თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, 2025 წელს საქართველოს მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი, რეინვესტიციების გამორიცხვით, მცირედით, თუმცა მაინც დადებითი იქნება. საყურადღებოა, რომ, ზედიზედ სამი კვარტალია, სეზონურად შესწორებული მიმდინარე ანგარიში პროფიციტშია, მაშინ როდესაც ისტორიული მონაცემებით აქამდე აღნიშნული მხოლოდ ერთხელ, 2022 წლის მესამე კვარტალში დაფიქსირდა. მიმდინარე ანგარიშის გაუმჯობესებაში წამყვან როლს მომსახურების ექსპორტის ზრდა ასრულებს, მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორიდან. ასევე გამოსაყოფია, ერთი მხრივ, იმპორტის ზრდის ტემპის შენელება, ხოლო, მეორე მხრივ, ფულადი გზავნილებისა და ტურისტული შემოსავლების მატება. რეინვესტიციების ჩათვლით, პროგნოზის თანახმად, მიმდინარე ანგარიშის ჯამური დეფიციტი 2025 წელს მშპ-ის 2.7%-ს მიაღწევს, რაც აგრეთვე ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.გასული წლის მეორე ნახევრიდან ეკონომიკური ზრდა შენელდა, რაც გრძელვადიანი ტენდენციის ირგვლივ ნორმალიზების ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. რაც შეეხება 2026 წელს, ეკონომიკური ზრდის პერსპექტივისთვის მნიშვნელოვან ფაქტორად რუსეთ-უკრაინის ომი რჩება. კონფლიქტის დასრულების სცენარში საქართველოს ეკონომიკაზე როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი მხრივ მრავალი ფაქტორი იმოქმედებს, თუმცა წმინდა ეფექტი, ჩვენი შეფასებით - რაც, შესაძლოა, მიმდინარე მდგომარეობით, საბაზრო კონსენსუსი არ არის - გარკვეულწილად მაინც უარყოფითი იქნება. ამდენად, 2026 წელს ეკონომიკური ზრდა საბაზო სცენარში, დაახლოებით, 4.5%-ს შეადგენს.ლარის კურსის კუთხით, 2025 წელს გამყარების მიმართულებით სამი ძირითადი ფაქტორი მოქმედებდა: დოლარის გლობალური სისუსტე, გაზრდილი წმინდა სავალუტო შემოდინებები და ქვეყნის შიგნით უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის კლება, რაც დეპოზიტების ლარიზაციისა და სესხების დოლარიზაციის ზრდაში აისახა. ლარის მხარდამჭერი გარემოს ფონზე, სებ-მა გასულ წელს, ჩვენი შეფასებით, 2.5 მილიარდი აშშ დოლარი შეიძინა. შედეგად, მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა 6.2 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, ხოლო წმინდა რეზერვებმა, ასევე ჩვენი შეფასებით - 3.2 მილიარდი აშშ დოლარი.აღსანიშნავია, რომ, თიბისი კაპიტალის წონასწორობის მოდელების თანახმად, 2025 წელს ლარი როგორც დოლართან, ასევე სავაჭრო პარტნიორებთან მიმართებით ზედმეტად არის გაუფასურებული, რაც, ცალკე აღებული, ლარის გამყარების არგუმენტია. თუმცა საყურადღებოა, რომ ომის დასრულების სცენარი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სავალუტო ნაკადების გარკვეულ რეორიენტაციას მოიაზრებს, რაც გაცვლითი კურსისთვის მოკლევადიან პერიოდში ნეგატიური ფაქტორია. ამ სცენარში მოსალოდნელია სავალუტო კონვერტაციებიც, თუმცა, სავალუტო რეზერვების შევსების ფონზე, ასევე გასათვალისწინებელია სებ-ის მიმდინარე პოლიტიკა, რომელიც ლარის ჭარბი მერყეობის შეზღუდვას გულისხმობს. მთლიანობაში, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარით, 2026 წელს ლარი მხოლოდ მცირედით გაუფასურდება.ინფლაციის მხრივ, ნოემბრიდან, პროგნოზის შესაბამისად, შემცირება გამოიკვეთა და დეკემბერში ფასების წლიურმა ზრდამ 4% შეადგინა. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, მიმდინარე წლის დასაწყისში ინფლაცია გაიზრდება, მარტიდან კი, ნაწილობრივ საბაზო ეფექტების გათვალისწინებით, შენელებას განაგრძობს და წლის ბოლოს 3.5%-ს მიაღწევს. ამ კუთხით ასევე საყურადღებოა გაზაფხულიდან, ერთი მხრივ, ელექტროენერგიის ტარიფის შესაძლო ზრდა და, მეორე მხრივ, სურსათის ფასების შესაძლო კორექტირება, რასაც, რა თქმა უნდა, ინფლაციის პროგნოზზე მნიშვნელოვანი გავლენა ექნება.და ბოლოს, გვსურს მზარდი ინტერესის ფონზე მადლობა გადავუხადოთ კომპანიებს, რომლებიც უკვე აქტიურად იყენებენ თიბისი კაპიტალის დაფინანსების ოპტიმალურ სავალუტო სტრატეგიას. მკითხველს შევახსენებთ, რომ გასული ხუთი წლის განმავლობაში ჩარჩოს მხოლოდ ერთ-ერთი მდგენელის - გაცვლითი კურსის წონასწორული შეფასებების - გამოყენებით, საქართველოს კორპორატიულ სექტორში ჯამურად 6 მილიარდი ლარის პოტენციური სარგებლის მიღება იქნებოდა შესაძლებელი, მაშინ როდესაც კორპორატიული სესხების საშუალო პორტფელი ამავე პერიოდში 16.9 მილიარდ ლარს შეადგენდა.2025-2026 წლებში საქართველოს ეკონომიკის ძირითადი ტენდენციები და პროგნოზები უფრო დეტალურად პუბლიკაციის სრულ ვერსიაში არის განხილული.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე: https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007300-georgian-economy-in-2025-2026

1769083778

თიბისი კაპიტალის ანალიტიკოსების აზრით, მიმდინარე ანგარიშის გაუმჯობესებაში წამყვან როლს მომსახურების ექსპორტის ზრდა ასრულებს, მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორიდან. ასევე გამოსაყოფია, ერთი მხრივ, იმპორტის ზრდის ტემპის შენელება, ხოლო, მეორე მხრივ, ფულადი გზავნილებისა და ტურისტული შემოსავლების მატება. რეინვესტიციების ჩათვლით, პროგნოზის თანახმად, მიმდინარე ანგარიშის ჯამური დეფიციტი 2025 წელს მშპ-ის 2.7%-ს მიაღწევს, რაც აგრეთვე ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.გასული წლის მეორე ნახევრიდან ეკონომიკური ზრდა შენელდა, რაც გრძელვადიანი ტენდენციის ირგვლივ ნორმალიზების ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. რაც შეეხება 2026 წელს, ეკონომიკური ზრდის პერსპექტივისთვის მნიშვნელოვან ფაქტორად რუსეთ-უკრაინის ომი რჩება. კონფლიქტის დასრულების სცენარში საქართველოს ეკონომიკაზე როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი მხრივ მრავალი ფაქტორი იმოქმედებს, თუმცა წმინდა ეფექტი, ჩვენი შეფასებით - რაც, შესაძლოა, მიმდინარე მდგომარეობით, საბაზრო კონსენსუსი არ არის - გარკვეულწილად მაინც უარყოფითი იქნება. ამდენად, 2026 წელს ეკონომიკური ზრდა საბაზო სცენარში, დაახლოებით, 4.5%-ს შეადგენს.თიბისი კაპიტალის აზრით, ლარის კურსის კუთხით, 2025 წელს გამყარების მიმართულებით სამი ძირითადი ფაქტორი მოქმედებდა: დოლარის გლობალური სისუსტე, გაზრდილი წმინდა სავალუტო შემოდინებები და ქვეყნის შიგნით უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის კლება, რაც დეპოზიტების ლარიზაციისა და სესხების დოლარიზაციის ზრდაში აისახა. ლარის მხარდამჭერი გარემოს ფონზე, სებმა გასულ წელს, ჩვენი შეფასებით, $2.5 მილიარდი შეიძინა. შედეგად, მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა $6.2 მილიარდი შეადგინა, ხოლო წმინდა რეზერვებმა, ასევე ჩვენი შეფასებით - $3.2 მილიარდი.ამასთან, თიბისი კაპიტალის წონასწორობის მოდელების თანახმად, 2025 წელს ლარი როგორც დოლართან, ასევე სავაჭრო პარტნიორებთან მიმართებით ზედმეტად არის გაუფასურებული, რაც, ცალკე აღებული, ლარის გამყარების არგუმენტია. თუმცა საყურადღებოა, რომ ომის დასრულების სცენარი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სავალუტო ნაკადების გარკვეულ რეორიენტაციას მოიაზრებს, რაც გაცვლითი კურსისთვის მოკლევადიან პერიოდში ნეგატიური ფაქტორია. ამ სცენარში მოსალოდნელია სავალუტო კონვერტაციებიც, თუმცა, სავალუტო რეზერვების შევსების ფონზე, ასევე გასათვალისწინებელია სების მიმდინარე პოლიტიკა, რომელიც ლარის ჭარბი მერყეობის შეზღუდვას გულისხმობს. მთლიანობაში, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარით, 2026 წელს ლარი მხოლოდ მცირედით გაუფასურდება.ინფლაციის მხრივ, ნოემბრიდან, პროგნოზის შესაბამისად, შემცირება გამოიკვეთა და დეკემბერში ფასების წლიურმა ზრდამ 4% შეადგინა. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, მიმდინარე წლის დასაწყისში ინფლაცია გაიზრდება, მარტიდან კი, ნაწილობრივ საბაზო ეფექტების გათვალისწინებით, შენელებას განაგრძობს და წლის ბოლოს 3.5%-ს მიაღწევს. ამ კუთხით ასევე საყურადღებოა გაზაფხულიდან, ერთი მხრივ, ელექტროენერგიის ტარიფის შესაძლო ზრდა და მეორე მხრივ, სურსათის ფასების შესაძლო კორექტირება, რასაც, რა თქმა უნდა, ინფლაციის პროგნოზზე მნიშვნელოვანი გავლენა ექნება.

1769080860

როგორც მან აღნიშნა, პოლიტიკური ცენტრის გარეშე შეუძლებელია არსებობდეს არაადეკვატური ფასები მნიშვნელოვან პროდუქტებზე, რომელიც ქუჩაში იყიდება.“ე.წ. მთავრობა ძალიან ცუდ დღეშია. მას მხარდაჭერა არ აქვს. საზოგადოების დიდი ნაწილი აპროტესტებს იმ პოლიტიკას, რომელიც ქვეყანას აქვს საგარეო და საშინაო თვალსაზრისითაც. ეს ძალიან „პოპულარული“ საკითხები: ფასები სურსათზე, ბენზინი, ენერგომატარებლები და ა.შ. არის ის გზა, ანკესი, რომელზედაც არის წამოგებული საკითხები, რაც, მათი აზრით, მოაგებინებს საზოგადოების გულს. თუმცა ის არგუმენტები რაც მოჰყავთ, ხანდახან პარადოქსულია. როცა გვინდა ფასები შევამციროთ, ლოგიკა არის აბსოლუტურად განსხვავებული. ფასები თუ გვინდა შევამციროთ, კონკურენცია უნდა გავზარდოთ. მეორე მხრივ, გარკვეულწილად, უნდა შევისწავლოთ ის თუ რატომ არის ადგილობრივი პროდუქტი არაკონკურენტული. აქ ჩნდება სხვა კითხვებიც.მაგალითად პოლიტიკოსებს, რომელიც იმპორტით არიან დაკავებულები, ხომ არ აქვთ ინტერესი, რომ ადგილობრივი წარმოება არ განვითარდეს და კონკურენცია გაიზარდოს?! ადვილია იმპორტი - იყიდე გაყიდე, ვიდრე აწარმოო და ქარხნები და ფერმები აშენო. იოლი ფული ქმნის პრობლემას. რაც შეეხება მაღაზიებისა თუ მარკეტების რაოდენობას, მგონი პირიქითაა, რაც უფრო მეტია მარკეტი, მეტია კონკურენცია და წესით უფრო დაბალი უნდა იყოს ფასი. საკუთარ თავს ხომ არ დააბრალებენ, ამიტომ არგუმენტი მოიყვანეს აბსურდული, რომელიც დათვლადია და აბსოლუტურად საპირისპირო სურათია. ჩემი აზრით, უფრო მეტად კორუფციული საკითხებია ფასებთან მიმართებით და ვფიქრობ, რომ ეს არის აქ მნიშვნელოვანი“, - განაცხადა ლაშა ტუღუშმა.რაც შეეხება ფასებთან დაკავშირებით მთავრობის მიერ შექმნილი სამუშაო ჯგუფის შემადგენლობაში სუს-ის უფროსის, მამუკა მდინარაძის ყოფნას, ტუღუშის თქმით, სუს-ი პროცესში ჩართული არ უნდა იყოს, რადგან მისი ფუნქცია არ არის ფასები.„სუს-ი არის ტოტალური კონტროლისა და მართვის ინსტრუმენტი, რომელიც ხშირად ანაცვლებს აღმასრულებელი ხელისუფლებისა თუ საკანონმდებლო ხელისუფლების შტოებს. ზოგჯერ მნიშვნელოვანწილად, ზოგჯერ მთლიანად. არანაირი ეკონომიკური რისკების გადაზღვევის კომპეტენცია სუს-ს არ გააჩნია. ზღაპრებს ვისმენთ“, - განაცხადა ტუღუშმა.გარდა ამ თემისა, კიდევ ერთი საკითხი, რასაც ის შეეხო, არის „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს“ მიერ ჩატარებული კვლევა, რომლის მიხედვითაც პარლამენტის 41 დეპუტატს ბიზნესთან აქვს კავშირი. როგორც ტუღუშმა აღნიშნა, პოლიტიკასთან ასოცირებული საზოგადოების ძალიან მცირე ნაწილი აკონტროლებს ქვეყნის რესურსების უდიდეს ნაწილს.„საერთაშორისო გამჭვირვალობა“ ძალიან საინტერესო კვლევებს აქვეყნებს. ესეც ძალიან საგულისხმო კვლევაა, რაც გვეუბნება იმას, რომ აქ ძალიან დიდი რისკებია და რაც უნდა გადააზღვიონ ე.წ. რისკები, სწორედ ესაა. ეს არის რაც აისბერგის ზედა ნაწილია. დაახლოებით ნახევარ მილიარდზეა საუბარი. ამის ქვემოთ არის ძალიან საინტერესო, რაც ერთი შეხედვით დამალულია და ბევრად მეტი რესურსი იქნება დაკავშირებული ასეთი ტიპის გარიგებებთან, როდესაც საზოგადოების ძალიან ვიწრო ნაწილი, რომლებიც, როგორც წესი, არიან პოლიტიკასთან შეზრდილები, ან არიან პოლიტიკოსები, ან პოლიტიკის ცენტრის ირგვლივ ტრიალებ, ისინი ფლობენ ქვეყნის რესურსების უდიდეს ნაწილს. აკონტროლებენ ამ რესურსებს, მერე ერთმანეთს დაერევიან ხოლმე ამ რესურსების გამო, ზოგჯერ იჭერენ, ათას უბედურებას მართებენ ერთმანეთს, ამიტომ ვერ ვითარდება ეს ქვეყანა იმ კურსითა და ისე სათანადოდ, რისი პოტენციალიც გააჩნია. დარწმუნებული ვარ, ქვეყანაში რომ იყოს განსხვავებული მმართველობის სტილი, ეს ქვეყანა მართლა გააოცებდა მსოფლიოს იმდენად დიდი პოტენციალი აქვს. ამიტომაც არის ჩვენ ასეთი პრობლემები რომ გვაქვს - ძალიან მცირე ნაწილს აქვს დიდი ფული და უდიდესი ნაწილი არის ან მშიერი, ან შიმშილის ზღვარზე.ჩვენ ვსაუბრობთ იმის თაობაზე, რამდენად არის რეალურად მონოპოლიზებული ვიღაცების ხელში რესურსები. ისევ ფასებს რომ დავბრუნდეთ, თუ არაადეკვატური ფასებია, ეს იმას ნიშნავს, რომ არსებობს პოლიტიკური ზურგი და პოლიტიკური ზურგი საიდან არსებობს? სხვა კონტინენტიდან? - ბუნებრივია, ეს პოლიტიკური ზურგი აქ არსებობს, ამ შენობიდან 2-3 კილომეტრში, სადაც ძალაუფლება კონცენტრირებულია. მათ გარეშე შეუძლებელია. თუ ეს არ არის გამაგრებული პოლიტიკური ცენტრისგან, მათ გარეშე შეუძლებელია არსებობდეს არაადეკვატური ფასები მნიშვნელოვან პროდუქტებზე, რომელიც ქუჩაში იყიდება. სწორედ ეს სისტემაა აქ პრობლემური. ბიზნესთან შეზრდილი დეპუტატები, რომლებიც არიან არის პოლიტიკის ნაწილი.ეს მოქმედებს საზოგადოებაზე, რესურსები ერთ ადგილზე იკრიბება და ეს ქმნის ამას. ბატონებს მინდა ვუთხრა: კონკურენცია კი არ უნდა შეზღუდონ, კონკურენცია უნდა გაზარდონ. დაფიქრდნენ და შეამოწმონ, რატომ არ ვითარდება ადგილობრივი წარმოება. დეპუტატები თუ სხვები, რომლებიც მოკალათებულები არიან გემრიელ სკამებზე, ისინი რით არიან დაკავებულები ძალიან საინტერესოა. მათი ბიზნესები რაზეა ორიენტირებული, მნიშვნელოვანწილად საბიუჯეტო სახსრებსა და იმპორტზე, რომელიც მათთვის მარტივია საკონტროლოდ. სხვათა შორის, სპეცსამსახურებიც ძალიან გემრიელად სარგებლობდნენ და ალბათ ახლაც სარგებლობენ. ლოგიკურად ასეა. მთელი ეს შეკრული სისტემაა, რომელიც ემსახურება ვიწრო წრეს, მათ ჯიბესა და მათ გამდიდრებას“, - განაცხადა ტუღუშმა.

1769076775

მისი თქმით, გაჟღერდა, რომ აუცილებლად უნდა წახალისდეს ადგილობრივი წარმოება და სახელმწიფო, თავისი მხრივ მზად არის, რომ ამაში მონაწილეობა მიიღოს.„ჩატარდა ძალიან საქმიანი შეხვედრა, ვისაუბრეთ სხვადასხვა თემაზე. გავშალეთ ციფრები, მიზეზ-შედეგობრივი კავშირები. ყველა, აბსოლუტურად გამჭვირვალედ, არის მზად, რომ ნებისმიერი ციფრი გაიაროს უკვე ინდივიდუალურ რეჟიმშიც, ჯგუფურ რეჟიმშიც. საერთოდ არ ყოფილა დამტკიცების რეჟიმში საუბარი. ეს იყო დიალოგი, ძალიან კონსტრუქციული, ორმხრივი. დაისვა კითხვები ჩვენი მხრიდანაც, მათი მხრიდანაც.დღესაც გაჟღერდა, რომ აუცილებლად უნდა წახალისდეს ადგილობრივი წარმოება. სახელმწიფო, თავისი მხრივ მზად არის, რომ ამაში მონაწილეობა მიიღოს. რაღაც გრძელვადიანი პროგნოზი და გეგმები შემუშავდება“, - აღნიშნა სოფიკო ქაშაკაშვილმა.

1769002755

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მონაცემებით, 2025 წლის 1 აგვისტოდან 2026 წლის 13 იანვრამდე პერიოდში საქართველომ რუსეთში 9000 ტონაზე მეტი ვაშლის ექსპორტი განახორციელა. ეს მოცულობა რეკორდული იყო და ქართული ვაშლის ყველა უცხოური გაყიდვის 91%-ს შეადგენდა.რუსეთის ფედერაცია ქართული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის უმსხვილესი იმპორტიორია. ბოსტნეულის, ხილისა და კენკრის გარდა, რუსეთი საქართველოდან ღვინოს, მინერალურ წყალს და ლიმონათს ყიდულობს.

1768999052

მისი თქმით, ზრდადი იყო შემოსავლები 2025 წლის მე-4 კვარტალში, სადაც ეს მაჩვენებელი 9.2%-ით გაიზარდა და 1,052.4 მილიონ აშშ. დოლარს გაუტოლდა.როგორც მინისტრის მოადგილემ განაცხადა, ტურიზმის ინდუსტრიიდან შემოსავლების ზრდა ძირითადად სამიზნე ბაზრებზე მოდის.„ესაა ევროკავშირი, დიდი ბრიტანეთი, ყურის ქვეყნები, ისრაელი, აზერბაიჯანი და სხვა პრიორიტეტული მიმართულებები, რომელზეც ეკონომიკის სამინისტრო და ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია მიმდინარე წელსაც, რა თქმა უნდა, ვაგრძელებთ ძალიან აქტიურ მუშაობას,“ - აღნიშნა ირაკლი ნადარეიშვილმა.მინისტრის მოადგილემ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა აზიის მიმართულებებზე, როგორც სამიზნე ბაზრებზე. „ინდოეთისა და ჩინეთის ბაზრები ასევე პრიორიტეტული მიმართულებებია. მიმდინარე წლის განმავლობაში ამ ბაზრებზე მთელი რიგი მარკეტინგული აქტივობებია დაგეგმილი, რომელზეც ქვეყნის ტურისტული პოტენციალისა და პროდუქტის წარმოჩინება მოხდება. შედეგად, 2026 წელს კიდევ უფრო საინტერესო ტურისტულ წელს ველოდებით,“ - აღნიშნა ირაკლი ნადარეიშვილმა.

1768993085

უწყების ცნობით, გასულ წელს მოგზაურობიდან (ტურიზმიდან) მიღებული შემოსავლები წლიურად 6.0%-ით გაიზარდა და რეკორდული მოცულობა – 4,690.2 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.„2025 წლის მეოთხე კვარტალში მოგზაურობიდან მიღებული შემოსავლები 9.2%-ით გაიზარდა და 1,052.4 მილიონ აშშ დოლარს გაუტოლდა.2025 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები ისრაელიდან (34.3%-ით და 586.3 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა), ევროკავშირიდან (15.6%-ით – 660.4 მლნ აშშ დოლარი), აზერბაიჯანიდან (32.5%-ით – 223.3 მლნ აშშ დოლარი), საუდის არაბეთიდან (15.8%-ით – 141.3 მლნ აშშ დოლარი), სომხეთიდან (7.7%-ით – 169.5 მლნ აშშ დოლარი), უკრაინიდან (5.9%-ით – 157.6 მლნ აშშ დოლარი)“, – აღნიშნულია ინფორმაციაში.

1768986913

– სომხეთ–საქართველოს ბოლო ინტენსიური ვიზიტების დროს, რა იყო ძირითადი ეკონომიკური საკითხები, რომლებიც მხარეებმა განიხილეს შეხვედრებზე? რა სავაჭრო, ეკონომიკური და საინვესტიციო შესაძლებლობები განიხილეს ორივე მხარემ? ასევე, რა ახალი მიმართულებები წარმოიშვა თბილისი–ერევნის გაძლიერებული თანამშრომლობის შედეგად — უფრო ღრმა თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებები, სატრანზიტო ქსელები, ენერგეტიკა, ტურიზმი თუ სხვა?— სომხეთ–საქართველოს ბოლო პერიოდში გამართული ინტენსიური კონტაქტების ფარგლებში, მათ შორის 6 მაისს ერევანში, სომხეთ–საქართველოს ბიზნესფორუმის ფარგლებში ჩატარებული შეხვედრის დროს, განხილვები ძირითადად ორიენტირებული იყო ორმხრივი ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავებასა და ვაჭრობისა და ინვესტიციებისთვის არსებული პრაქტიკული ბარიერების მოხსნაზე.საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრთან შეხვედრაზე განვიხილეთ ეკონომიკური საკითხების ფართო სპექტრი. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო შემდეგ მიმართულებებს:ვაჭრობის ხელშეწყობა და ბაზარზე წვდომა — მხარეები ვთანხმდებით, რომ აუცილებელია სავაჭრო პროცესში შესაძლო დაბრკოლებების ადრეულ ეტაპზე გამოვლენა და ორმხრივი სავაჭრო ნაკადების შეფერხების თავიდან აცილება. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო საბაჟო პროცედურების გამარტივებასა და საქონლის შეუფერხებელ გადაადგილებას.სავაჭრო ბრუნვის გაფართოება — სომხეთ–საქართველოს სავაჭრო და ეკონომიკური ურთიერთობები პოზიტიურად ვითარდება. ამასთან, შევთანხმდით, რომ საჭიროა დამატებითი ღონისძიებები იმ ფაქტორების მოსახსნელად, რომლებიც სავაჭრო მიმოქცევას ანელებს.საინვესტიციო გარემო და თანამშრომლობა — განხილვაში გამოკვეთილად აღინიშნა გამჭვირვალე, პროგნოზირებადი და ინვესტორებისთვის ხელსაყრელი გარემოს ხელშეწყობის მნიშვნელობა. ჩვენი მიზანია, სტიმულირდეს ორმხრივი ინვესტიციები და ერთობლივი ბიზნესინიციატივები.გაღრმავებული თანამშრომლობის შედეგად, პრიორიტეტულ მიმართულებებად გამოიკვეთა: სოფლის მეურნეობა, მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოების, გადამუშავებისა და ვაჭრობის მიმართულებით თანამშრომლობა; განახლებადი ენერგია და მდგრადი განვითარება; გარემოსდაცვითი ტექნოლოგიები, როგორც ინოვაციებზე დაფუძნებული თანამშრომლობის ახალი სფერო; ტურიზმი, მათ შორის ისეთი ტურისტული პროდუქტებისა და რეგიონული მარშრუტების განვითარება, რომლებიც ორივე ქვეყანას სარგებელს მოუტანს; ტრანზიტი და სატრანსპორტო-ლოჯისტიკური კავშირები, რაც ასახავს საერთო ინტერესს ლოჯისტიკის გაუმჯობესების, სავაჭრო დერეფნების განვითარებისა და რეგიონული სატრანსპორტო ეფექტიანობის ზრდის მიმართ. საერთო ჯამში, ბოლო ვიზიტებმა და შეხვედრებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურა ორივე ქვეყნის მზადყოფნა ეკონომიკური კავშირების გაღრმავებისთვის პრაქტიკულ, კონკრეტულ გადაწყვეტებზე ორიენტირებული თანამშრომლობის გზით. აქცენტი გაკეთდა პრობლემების წინასწარ პრევენციაზე, უფრო თავისუფალ და შეუფერხებელ ვაჭრობაზე და სექტორული პარტნიორობების გაფართოებაზე. ეს ყველაფერი სომხეთ–საქართველოს ეკონომიკურ ურთიერთობებში მდგრად ზრდას დაუჭერს მხარს.– რა კონკრეტული და გაზომვადი ეკონომიკური სარგებელი შეიძლება მიიღოს სომხეთმა რეგიონული კომუნიკაციების გახსნით — მშპ-ის ზრდის, ვაჭრობის, ინვესტიციების, ტრანზიტული შემოსავლების, ლოგისტიკური ჰაბების განვითარების და სხვა მაჩვენებლების თვალსაზრისით?— რეგიონული კომუნიკაციების გახსნამ სომხეთს შეიძლება მოუტანოს მკაფიო და გაზომვადი ეკონომიკური სარგებელი. ამასთან, ეს სარგებელი შეიძლება შეეხოს მეზობელ ქვეყნებსაც. ამ კონტექსტში, „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ ინიციატივა შექმნილია იმისთვის, რომ ქვეყნის ეკონომიკური როლი რეგიონში გარდაიქმნას და რეალურ გარდამტეხ ფაქტორად იქცეს.პირველ რიგში, ღია საზღვრები აფართოებს ვაჭრობასა და ტრანზიტს. უფრო მოკლე და ნაკლებ ხარჯიანი მარშრუტები გაზრდის ექსპორტისა და იმპორტის მოცულობას. ისინი გაამრავალფეროვნებს სავაჭრო პარტნიორებს და შეამცირებს შეზღუდულ ბაზრებზე დამოკიდებულებას. გაუმჯობესებული სატრანსპორტო და სავაჭრო კავშირები ხელს შეუწყობს ლოგისტიკური ცენტრების განვითარებას, სამუშაო ადგილების შექმნასა და რეგიონულ განვითარებას. ამასთან, სომხური ბიზნესი უფრო აქტიურად ჩაერთვება საერთაშორისო მიწოდების ჯაჭვებში.კომუნიკაციების გახსნა და მდგრადი მშვიდობა გააძლიერებს ინვესტორების ნდობას. ვაჭრობის ზრდის, ტრანზიტული შემოსავლების გაფართოების, ახალი ინვესტიციებისა და ეკონომიკური დივერსიფიკაციის შედეგად, ბუნებრივად გაიზრდება მშპ. ეს პროცესი რეგიონულ სტაბილურობასა და თანამშრომლობის გაძლიერებას შეუწყობს ხელს.მთლიანობაში, „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ ინიციატივამ შეიძლება გარდაქმნას სომხეთის ეკონომიკური როლი და ხელი შეუწყოს გრძელვადიან სტაბილურობასა და თანამშრომლობას რეგიონში.ამავე დროს, საზღვრების გახსნის ეკონომიკური სარგებელი მხოლოდ სომხეთით არ შემოიფარგლება. კომუნიკაციების გახსნას პოზიტიური ეფექტი ექნება მთელ რეგიონზე და მის ფარგლებს გარეთაც.სამხრეთ კავკასიაში ათწლეულების განმავლობაში დახურულმა საზღვრებმა ხელი შეუშალა რეგიონულ ქვეყნებს, დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ სრულად გამოეყენებინათ საკუთარი ეკონომიკური, სავაჭრო და საინვესტიციო პოტენციალი. კომუნიკაციების გახსნა ყველა ქვეყანას მისცემს შესაძლებლობას, გაააქტიუროს ეს პოტენციალი და მიიღოს სარგებელი უფრო მჭიდრო ეკონომიკური თანამშრომლობიდან.მოსალოდნელია, რომ ინვესტიციების მოცულობა გაიზრდება მთელ რეგიონში და არა მხოლოდ სომხეთში. ღია მარშრუტები, პროგნოზირებადი ლოგისტიკა და გაუმჯობესებული რეგიონული სტაბილურობა ქმნის პირობებს, რაც ინვესტორებს სჭირდებათ. ნდობის ზრდასთან ერთად, სავარაუდოდ გაიზრდება ინვესტიციები ტრანსპორტში, ლოგისტიკაში, ენერგეტიკაში, ტურიზმსა და მრეწველობაში.სავაჭრო ურთიერთობებშიც უკვე შეინიშნება ცვლილებები. ბოლო დრომდე სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სავაჭრო ურთიერთობები არ არსებობდა. თუმცა, 2025 წლის ბოლოს განხორციელდა პირველი სავაჭრო გარიგება, იმ მიზნით, რომ მომავალში სავაჭრო მოცულობები გაიზარდოს. ეს პრაქტიკული მაგალითია იმისა, როგორ შეიძლება კომუნიკაციების გახსნამ პოლიტიკური შეთანხმებები რეალურ ეკონომიკურ თანამშრომლობად აქციოს.დადებითი გავლენა მხოლოდ ეკონომიკას არ შეეხება. კულტურული თანამშრომლობისა და ბიზნესკავშირების გაღრმავების შედეგად, რეგიონული თანამშრომლობა გაძლიერდება. ეს ნდობის ზრდასა და გრძელვადიან თანამშრომლობას შეუწყობს ხელს.ვაჭრობის გაფართოების, ინვესტიციების ზრდისა და რეგიონული სატრანსპორტო კავშირების გაუმჯობესების პარალელურად, გაიზრდება მშპ სამხრეთ კავკასიის ყველა ქვეყანაში. დროთა განმავლობაში რეგიონი შეიძლება ჩამოყალიბდეს მიმზიდველ სატრანზიტო და თანამშრომლობის ჰაბად, რომელიც ფართო ბაზრებს დააკავშირებს. ამის შედეგად სამხრეთ კავკასია უფრო საინტერესო გახდება გლობალური ეკონომიკისთვის.– როგორია სომხეთის სტრატეგიული პოზიციონირება რეგიონულ სატრანსპორტო ქსელებში — მხოლოდ ტრანზიტული ქვეყნის როლით, თუ ლოჯისტიკურ-ეკონომიკური ჰაბის შექმნის მიზნით?— სომხეთის ხედვა რეგიონულ სატრანსპორტო ქსელებში მხოლოდ ტრანზიტული ქვეყნის ფუნქციით არ შემოიფარგლება. ეკონომიკური ინიციატივის — „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ — მეშვეობით, სომხეთის მთავრობა მიზნად ისახავს ქვეყნის გარდაქმნას ლოგისტიკურ და ეკონომიკურ ჰაბად.„მშვიდობის გზაჯვარედინის“ ინიციატივა მხოლოდ სომხეთს არ ეხება. ის მიზნად ისახავს სამხრეთ კავკასიის პოზიციონირების შეცვლას გლობალურ ეკონომიკაში — რეგიონული კომუნიკაციების გახსნით და ვაჭრობის, ინვესტიციებისა და თანამშრომლობის ახალი შესაძლებლობების შექმნით. მისი მიზანია რეგიონში სატრანსპორტო და ეკონომიკური კომუნიკაციების სრულად ამოქმედება, რაც ეკონომიკურ კეთილდღეობას შეუწყობს ხელს როგორც სომხეთში, ისე მეზობელ ქვეყნებში.ამ კონტექსტში, 8 აგვისტოს სამმხრივი შეთანხმება წარმოადგენს ერთ-ერთ პირველ მნიშვნელოვან პრაქტიკულ ნაბიჯს ამ ხედვის რეალიზაციისკენ. მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო წლების ეკონომიკურმა და ინსტიტუციურმა რეფორმებმა გააძლიერა სომხეთის შესაძლებლობა ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებით, დახურული საზღვრები კვლავ რჩებოდა მნიშვნელოვან დაბრკოლებად. შესაბამისად, სატრანსპორტო და ეკონომიკური კავშირების გახსნა აუცილებელია, რათა ქვეყანამ სრულად გამოიყენოს საკუთარი პოტენციალი.ამ სტრატეგიული მიდგომის დამატებითი მაგალითია თურქეთის საზღვართან დაგეგმილი „მშრალი პორტის ინიციატივის“ პროექტი. ეს პროექტი ასახავს სომხეთის მზადყოფნას, ინტეგრირდეს რეგიონულ მიწოდების ჯაჭვებში და შექმნას თანამედროვე ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურა, რომელიც რეგიონულ სავაჭრო ნაკადებს მოემსახურება.სომხეთი მიიჩნევს, რომ „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ ინიციატივის წარმატებისთვის არსებითია რეგიონული ქვეყნების აქტიური მონაწილეობა. საერთო თანამშრომლობა უზრუნველყოფს, რომ რეგიონი განვითარდეს, როგორც დაკავშირებული, კონკურენტუნარიანი და მდგრადი ეკონომიკური სივრცე.– რა პირობებში შეიძლება რეგიონული კომუნიკაციების გახსნა სტრატეგიულ ეკონომიკურ შესაძლებლობად იქცეს და არა გეოპოლიტიკურ რისკად? რამდენად შეიძლება ღია საზღვრები გეოპოლიტიკურ რისკს წარმოადგენდეს?— რეალურად, გეოპოლიტიკური რისკები წარმოიშობა მაშინ, როდესაც საზღვრები დახურულია და კავშირები ბლოკირებულია. ღიაობა და ურთიერთსასარგებლო  თანამშრომლობა ამცირებს რისკებს, რადგან ქმნის საერთო ეკონომიკურ ინტერესებს და ურთიერთპასუხისმგებლობას.ღია საზღვრები ხელს უწყობს ვაჭრობას, ინვესტიციებსა და სატრანსპორტო ურთიერთკავშირებს. თუ გარკვეული რისკები არსებობს, მათი მართვა შესაძლებელია გამჭვირვალე წესებით, ძლიერი ინსტიტუტებითა და ეფექტიანი რეგულირებით.ამ დროისთვის სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებმა დახურული საზღვრების გამო სატრანსპორტო და ინფრასტრუქტურული პოტენციალის მხოლოდ ნაწილი გამოიყენეს. რეგიონული კომუნიკაციების სრულად გახსნა ამ პოტენციალის სრულ გამოყენებას გახდის შესაძლებელს. ამავე დროს, რეგიონი წარმოაჩენს თავს, როგორც მიმზიდველ ჰაბს პარტნიორებისთვის სპარსეთის ყურის ქვეყნებთან -  აზიასთან, შეერთებული შტატებთან და ევროკავშირთან.ეკონომიკური თვალსაზრისით, რეგიონული კომუნიკაციების გახსნა წარმოადგენს სტრატეგიულ შესაძლებლობას. სომხეთის სამართლებრივი ჩარჩო, ინსტიტუტები და ინფრასტრუქტურა ქმნის პირობებს უსაფრთხო, პროგნოზირებადი და სათანადოდ მართული სატრანსპორტო და სავაჭრო კავშირებისთვის. ეს ზრდასა და ინვესტიციებს შეუწყობს ხელს მთელ რეგიონში.ჩვენი მიზანია ისეთი ურთიერთკავშირები, რომლებიც ქმნის ღირებულებას, გამძლეობას და გრძელვადიან ზრდას რეგიონში. ღია და ურთიერთდამოკიდებული ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარებით, რეგიონული კომუნიკაციები ამცირებს გეოპოლიტიკურ რისკებს და არ ქმნის მათ.

1768909585

მათივე მონაცემებით, ადგილობრივი ექსპორტი (ექსპორტი რეექსპორტის გარეშე), მთლიანი ექსპორტის 46.2 პროცენტს შეადგენს. აღნიშნული მაჩვენებელი წინა წელთან შედარებით 12.5 პროცენტით გაიზარდა და 3 367.4 მლნ. აშშ დოლარს გაუტოლდა.საქსტატის ცნობით, 2025 წელს ათი უმსხვილესი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ადგილობრივ ექსპორტში 68.9 პროცენტი შეადგინა. ამ მხრივ, უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორებია: რუსეთი (700.7 მლნ. აშშ დოლარი), ჩინეთი (301.9 მლნ. აშშ დოლარი) და თურქეთი (298.8 მლნ. აშშ დოლარი).2025 წელს ადგილობრივი ექსპორტის ათეულში პირველ ადგილზე ძვირფასი ლითონების მადნები და კონცენტრატები არის წარმოდგენილი 378.9 მლნ. აშშ დოლარით, აღნიშნული სასაქონლო ჯგუფის წილი მთლიანი ადგილობრივი ექსპორტის 11.3 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილზეა ყურძნის ნატურალური ღვინოები, 266.5 მლნ. აშშ დოლარით (მთლიანი ადგილობრივი ექსპორტის 7.9 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილს იკავებს სპირტიანი სასმელები 236.8 მლნ. აშშ დოლარით (მთლიანი ადგილობრივი ექსპორტის 7.0 პროცენტი).

1768896660

მათივე მონაცემებით, ექსპორტი 7 291.2 მლნ. აშშ დოლარს შეადგენს (გაიზარდა 11.2 პროცენტით), ხოლო იმპორტი 18 529.7 მლნ. აშშ დოლარს (გაიზარდა 9.7 პროცენტით).საქსტატის ცნობით, საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2025 წელს 11 238.5 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 43.5 პროცენტია.„2025 წელს ათი უმსხვილესი საექსპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან ექსპორტში 78.3 პროცენტი შეადგინა. უმსხვილესი საექსპორტო სამეული შემდეგნაირად ჩამოყალიბდა: ყირგიზეთი (1 498.8 მლნ. აშშ დოლარი), ყაზახეთი (910.0 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (749.3 მლნ. აშშ დოლარი).2025 წელს ათი უმსხვილესი საიმპორტო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან იმპორტში 70.5 პროცენტი შეადგინა. პირველ სამეულში შედის: თურქეთი (2 775.0 მლნ. აშშ დოლარი), აშშ (2 723.7 მლნ. აშშ დოლარი) და ჩინეთი (1 985.4 მლნ. აშშ დოლარი).2025 წელს ათი უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორი ქვეყნის წილმა საქართველოს მთლიან საგარეო სავაჭრო ბრუნვაში 67.8 პროცენტი შეადგინა. ქვეყნის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორები არიან: თურქეთი (3 107.9 მლნ. აშშ დოლარი), აშშ (2 843.8 მლნ. აშშ დოლარი) და რუსეთი (2 688.5 მლნ. აშშ დოლარი).2025 წელს სასაქონლო ჯგუფებიდან საექსპორტო ათეულში პირველი ადგილი მსუბუქმა ავტომობილებმა დაიკავა 2 814.4 მლნ. აშშ დოლარით, რაც მთელი ექსპორტის 38.6 პროცენტს შეადგენს. მეორე ადგილს იკავებს ძვირფასი ლითონების მადნები და კონცენტრატები 378.9 მლნ. აშშ დოლარით (მთლიანი ექსპორტის 5.2 პროცენტი), ხოლო სპირტიანი სასმელები მესამე ადგილზეა 282.5 მლნ. აშშ დოლარით (3.9 პროცენტი).უმსხვილესი საიმპორტო სასაქონლო ჯგუფი 2025 წელს წარმოდგენილი იყო მსუბუქი ავტომობილების სახით, რომლის იმპორტმა 3 870.8 მლნ. აშშ დოლარი და მთელი იმპორტის 20.9 პროცენტი შეადგინა. მეორე ადგილს იკავებს ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 1 358.8 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 7.3 პროცენტი), ხოლო მესამე ადგილზეა დაფასოებული სამკურნალო საშუალებები 680.3 მლნ. აშშ დოლარით (იმპორტის 3.7 პროცენტი)“, - ნათქვამია ინფორმაციაში.

1768896360