კერძოდ, Lion Finance Group-ის (BGEO LN) აქციები დაიხურა 96.45 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), +0.05% წინა კვირასთან შედარებით და +5.24% გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 163 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 92.90 - 98.75 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 52 ათასი აქცია შეადგინა.თიბისი ბანკის ჯგუფის (TBCG LN) აქციები დაიხურა 40.45 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), +1.38% წინა კვირასთან შედარებით და უცვლელი გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 390 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 38.40 - 41.20 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 63 ათასი აქცია შეადგინა.Georgia Capital-ის (CGEO LN) აქციები დაიხურა 32.70 ბრიტანულ ფუნტ სტერლინგში (GBP), -1.95% წინა კვირასთან შედარებით და +7.74% გასულ თვესთან შედარებით. ვაჭრობის მოცულობამ 441 ათას აქციაზე მეტი შეადგინა, GBP 30.80 - 33.60 დიაპაზონში. ბოლო 4 კვირის განმავლობაში, საშუალო დღიური ვაჭრობის მოცულობამ 69 ათასი აქცია შეადგინა.

1769426369

სებ-ის ცნობით, იქიდან გამომდინარე, რომ საერთაშორისო სავალუტო რეზერვები ქვეყნის მაკროეკონომიკური სტაბილურობის მნიშვნელოვანი გარანტორია, სებ-ი ყოველთვის კონცენტრირებულია რეზერვების შევსებაზე.„როდესაც ბაზარი ამის შესაძლებლობას იძლევა, ეროვნული ბანკი ქვეყნის საერთაშორისო რეზერვებს ზრდის“, - აცხადებენ ეროვნულ ბანკში.ამასთან, 2025 წლის სებ-ის მიერ განხორციელებული სავალუტო ინტერვენციები ასე გამოიყურება:იანვარ-თებერვალი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა არ განხორციელებულამარტი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა 101.7 მილიონი აშშ დოლარიაპრილი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა 266.4 მილიონი აშშ დოლარიმაისი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა 245.4 მილიონი აშშ დოლარიივნისი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა 266.0 მილიონი აშშ დოლარიივლისი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა 416.9 მილიონი აშშ დოლარიაგვისტო - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა - 199.6 მილიონი აშშ დოლარისექტემბერი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა - 100.0 მილიონი აშშ დოლარიოქტომბერი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა - 167.4 მილიონი აშშ დოლარინოემბერი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა - 308.2 მილიონი აშშ დოლარიდეკემბერი - Bmatch-ით წმინდა შესყიდვა - 361.0 მილიონი აშშ დოლარისაქართველოს ეროვნული ბანკი სავალუტო ბაზარზე განხორციელებული ოპერაციების შესახებ განახლებულ მონაცემებს 2026 წლის 25 თებერვალს გამოაქვეყნებს.

1769422538

„ტვ პირველთან“ საუბრისას ზურაბ ჭუჭულაშვილი მწარმოებლებს შორის „კარტერულ გარიგებას“ კატეგორიულად გამორიცხავს და ამბობს, რომ პროდუქციაზე ფასის 5.2%-ით გაზრდის შესახებ გადაწყვეტილება ინდივიდუალურად მიიღო.„არ ვიცი რა კარტერულ გარიგებაზეა საუბარი, რომელ პროდუქტზეა საუბარი არ ვიცით ჯერ. ფასებს რაც შეეხება, ზოგადად კარგი იქნება, ფასებმა რომ დაიწიოს პროდუქციაზე, მაგრამ ჩვენს შემთხვევაში, ეს თითქმის შეუძლებელია. კვერცხი არ უნდა იყოს არავითარ შემთხვევაში, საერთოდ არ არის ლოგიკაში ჩვენთან მიმართებაში. ჩვენი პროდუქცია გაძვირდა 5.2%-ით. ეს მე გავაძვირე 5.2%-ით, სხვა კომპანიამ შეიძლება სხვა ფასი დაადო, ამიტომ მგონია, რომ სხვა პროდუქციაზეა საუბარი“, - ამბობს ზურაბ ჭუჭულაშვილი.

1769419966

ფინანსური რესურსის ძირითადი ნაწილი მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერისკენ იქნება მიმართული. 20% ქალი მეწარმეების გაძლიერებას, ხოლო 30% - მწვანე ინვესტიციების დაფინანსებას მოხმარდება.„კერძო სექტორის გაძლიერება ADB-ის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია, განსაკუთრებით - მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოების, რომლებიც საქართველოს ეკონომიკის საყრდენს წარმოადგენენ. მზად ვართ, ხელი შევუწყოთ მათ ზრდას, განვითარებას და ფინანსებზე წვდომის გაუმჯობესებას. თიბისი ჩვენი ხანგრძლივი პარტნიორია და ვიმედოვნებთ, რომ ახალი თანამშრომლობა საქართველოში გრძელვადიან, მდგრად და ინკლუზიურ ეკონომიკურ ზრდას უზრუნველყოფს”, - განაცხადა ADB-ის საქართველოს წარმომადგენლობის დირექტორმა, ლესლი ბეარმან ლამმა.„ვაფასებთ ADB-სთან ჩვენს მრავალწლიან პარტნიორობას და მათ უწყვეტ მხარდაჭერას. აღნიშნული ტრანზაქცია კიდევ უფრო გააძლიერებს ჩვენს თანამშრომლობას და შესაძლებლობას მოგვცემს, მიკრო, მცირე და საშუალო საწარმოებისათვის გრძელვადიანი ფინანსური რესურსის ხელმისაწვდომობა გავზარდოთ. MSME სექტორის, ქალი მეწარმეებისა და მწვანე ინვესტიციების მხარდაჭერა სრულად შეესაბამება ჩვენს სტრატეგიას და მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში", - განაცხადა თიბისის გენერალურმა დირექტორმა, ვახტანგ ბუცხრიკიძემ.ADB საქართველოს მხარდამჭერია 2007 წლიდან და ქვეყნის განვითარების ერთ-ერთი უდიდესი მულტილატერალური პარტნიორია. ADB-ის მიერ საქართველოსთვის გაცემული სესხების, გრანტებისა და ტექნიკური დახმარების ჯამური ოდენობა 5 მილიარდ დოლარს აჭარბებს, საიდანაც დაახლოებით 1 მილიარდი კერძო სექტორისთვისაა გამოყოფილი. ADB-ის საქართველოსთან თანამშრომლობის ხუთწლიანი სტრატეგია მიზნად ისახავს, ქვეყანას დაეხმაროს მწვანე და ინკლუზიურ რეგიონულ კარიბჭედ განვითარებაში, ხელი შეუწყოს სახელმწიფო და კერძო სექტორში ინვესტიციების განხორციელებას, რეფორმებს, ცოდნის გაღრმავებას, კლიმატგამძლე ინფრასტრუქტურის აშენებასა და რეგიონულ ინტეგრაციას.

1769412180

გამოცემამ საქართველოს ბანკი 2026 წლის საუკეთესოდ ბანკად დაასახელა საქართველოში მდგრადი დაფინანსების მიმართულებით.როგორც Global Finance-ის რედაქცია აღნიშნავს, ჯილდოს მიზანი ისეთი გლობალური, რეგიონული და ადგილობრივი ფინანსური ლიდერების გამოვლენა და აღიარებაა, რომლებსაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვთ მდგრადი მომავლის შექმნის პროცესში.ინფორმაციისთვის, მდგრადი დაფინანსება მიმართულია განახლებადი ენერგიის, ენერგოეფექტური მშენებლობების, ჯანდაცვის, განათლების და სხვა, დადებითი გარემოსდაცვითი და სოციალური გავლენის სექტორებისკენ/საქმიანობებისკენ.„მდგრადი დაფინანსების მნიშვნელობა მსოფლიოს წამყვან ბაზრებზე სულ უფრო და უფრო იზრდება, რასაც ხელს უწყობს მდგრადი დაფინანსების მოცულობის ზრდა. შესაბამისად, Global Finance-ის მდგრადი დაფინანსების ჯილდო იმ ფინანსური ინსტიტუტების აღიარებასა და გამოვლენას ემსახურება, რომლებიც ქმნიან სხვადასხვა კრეატიულ, ინოვაციურ გადაწყვეტებს და სექტორში მწვანე დაფინანსების მიმართულებით ლიდერის პოზიციებს იკავებენ“, - აღნიშნავს ჯოზეფ ჯიარაპუტომ, Global Finance-ის დამფუძნებელი და სარედაქციო დირექტორი."Global Finance-ის მიერ საქართველოს ბანკისთვის მონიჭებული ჯილდო - “2026 წლის საუკეთესო ბანკი საქართველოში მდგრადი დაფინანსების მიმართულებით” - ჩვენი გრძელვადიანი სტრატეგიისა და სისტემური მუშაობის მნიშვნელოვანი აღიარებაა. ჩვენთვის მდგრადობა არ არის ცალკეული ინიციატივა - ის ინტეგრირებულია ჩვენს ბიზნეს მოდელში, რისკების მართვაში და პროდუქტების განვითარებაში. ვმუშაობთ მწვანე და კლიმატზე ორიენტირებული დაფინანსების გაფართოებაზე, ESG შეფასებების გაძლიერებაზე და ისეთი ფინანსური გადაწყვეტილებების შექმნაზე, რომლებიც ერთდროულად ქმნის ეკონომიკურ ღირებულებას და პოზიტიურ გარემოსდაცვით და სოციალურ გავლენას. ჩვენი წარმატება და Global Finance-ის მიერ მონიჭებული აღიარება საქართველოს ბანკის 9000-ზე მეტი თანამშრომლის ძალისხმევის შედეგია. ეს ჯილდო გვაძლევს დამატებით მოტივაციას, გავაგრძელოთ ლიდერობა საქართველოს ფინანსურ სექტორში მდგრადი განვითარების მიმართულებით”, - აღნიშნავს ანა ოსაძე, საქართველოს ბანკის ESG და მდგრადობის მიმართულების ხელმძღვანელი.ინფორმაციისთვის, მდგრადი დაფინანსების ჯილდოს ფარგლებში გამარჯვებულების შერჩევა დამოუკიდებელი მკვლევრებისა და სარედაქციო ჯგუფის მიერ ორგანიზაციების მხრიდან წარმოდგენილ მონაცემებზე დაყრდნობით განხორციელდა. შეფასების კრიტერიუმები მოიცავდა როგორც მმართველობით პოლიტიკასა და მიზნებს, ასევე მიღწევებს გარემოსდაცვითი და სოციალური მდგრადი დაფინანსების მიმართულებით.Global Finance-ის აღნიშნული ჯილდო მოიპოვეს ისეთმა ფინანსურმა ინსტიტუტებმა, როგორებიც არის: Ameriabank (სომხეთი), Deutsche Bank (გერმანია), Societe Generale (საფრანგეთი), HSBC (დიდი ბრიტანეთი) და სხვა.

1769410200

მარიამ ქვრივიშვილის თქმით, შეხვედრაზე კერძო სექტორის მხრიდან გაჟღერდა პირველი ხელშესახები ინიციატივა იმის შესახებ თუ როგორ ხედავს ბიზნესი სამომხმარებლო პროდუქციაზე ფასების შემცირების გზას.„ჩვენ ვხედავთ, რომ არსებობს რესურსი სამომხმარებლო პროდუქციაზე ფასების შემცირების. საკოორდინაციო კომისიის მუშაობის მიმდინარე ეტაპზე სამი ძირითადი საკითხი გამოიკვეთა - სახელმწიფოს მიერ გამოკვეთილი ფასის ზრდის ფაქტორების უტყუარობა, ფასების შემცირების შესაძლებლობის არსებობა და ბიზნესის მზაობა მათივე ინიციირებული მექანიზმებით ფასების შესამცირებლად", - აღნიშნა მარიამ ქვრივიშვილმა.მინისტრის განმარტებით, დღეს გაჟღერებული ინიციატივების დეტალური შესწავლა მოხდება კომისიის მხრიდან იმისთვის, რომ დადგინდეს რამდენად საკმარისია აღნიშნული რათა მოხდეს ფასების იმ დონემდე და იმ მასშტაბით შემცირება, რაც ქვეყნის თითოეული მოქალაქის ინტერესშია.„ბიზნესთან თანამშრომლობა გაგრძელდება, რათა მაქსიმალურად ვიზრუნოთ მოსახლეობის ინტერესებზე და ამავდროულად, მაქსიმალურად შევეცადოთ, რამდენადაც ეს არის შესაძლებელი, ვიზრუნოთ ფასების დაწევაზე”, - განაცხადა მარიამ ქვრივიშვილმა.მომავალი კვირიდან მსგავსი ტიპის შეხვედრები გაიმართება სასურსათო პროდუქციის მწარმოებლებთან, ასევე ფარმაცევტული პროდუქციისა და საწვავის ფასებთან დაკავშირებით.

1769251191

საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსის დაფარვა შემოიფარგლება თბილისით და მოიცავს მხოლოდ ახალი საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზარს, როგორც მრავალსართულიანი სახლების (ბინების), ისე კერძო სახლების სეგმენტებს.საქსტატის ცნობით, 2025 წლის მეოთხე კვარტალში, წინა კვარტალთან შედარებით, ფასების 1.3 პროცენტიანი ზრდა დაფიქსირდა როგორც საცხოვრებელი ბინების სეგმენტში, ისე 2.1 პროცენტიანი მატება კერძო სახლების სეგმენტში.2024 წლის მეოთხე კვარტალთან შედარებით ფასების ზრდა დაფიქსირდა ორივე სეგმენტში – ბინებზე 3.5 პროცენტით, ხოლო კერძო სახლებზე 2.5 პროცენტით.რაც შეეხება 1მ2 ფასს ბინების სეგმენტში, ყველაზე ძვირი მთაწმინდის რაიონია, სადაც 1მ2 ბინის ღირებულებამ 6 738 ლარი შეადგინა. შემდეგ მოდის ვაკე, სადაც 1მ2 ბინის ფასი 5 874 ლარია. ჩუღურეთში – 4 353 ლარი; საბურთალოზე – 4 313 ლარი; კრწანისი – 4 181 ლარი; დიდუბე – 4 054 ლარი; ნაძალადევი – 3 978 ლარი; ისანი – 3 854 ლარი; გლდანი – 3 731 ლარი; სამგორი – 3 549ლარი.კერძო სახლების სეგმენტში კი 1მ2 ფასი მთაწმინდაზე 4 594 ლარია. ვაკე – 4 311 ლარი; საბურთალო – 3 504 ლარი; დიდუბე – 3 369 ლარი; სამგორი – 3 121 ლარი; ისანი – 3 110 ლარი; ჩუღურეთი – 3 088 ლარი; გლდანი – 2 985 ლარი; კრწანისი – 2 830 ლარი; ნაძალადავი – 2 660 ლარი.

1769159453

მისი თქმით, საქართველოში ფასები გაცილებით მაღალია ევროპულ ფასებთან შედარებით და ეს ეხება იდენტურ პროდუქტებს, რომელიც არის დახლზე როგორც ევროპაში, ისე საქართველოში.„პრემიერ-მინისტრმა ინტერვიუში აღნიშნა, რომ ერთ კონკრეტულ პროდუქტზე, რომელიც იყიდება ერთსა და იმავე ევროპულ და ქართულ ქსელში, ქართული ფასი სამჯერ აღემატება ევროპულს, რაც ვერანაირი ლოგიკით ვერ აიხსნება. სულ რომ იმ ბრინჯს თვითმფრინავის ბილეთი აუღო და ჩამოიყვანო, ამხელა ფასნამატი მაინც არ უნდა იყოს არანაირი ლოგიკით. ეკონომიკის სამინისტრომ პირველადი კვლევა ჩაატარა.აღმოჩნდა, რომ საშუალოდ 86%-იანი ფასნამატია, ეს ნიშნავს, რომ სადღაც არის 150%, სადღაც - 70%, საშუალოდ 86%-ია ფასნამატი და ვფიქრობთ, კომისიის ფარგლებში ფასწარმოქმნის ჯაჭვი ზუსტად გამოვიკვლიოთ. რასაკვირველია, ეს ინფორმაცია ძალიან გამჭვირვალედ უნდა მივაწოდოთ საზოგადოებას, რატომ არის ფასნამატები პირველადი საჭიროების პროდუქციაზე და რასაკვირველია, ყველა ბერკეტი გამოვიყენოთ შემდგომ. ჩვენი მთავარი მიზანია, ფასებმა დაიწიოს“, - განაცხადა ლევან ჟორჟოლიანმა.

1769157603

„საყურადღებოა, რომ, ზედიზედ სამი კვარტალია, სეზონურად შესწორებული მიმდინარე ანგარიში პროფიციტშია, მაშინ როდესაც ისტორიული მონაცემებით აქამდე აღნიშნული მხოლოდ ერთხელ, 2022 წლის მესამე კვარტალში დაფიქსირდა. მიმდინარე ანგარიშის გაუმჯობესებაში წამყვან როლს მომსახურების ექსპორტის ზრდა ასრულებს, მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორიდან. ასევე გამოსაყოფია, ერთი მხრივ, იმპორტის ზრდის ტემპის შენელება, ხოლო, მეორე მხრივ, ფულადი გზავნილებისა და ტურისტული შემოსავლების მატება. რეინვესტიციების ჩათვლით, პროგნოზის თანახმად, მიმდინარე ანგარიშის ჯამური დეფიციტი 2025 წელს მშპ-ის 2.7%-ს მიაღწევს, რაც აგრეთვე ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია“, - აღნიშნულია თიბისი კაპიტალის პუბლიკაციაში. გასული წლის მეორე ნახევრიდან ეკონომიკური ზრდა შენელდა, რაც გრძელვადიანი ტენდენციის ირგვლივ ნორმალიზების მოლოდინებთან თანხვედრაშია.„რაც შეეხება 2026 წელს, ეკონომიკური ზრდის პერსპექტივისთვის მნიშვნელოვან ფაქტორად რუსეთ-უკრაინის ომი რჩება. კონფლიქტის დასრულების სცენარში საქართველოს ეკონომიკაზე როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი მხრივ მრავალი ფაქტორი იმოქმედებს, თუმცა წმინდა ეფექტი, ჩვენი შეფასებით - რაც, შესაძლოა, მიმდინარე მდგომარეობით, საბაზრო კონსენსუსი არ არის - გარკვეულწილად მაინც უარყოფითი იქნება. ამდენად, 2026 წელს ეკონომიკური ზრდა საბაზო სცენარში, დაახლოებით, 4.5%-ს შეადგენს.ლარის კურსის კუთხით, 2025 წელს გამყარების მიმართულებით სამი ძირითადი ფაქტორი მოქმედებდა: დოლარის გლობალური სისუსტე, გაზრდილი წმინდა სავალუტო შემოდინებები და ქვეყნის შიგნით უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის კლება, რაც დეპოზიტების ლარიზაციისა და სესხების დოლარიზაციის ზრდაში აისახა. ლარის მხარდამჭერი გარემოს ფონზე, სებ-მა გასულ წელს, ჩვენი შეფასებით, 2.5 მილიარდი აშშ დოლარი შეიძინა. შედეგად, მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა 6.2 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, ხოლო წმინდა რეზერვებმა, ასევე ჩვენი შეფასებით - 3.2 მილიარდი აშშ დოლარი“, - აღნიშნავენ თიბისი კაპიტალში.აღსანიშნავია, რომ, თიბისი კაპიტალის წონასწორობის მოდელების თანახმად, 2025 წელს ლარი როგორც დოლართან, ასევე სავაჭრო პარტნიორებთან მიმართებით ზედმეტად არის გაუფასურებული, რაც, ცალკე აღებული, ლარის გამყარების არგუმენტია. თუმცა საყურადღებოა, რომ ომის დასრულების სცენარი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სავალუტო ნაკადების გარკვეულ რეორიენტაციას მოიაზრებს, რაც გაცვლითი კურსისთვის მოკლევადიან პერიოდში ნეგატიური ფაქტორია. ამ სცენარში მოსალოდნელია სავალუტო კონვერტაციებიც, თუმცა, სავალუტო რეზერვების შევსების ფონზე, ასევე გასათვალისწინებელია სებ-ის მიმდინარე პოლიტიკა, რომელიც ლარის ჭარბი მერყეობის შეზღუდვას გულისხმობს. მთლიანობაში, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარით, 2026 წელს ლარი მხოლოდ მცირედით გაუფასურდება.ინფლაციის მხრივ, ნოემბრიდან, პროგნოზის შესაბამისად, შემცირება გამოიკვეთა და დეკემბერში ფასების წლიურმა ზრდამ 4% შეადგინა. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, მიმდინარე წლის დასაწყისში ინფლაცია გაიზრდება, მარტიდან კი, ნაწილობრივ საბაზო ეფექტების გათვალისწინებით, შენელებას განაგრძობს და წლის ბოლოს 3.5%-ს მიაღწევს. ამ კუთხით ასევე საყურადღებოა გაზაფხულიდან, ერთი მხრივ, ელექტროენერგიის ტარიფის შესაძლო ზრდა და, მეორე მხრივ, სურსათის ფასების შესაძლო კორექტირება, რასაც, რა თქმა უნდა, ინფლაციის პროგნოზზე მნიშვნელოვანი გავლენა ექნება.„და ბოლოს, გვსურს მზარდი ინტერესის ფონზე მადლობა გადავუხადოთ კომპანიებს, რომლებიც უკვე აქტიურად იყენებენ თიბისი კაპიტალის დაფინანსების ოპტიმალურ სავალუტო სტრატეგიას. მკითხველს შევახსენებთ, რომ გასული ხუთი წლის განმავლობაში ჩარჩოს მხოლოდ ერთ-ერთი მდგენელის - გაცვლითი კურსის წონასწორული შეფასებების - გამოყენებით, საქართველოს კორპორატიულ სექტორში ჯამურად 6 მილიარდი ლარის პოტენციური სარგებლის მიღება იქნებოდა შესაძლებელი, მაშინ როდესაც კორპორატიული სესხების საშუალო პორტფელი ამავე პერიოდში 16.9 მილიარდ ლარს შეადგენდა“, - აღნიშნავენ თიბისი კაპიტალში.

1769093510

როგორც ეკონომისტი აღნიშნავს, პრემიერის მიერ გერმანიის მაგალითის მოყვანა ამ კონტექსტში ნიშანდობლივია, გერმანიაში შეიძლება მარკეტების რაოდენობა ნაკლები იყოს, მაგრამ დამოუკიდებელი ქსელების რაოდენობა მეტია და მოქმედებს ძლიერი ანტიმონოპოლიური კონტროლი. შედეგად, ფასები დაბალია. საქართველოში კი 2–3 დიდი ქსელი აკონტროლებს ბაზრის უმეტეს ნაწილს, რაც მათ აძლევს ბაზრის ძალას და შესაძლებლობას, ფასები კოორდინირებულად მართონ.ეკონომისტის შეფასებით, საქართველოში სუპერმარკეტების რაოდენობის ზრდა არ ნიშნავს კონკურენციის გაძლიერებას, არამედ პირიქით - ბაზრის კონცენტრაციის ზრდას, რაც ამცირებს ფასების ბუნებრივი შემცირების შესაძლებლობას.„რადგან მიწოდება ანუ სიმრავლე წესით დაბლა წევს ფასებს (მოთხოვნა-მიწოდების პრინციპით) პრემიერის განცხადებების დამახინჯებული ინტერპრეტირება ხდება, როდესაც მან მაღალი ფასები ბოლო პერიოდში მნიშვნელოვნად გაზრდილ მარკეტების რაოდენობას დაუკავშირა, და მაგალითად გერმანია მოიყვანა, სადაც მარკეტების რაოდენობა რამდენჯერმე ნაკლების ვიდრე საქართველოში, ხოლო ფასები დაბალი, თითქოს პრემიერმა ეს ეკონომიკური ანა - ბანა არ იცოდეს.რაოდენობას რა მნიშვნელობა აქვს თუ ერთი და იგივე კომპანიების ფილიალების ქსელები იზრდება და არა ახალი კომპანიების ბაზარზე შემოსვლით. სწორედ ეს არის პრობლემა, დემპინგისაც და ფასების მანიპულაციისაც.უფრო, რომ დავკონკრეტდეთ მარკეტების (ობიექტების) რაოდენობის ზრდა არ ნიშნავს კონკურენციის ზრდას, თუ იზრდება იმავე კომპანიების ფილიალების ქსელი და ბაზარზე ახალი დამოუკიდებელი მოთამაშეები არ შემოდიან, რაც არის კლასიკური ოლიგოპოლიური ბაზარი.გერმანიის მაგალითად მოყვანა არ არის შემთხვევითი. გერმანიაში შეიძლება იყოს ნაკლები მარკეტი, მაგრამ მეტი დამოუკიდებელი ქსელია, რასაც ემატება ძლიერი ანტიმონოპოლიური კონტროლი. მომწოდებლების არჩევანი გაცილებით ფართოა, ხოლო საქართველოში სადაც 2–3 დიდი ქსელი აკონტროლებს ბაზრის დიდ ნაწილს, რაც ნიშნავს, რომ მათ აქვთ ბაზრის ძალა (market power) და ფასებიც ხშირად კოორდინირებულად მოძრაობს, თუნდაც ფორმალური შეთანხმების გარეშე.ბაზარზე ახალი მოთამაშეების შემოსვლა შეზღუდულია მაღალი შესვლის ბარიერებით — მიწის, ლოჯისტიკის, მომწოდებლებთან კონტრაქტებისა და კაპიტალის კონცენტრაციით.თავის მხრივ, მსხვილი ქსელები სარგებლობენ მასშტაბის ეკონომიით: მათ აქვთ დაბალი შესყიდვის ფასები, უფრო ეფექტიანი ლოჯისტიკა და ადმინისტრაციული ხარჯების ოპტიმიზაცია. წესით, ეს უნდა იწვევდეს ფასების შემცირებას. თუმცა, რეალობაში ფასები ხშირად სტაბილურად მაღალი რჩება ან ერთდროულად იზრდება სხვადასხვა ქსელში.ამ დროს პირიქით უნდა ხდებოდეს, თუ ეს კომპანიები იზრდება ფასებიც უნდა იკლებდეს, რადგან საწარმოს მაშტაბი პირდაპირ უკავშირდება თვითღირებულებას და შესაბამისად ფასს. მასშტაბის ეკონომიისას (Economies of Scale) როდესაც წარმოების მოცულობა იზრდება, ფიქსირებული ხარჯები (ქირა, დანადგარები, ადმინისტრაცია) ნაწილდება მეტ ერთეულზე თითოეული პროდუქტის თვითღირებულება მცირდება.მაშინ რატომ არ იკლებს ფასი მასშტაბის ზრდისას საქართველოში?ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ბაზარი ფუნქციონირებს ოლიგოპოლიური ლოგიკით, სადაც კონკურენცია ფასებზე სუსტია, კომპანიებს აქვთ შესაძლებლობა, შეინარჩუნონ მაღალი მარჟები მომხმარებელზე მნიშვნელოვანი ზეწოლის გარეშე, რადგან არ აქვთ ზეწოლა ფასის დაკლებისთვის. სასურსათე პროდუქციაზე ისევე როგორც პირველადი მოხმარების პროდუქტზე, მოთხოვნა შედარებით არაელასტიურია, რადგან საკვები და მედიკამენტები აუცილებელია ყოველდღიური პროდუქტია და ხალხი იძულებულია მაინც იყიდოს.ამასთან როდესაც ბაზრის კონცენტრაცია მაღალია, ფასების მანიპულაციის და მარჟების გაზრდის შესაძლებლობაც მაღალია. ხშირად დემპინგი გამოიყენება შესვლის ბარიერად დროებით დაბალი ფასით, ხოლო შემდეგ კი ფასების ზრდით და რაც სამწუხაროდ ჩვენ ყოველდღიურობაში ვხედავთ.თუ რეალური კონკურენციაა და ბევრი დამოუკიდებელი მოთამაშეა მაშინ პრემიერის განცხადებებზე რატომ უნდა წევდნენ მყისიერად დაბლა ფასებს? ფასების სწრაფი და ერთდროული რეაქცია პოლიტიკურ განცხადებებზე სწორედ იმას მიანიშნებს, რომ ბაზარი მგრძნობიარეა კოორდინაციაზე, სადაც მოთამაშეებს აქვთ ფასების მართვის შესაძლებლობა, რაც კონკურენტულ ბაზარში შეუძლებელია.აქედან გამომდინარე, სუპერმარკეტების ქსელების ზრდა საქართველოში წარმოადგენს არა კონკურენციის გაძლიერებას, არამედ ბაზრის კონცენტრაციის ზრდას, რაც ამცირებს ფასების ბუნებრივი შემცირების შესაძლებლობას.დიდწილად ამის შედეგია, რომ მასშტაბის ეკონომია მაღალი ფასნამატით გარდაიქმნება მოგების ზრდად, და არა ფასის შემცირებად!“ - წერს ცუცქირიძე.

1769081103