რეალიზაციის საშუალებაც რეალურად გვაქვს.სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან, ინსტიტუტთან და დარგის სპეციალისტებთან ერთობლივი მუშაობით შევიმუშავეთ ჩაის რეაბილიტაციის სახელმწიფო პროგრამა, რომელიც მთავრობამ 2016 წელს დაამტკიცა.პროგრამა ითვალისწინებდა დიფერენცირებულ დახმარებას: კერძო მესაკუთრეებისთვის - სახელმწიფო აფინანსებდა რეაბილიტაციის ხარჯების 60%-ს. საიჯარო ფართობებისთვის (სახელმწიფო მიწა) — 80%-ს. კოოპერატივებისთვის - 90%-ს (ანუ 10%-იანი თანადაფინანსებით). ამ პროგრამით 1600-2000 ჰექტრამდე პლანტაციის რეაბილიტაცია მოხდა.- დღეს რა ეტაპზე ვართ და რა მთავარი გამოწვევების წინაშე დგას დარგი?- რეაბილიტაცია მოხდა, მაგრამ გაჩნდა ახალი პრობლემა - დისბალანსი წარმოებასა და რეალიზაციას შორის... თავიდან პირობაში იდო, რომ ბენეფიციარს 3 წლის თავზე მცირე გადამამუშავებელი საწარმოც უნდა აეშენებინა. ამან ბევრი შეაშინა, რადგან საწარმოს მოწყობა 300-400 ათას ლარს მოითხოვდა. მოგვიანებით ეს მოთხოვნა ამოვიღეთ, მაგრამ წამოვიდა მეორე პრობლემა - გასაღების ბაზრები.თუ რეაბილიტირებულ პლანტაციაზე ფოთოლი ყოველწლიურად არ მოიკრიფა და ექსპლუატაცია არ გაეწია, 1-2 წელიწადში ისევ გაველურდება.ამიტომ, ასოციაციამ სახელმწიფოს მივმართეთ: დროებით შევაჩეროთ პლანტაციების რეაბილიტაციის დაფინანსება და ეს რესურსი მივმართოთ მარკეტინგზე, პიარზე, ექსპორტის წახალისებაზე, გამოფენებში მონაწილეობასა და ბაზრების მოპოვებაზე. ამჟამად რეაბილიტაციის პროგრამა შეჩერებულია.- რა არის შექმნილი ჩიხიდან გამოსავალი?- ჯადოსნური ჯოხი არ არსებობს, თუმცა კონკრეტული ნაბიჯები უნდა გადაიდგას: ბაზრების დივერსიფიკაცია და ექსპორტის წახალისება. შიდა ბაზრის დაცვა და პოპულარიზაცია (საელჩოების ჩართულობა, ქართული ჩაის შეყვანა სასტუმროებსა და Horeca სექტორში). ცნობადობის ამაღლება და სწორი პრეზენტაცია. თურქეთი და აზერბაიჯანი უზარმაზარ სუბსიდიებს აძლევენ თავიანთ ექსპორტიორებს, რის გამოც შიდა ბაზარზეც კი დემპინგურ ფასებში შემოაქვთ ჩაი. ამიტომ ჩვენ გვჭირდება სწორი პოზიციონირება.- რით არის ქართული ჩაი უპირატესი უცხოურ ანალოგებთან (ინდურ, თურქულ, კენიურ) შედარებით?- მოდით, გულწრფელნი ვიყოთ: შავ ჩაიში ჩვენ ინდოეთის, შრი-ლანკისა თუ სხვა ჩაის კონკურენციას ვერ გავუწევთ. მათთან მთელი წლის განმავლობაში მზეა, ფოთოლი იმდენ ნივთიერებას აგროვებს, რომ ასეთი ნედლეული ჩვენ ბუნებრივად ვერ გვექნება. ინდური ჩაი მაღალტანინიანია, მძაფრია და მწკლარტე. ქართული შავი ჩაი კი უფრო მსუბუქია, ჰაეროვანი და რბილი გემო აქვს. რაც შეეხება მთავარ უპირატესობას: ეკოლოგიური სისუფთავე: სამხრეთ ქვეყნებში პლანტაციებს უამრავი მავნებელი ეტანება და შხამქიმიკატებით ამუშავებენ. საქართველოში ამ “შხამქიმიკატის“ როლს ზამთრის კლიმატი, თოვლი და სიცივე ასრულებს. ჩვენ ჩაის ბუჩქს მავნებლების საწინააღმდეგო ქიმიით არასდროს ვამუშავებთ. ვართ ჩაის ყველაზე ჩრდილოეთით მწარმოებელი ქვეყანა, რაც ბუნებრივი ეკოლოგიური სისუფთავის გარანტიაა. მწვანე ჩაი: აი, აქ კი პირიქითაა! ქართული მწვანე ჩაის ვერცერთი ქვეყანა ვერ გაუწევს კონკურენციას! ჩვენი ფოთლის ბუნებრივი შემადგენლობა იდეალურადაა მორგებული სწორედ მწვანე ჩაის წარმოებაზე. ბევრჯერ დამიყენებია საკითხი: მოდით, თავი დავანებოთ შავ ჩაის და აქცენტი სრულად გადავიტანოთ უმაღლესი ხარისხის ქართულ მწვანე ჩაიზე. - ბოლოს, გვესაუბრეთ საერთაშორისო პროექტებსა და “ჩაის რესპუბლიკის“ ინიციატივაზე...- ფინანსების ნაკლებობის გამო ასოციაციას ბევრი რამის გაკეთება უჭირდა. ბოლო პერიოდში გამოჩნდა დონორი - შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტო (SDC) და ორგანიზაცია “ჰელვეტასი“. მათ გურიაში დაიწყეს მუშაობა, შემდეგ კი მასშტაბი გაფართოვდა. მათი მხარდაჭერით შეიქმნა ახალი პლატფორმა - “ჩაის რესპუბლიკა,“ რომელშიც დამფუძნებელ პარტნიორად ჩვენი ასოციაციაც შევიდა.ამ თანამშრომლობის ფარგლებში უკვე ჩატარდა ქართული ჩაის კონგრესი გერმანიაში. ევროპელმა იმპორტიორებმა ხელახლა აღმოაჩინეს, რომ საქართველოში უმაღლესი ხარისხის ჩაი არსებობს. წლის ბოლომდე თბილისშიც იგეგმება პიარ-ღონისძიებები, დეგუსტაციები და ლექციები, მომავალი წლიდან კი უფრო მასშტაბური მხარდაჭერის ფაზა იწყება, რაც დიდ იმედს გვაძლევს, რომ ქართული ჩაი ღირსეულ ადგილს დაიკავებს.წყარო: Ambebi.ge
1790151829
გადამუშავებული ყურძნიდან 28 ათასი ტონა მაღალკონდიციურია.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 20 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. აქტიურობს ღვინის კერძო სექტორიც.მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს:კონდიციური საფერავის ფასი, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 20%-ია, 1 კგ 1,50 ლარით განისაზღვრა. საფერავი, რომლის შაქრიანობა 16%-დან 20%-მდეა ფასი 1,00 ლარი იქნება, 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის საფერავის ფასი 50 თეთრი.რქაწითელის და „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული საღვინე სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 19%-ის მქონე ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება, 16%-დან 19%-მდე 90 თეთრი, ხოლო 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 50 თეთრი.ყურძნის ჩაბარების პროცესს, ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.
1790149088
მათივე განცხადებით, ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 14 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.წლევანდელი მოსავლის საპროგნოზო მაჩვენებელი 320 ათასი ტონის ფარგლებშია.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს.კონდიციური და დაუზიანებელი საფერავის, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 21%-ია, ფასი 1,50 ლარით განისაზღვრება. არაკონდიციური საფერავის შემთხვევაში, რომლის შაქრიანობა 17%-დან 21%-მდეა ან/და ყურძენი ნაწილობრივ დაზიანებულია, ფასი 0,90 ლარი იქნება. 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის ან/და დაზიანებული საფერავის ფასი 0,30 ლარით განისაზღვრება.„ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული ვაზის ჯიშებისგან მოწეული სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 20%-ის მქონე და დაუზიანებელი ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება. 17%-დან 20%-მდე შაქრიანობის შემთხვევაში ფასი 0,80 ლარს, ხოლო 17%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 0,30 ლარს შეადგენს.ყურძნის ჩაბარების პროცესს, ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.
1790062848
J.P. Morgan-მა სახელმწიფო ობლიგაციების ინდექსებში, ახალი ინსტრუმენტი - GBI-EM Edge დაამატა, რომლის საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.„J.P. Morgan-მა გამოაქვეყნა სრულიად ახალი ინდექსი განვითარებადი ბაზრებისათვის, რომლებიც ახლახან გაფართოვდნენ. საქართველოსთვის ეს ნიშნავს იმას, რომ საერთაშორისო ინვესტორები, რომლებსაც სურთ ახალ ინდექსში ინვესტირება, დამატებით დაინტერესდებიან საქართველოს ფასიანი ქაღალდების ბაზრით. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო აქტიურად განაგრძობს საშინაო ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შემდგომ განვითარებასა და ლიკვიდობის შემდგომ ზრდას. აღნიშულ ინდექსში მოხვედრა ამ გზაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია. შესაბამისად, სამომავლოდ უკვე შესაძლებელი გახდება J.P. Morgan-ის GBI-EM ინდექსში საქართველოს ფასიანი ქაღალდების მოხვედრა“, - აღნიშნა ფინანსთა მინისტრის მოადგილემ, ეკატერინე გუნცაძემ.
1789997260
აღსანიშნავია, რომ 2026 წლის აგვისტოში ექსპორტი 24.7%-ით გაიზარდა და აგვისტოს თვის რეკორდული მოცულობა 752.4 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. ამასთან, ადგილობრივი ექსპორტი (რეექსპორტის გამოკლებით) გასული წლის აგვისტოსთან შედარებით 60.0%-ით გაიზარდა და ასევე აგვისტოს თვის რეკორდულ მოცულობა, 432.3 მლნ. აშშ. დოლარი შეადგინა.მიმდინარე წლის საგარეო ვაჭრობის ტენდენციების შეფასებისას, მინისტრის მოადგილემ ხაზი გაუსვა - ადგილობრივი ექსპორტის ზრდის ასეთი მაღალი მაჩვენებელი ნიშნავს, რომ ქვეყანაში ადგილობრივი წარმოება იზრდება.„მათ შორის იზრდება ის პროდუქცია, რომელიც საერთაშორისო ბაზრებზე კონკურენტუნარიანია და საქართველოდან გადის მსოფლიოს არაერთ ქვეყანაში. საქართველოს მთავრობის ამოცანაა, რომ მაქსიმალურად შევუწყოთ ხელი ადგილობრივი წარმოების განვითარებას. ამ მიმართულებით, მთავრობას არაერთი სახელმწიფო პროგრამა აქვს, რომლებიც საბოლოო ჯამში, კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობის ამაღლებისა და პროდუქტიულობის ზრდაზეა ორიენტირებული“, - განაცხადა ვახტანგ ცინცაძემ.მინისტრის მოადგილის შეფასებით, ეს ყველაფერი, განაპირობებს ერთი მხრივ, იმ შედეგებს, რომელიც საგარეო ვაჭრობის კუთხით ფიქსირდება, მეორე მხრივ კი ხელს უწყობს ქვეყანაში ეკონომიკური აქტივობის ზრდას და საბოლოო ჯამში ეკონომიკური ზრდის შედეგებში აისახება.„საქართველოში უკვე მე-6 წელია, მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტენდენციები გრძელდება და ჩვენი მოლოდინია, რომ აღნიშნული ტენდენციები მომდევნო თვეებსა და წლებში შენარჩუნებული იქნება“, - აღნიშნა მინისტრის მოადგილემ.
1789984475
საქსტატის ცნობით, ადგილობრივი ექსპორტი, რეექსპორტის გარეშე, მთლიანი ექსპორტის 60.6 პროცენტს შეადგენს.უწყების მონაცემებით, აღნიშნული მაჩვენებელი წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 63.5 პროცენტით გაიზარდა და 3 286.6 მლნ. აშშ დოლარს გაუტოლდა.საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ადგილობრივ ექსპორტში 65.0 პროცენტი შეადგინა. ამ მხრივ, უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორები არიან ჩინეთი – 529.1 მლნ. აშშ დოლარით, რუსეთი – 468.3 მლნ. აშშ დოლარით და თურქეთი – 297.3 მლნ. აშშ დოლარით.2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ადგილობრივი ექსპორტის ათეულში პირველ ადგილზე ნავთობი და ნავთობპროდუქტები არის წარმოდგენილი 649.1 მლნ. აშშ დოლარით, აღნიშნული სასაქონლო ჯგუფის წილი მთლიანი ადგილობრივი ექსპორტის 19.8 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილზეა ძვირფასი ლითონის მადნები და კონცენტრატები, 403.1 მლნ. აშშ დოლარით, ხოლო მესამე ადგილს იკავებს ფეროშენადნობები 219.0 მლნ. აშშ დოლარით.
1789979840
აქედან, ექსპორტი 5 422.5 მლნ. აშშ დოლარს შეადგენს (გაიზარდა 22.1 პროცენტით), ხოლო იმპორტი 12 504.4 მლნ. აშშ დოლარს (გაიზარდა 3.4 პროცენტით). საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2026 წლის იანვარაგვისტოში 7 081.8 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 39.5 პროცენტია.2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ექსპორტში 68.8 პროცენტი შეადგინა. უმსხვილესი საექსპორტო სამეული შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა: ყირგიზეთი (577.6 მლნ. აშშ დოლარი), ჩინეთი (543.7 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (500.7 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი საიმპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან იმპორტში 70.2 პროცენტი შეადგინა. პირველ სამეულში შედის: თურქეთი (1 918.6 მლნ. აშშ დოლარი), რუსეთი (1 531.8 მლნ. აშშ დოლარი) და აშშ (1 510.5 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში ათი უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან საგარეო სავაჭრო ბრუნვაში 65.7 პროცენტი შეადგინა. ქვეყნის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორები არიან: თურქეთი (2 247.5 მლნ. აშშ დოლარი), ჩინეთი (2 042.8 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (2 032.5 მლნ. აშშ დოლარი).2026 წლის იანვარ-აგვისტოში სასაქონლო ჯგუფებიდან საექსპორტო ათეულში პირველი ადგილი მსუბუქმა ავტომობილებმა დაიკავა 1 347.7 მლნ. აშშ დოლარით, რაც მთელი ექსპორტის 24.9 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილს იკავებს ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 688.9 მლნ. აშშ დოლარით (მთლიანი ექსპორტის 12.7 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილზეა ძვირფასი ლითონების მადნები და კონცენტრატები 403.1 მლნ. აშშ დოლარით (7.4 პროცენტი).უმსხვილესი საიმპორტო სასაქონლო ჯგუფი 2026 წლის იანვარ-აგვისტოში წარმოდგენილი იყო მსუბუქი ავტომობილების სახით, რომლის იმპორტმა 2 364.3 მლნ. აშშ დოლარი და მთელი იმპორტის 18.9 პროცენტი შეადგინა. მეორე ადგილს იკავებს ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 1 164.7 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 9.3 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილზეა სამკურნალო საშუალებები 468.4 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 3.7 პროცენტი).
1789977306
მისი თქმით, გაზრდილი ინტერესი გამოწვეულია საქართველოს ძალიან ძლიერი მაკროეკონომიკური ფუნდამენტური ფაქტორებითა და გეოპოლიტიკური შოკების მიმართ ეკონომიკის მდგრადობით.„შემთხვევითი არ არის, რომ სწორედ საქართველოში ატარებს J.P. Morgan-ი რეგიონის ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელი პირების კონფერენციას, სადაც დისკუსიის ერთ-ერთი ნაწილი სწორედ კაპიტალის ბაზრის განვითარებას ეძღვნება. ჩვენ ველოდებით მეტ ინვესტიციას ამ არხით“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.J.P. Morgan-ის მიერ შექმნილი ახალი ინსტრუმენტის - GBI-EM Edge საბაზრო ღირებულება 328 მილიარდ აშშ დოლარს შეადგენს და მოიცავს 26 ქვეყნის 24 ეროვნულ ვალუტასა და 425 ინსტრუმენტს. ახალ ინდექსში ჩართულია საქართველოს სახელმწიფო ობლიგაციები და ინდექსის 1.79%-იან წილს შეადგენს.GBI-EM Edge განვითარებადი ფინანსური ბაზრების (frontier market) სრულიად ახალი ინდექსია, რომლის მიზანი ისეთი განვითარებადი ბაზრების (frontier market) სახელმწიფო ობლიგაციების დინამიკის ასახვაა, რომლებიც მაღალი შემოსავლიანობით და საერთაშორისო ინვესტორებისთვის გაუმჯობესებული ხელმისაწვდომობით ხასიათდებიან.აღსანიშნავია, რომ თბილისში დღეს სების ორგანიზებითა და უმსხვილეს ამერიკულ ბანკ J.P. Morgan-თან თანამშრომლობით, ცენტრალური ბანკების პრეზიდენტების მრგვალი მაგიდის შეხვედრა გაიმართა.რეგიონში მსგავსი ფორმატის ღონისძიება პირველად ჩატარდა და მასში 15-მდე ქვეყნის, მათ შორის უნგრეთის, პოლონეთის, მოლდოვას, ბოსნია და ჰერცეგოვინას, თურქეთის, აზერბაიჯანის, სომხეთის და სხვა ქვეყნების ცენტრალური ბანკების მაღალი რანგის წარმომადგენლებმა, ასევე საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და ფინანსური სექტორის წარმომადგენლებმა მიიღეს მონაწილეობა.
1789743292
მისივე ინფორმაციით, რთველის შტაბი აქტიურად მუშაობს. იმისათვის, რომ მოსავლის მიღება და დაბინავება მაქსიმალურად ორგანიზებულად წარიმართოს, სახელმწიფოს მხრიდან სრული მზადყოფნა და მხარდაჭერა არსებობს.„რთველი, როგორც გასულ წლებში ამბობდნენ ხოლმე, მიმდინარეობს დინჯად და ის ჯერ პიკში არ შესულა. ამ დროისთვის, უკვე დაკრეფილი და გადამუშავებულია 15 000 ტონა ყურძენი,“ — აღნიშნავს დავით სონღულაშვილი.კითხვაზე, რამდენად მზადყოფნით შეხვდა კერძო სექტორი სუბსიდირების ახალ მექანიზმს, მინისტრი განმარტავს, რომ 1961 წლის შემდეგ მსოფლიოში ღვინის მოთხოვნა ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა. ეს ფაქტორი საკმაოდ დიდ გამოწვევებს უქმნის როგორც საერთაშორისო ღვინის სექტორს, ისე ქართულ ღვინოს, რისთვისაც საქართველოს ბაზარი მაქსიმალურად მომზადებული უნდა იყოს.„ქართული ღვინის ექსპორტი წლიდან წლამდე იზრდება და ამ კუთხით სტაბილურობა გვაქვს, თუმცა გამოწვევებისთვის მზადყოფნა ნიშნავს იმას, რომ ღვინის ხარისხზე კიდევ უფრო მეტად ვიზრუნოთ და გავაუმჯობესოთ. ამ მხრივ, რთველთან დაკავშირებით ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ცვლილება, რაც განხორციელდა ყურძნის ხარისხობრივი დაყოფაა. ეს უზრუნველყოფს ღვინის ხარისხის ზრდას და, ეს ერთის მხრივ იმავდროულად, ძლიერი მოტივატორია იმ მევენახეებისთვის, რომლებიც ყურძენს განსაკუთრებული ზრუნვითა და ყურადღებით უვლიან,“ — აცხადებს სონღულაშვილი.
1789736851
ვისია მაგნოლიას გრანდიოზული სასახლე და რა დაუჯდა ნათია ჯანაშიას და მის...
1789976742
ნათია ჯანაშია გვიან მიხვდა დაშვებულ შეცდომებს
1789120137
ნათია ჯანაშიას ადვოკატები დამარცხებას აღიარებენ
1789374119
„არ გადაყარო, ჩააბარე“ - „თეგეტა გრინ პლანეტმა“ ზუგდიდში საავტომობილო...
1789735560
„ბიტნეტის“ კრიპტო ტრანზაქციების მოცულობა და ხასიათი ეჭვს იწვევს, რომ ი...
1789201558
