ფასების შემსწავლელი დროებითი საპარლამენტო კომისია ბავშვთა კვების პროდუქტებზე ცენტრალიზებული შესყიდვების მექანიზმის დანერგვის რეკომენდაციით გამოდის

საინვესტიციო შესაძლებლობა უზბეკეთში - მაკრო მიმოხილვადაახლოებით 50 დღე გავიდა მას შემდეგ, რაც თიბისი კაპიტალმა ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის დაწყების საწყის დღეებში გამოაქვეყნა პუბლიკაცია სახელწოდებით „უზბეკური სუმი - უსაფრთხო აქტივი?“ როგორც გასულ ორ თვეში განვითარებულმა მოვლენებმა აჩვენა, მართლაც, სუმი პარტნიორი ქვეყნების ვალუტების აბსოლუტური უმრავლესობისგან განსხვავებით, აშშ დოლართან მიმართებით, ფაქტობრივად, არ გაუფასურებულა და, დღევანდელი მდგომარეობით, ესკალაციამდე ნიშნულს, დაახლოებით, 1.5%-ითაც აღემატება. რით არის განპირობებული სუმის სტაბილურობა? რასაკვირველია, აღსანიშნავია უზბეკეთის ეკონომიკის მდგრადობა, რაც საექსპორტო ბაზის დივერსიფიცირებიდან გამომდინარეობს - ერთი მხრივ, კონტრციკლური ოქრო, ხოლო, მეორე მხრივ, შედარებით პროციკლური სასაქონლო პროდუქტები. თუმცა, ოქროს ფასები წლის დასაწყისში დაფიქსირებულ რეკორდულად მაღალ ნიშნულთან შედარებით შემცირებულია, თავად აშშ დოლარი კი, განსაკუთრებით ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების გაფორმებამდე, მსოფლიო ბაზრებზე მნიშვნელოვნად გამყარდა. ამდენად, მართალია, საგარეო ფაქტორები, როგორც ყველა ღია ეკონომიკის შემთხვევაში, გარკვეულ როლს ასრულებს, თუმცა სუმის როგორც ამჟამინდელი, ასევე სამომავლო დინამიკისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი ინფლაციის თარგეთირების რეჟიმის დანერგვასა და ცენტრალური ბანკის სანდოობის ზრდას უკავშირდება. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, უზბეკეთის ცენტრალური ბანკის შესაძლებლობები თარგეთირების რეჟიმის სრული იმპლემენტაციისთვის, უკვე განხორციელებული და მიმდინარე რეფორმების ფონზე, საგრძნობლად გაუმჯობესებულია. აღნიშნულ შეფასებას იზიარებს საერთაშორისო სავალუტო ფონდი, რომელიც მომდევნო წლის ბოლოსთვის ინფლაციის 5%-იან მიზნობრივ მაჩვენებლამდე შენელებას პროგნოზირებს, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის მიუხედავად. თიბისი კაპიტალის მკითხველისთვის ცნობილია, რომ უზბეკეთში დიზინფლაცია გაცვლითი კურსის სტაბილურობისთვის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია და - პირიქით. სწორედ ამ თეზისს ეყრდნობოდა ჩვენი პროგნოზი სუმის მოსალოდნელი გამყარების თაობაზე ჯერ კიდევ 2024 წელს, რაც მაშინ საბაზრო კონსენსუსს არ წარმოადგენდა. შესაბამისად, ინფლაციის მიზნობრივ მაჩვენებელთან დაახლოების პროგნოზი გაცვლითი კურსის სტაბილურობასაც მოიაზრებს. უახლესი დინამიკის კუთხით, მარტში წლიურმა ინფლაციამ 7.1% შეადგინა, ხოლო გაწლიურებულმა თვიურმა ინფლაციამ, სეზონური ფაქტორების გამორიცხვით - 5.9%. აღსანიშნავია, რომ 2025 წლის სექტემბერში გაწლიურებული თვიური ინფლაცია პირველად მიზნობრივ მაჩვენებელსაც ჩამოსცდა და 4.1%-მდე შემცირდა. გარდა იმისა, რომ გაცვლითი კურსის სტაბილურობა იმპორტული ფასების არხით დიზინფლაციას უწყობს ხელს, ძალზე მნიშვნელოვანია გავლენა ინფლაციურ მოლოდინებზეც. ამ მხრივ, ცენტრალური ბანკის გამოკითხვაში მონაწილე იმ რესპონდენტების წილი, რომლებიც გაცვლითი კურსის მერყეობას ინფლაციური მოლოდინების ფორმირებისთვის წამყვან ფაქტორად მიუთითებენ, 2025 წლის დეკემბრის მდგომარეობით ისტორიულ მინიმუმზეა. ინფლაციისა და გაუფასურების შემცირებული მოლოდინები, თავის მხრივ, საპროცენტო განაკვეთების კლებასაც მოიაზრებს. ამ კუთხით, აღსანიშნავია, რომ აპრილში უზბეკეთმა ადგილობრივ ვალუტაში დენომინირებული 3-წლიანი სუვერენული ობლიგაცია ბირჟაზე 12.25%-იანი განაკვეთით განათავსა. იმის ფონზე, რომ მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 14%-ია, ეს ბაზარზე განაკვეთების კლების  მოლოდინებზე მიუთითებს, რაც ჩვენს პროგნოზებთან თანხვედრაშია. საყურადღებოა ისიც, რომ საერთაშორისო ბაზრებზე სუმის ჰეჯირების ხარჯები საგრძნობლად არის შემცირებული. მიუხედავად ამისა, როგორც ეს ხარჯები, ასევე საშუალო და გრძელვადიანი საპროცენტო განაკვეთები, მათ შორის კერძო საბანკო დეპოზიტების, ჩვენი შეფასებით, ჯერ კიდევ ზედმეტად მაღალი რჩება. ამდენად, კვლავ მიმზიდველია ადგილობრივი ვალუტის შედარებით გრძელვადიანი პროდუქტები, განსაკუთრებით უცხოურ ვალუტაში გაანგარიშებით. გარდა ამისა, განაკვეთების მოსალოდნელი ნორმალიზაცია, რასაკვირველია, პოზიტიურად იმოქმედებს ადგილობრივი კომპანიების ღირებულებაზეც. კერძოდ, ცნობილია, რომ საპროცენტო განაკვეთების შემცირება კომპანიების საბაზრო ფასს ზრდის. ანალოგიურად, სუმის ნაკლები გაუფასურება და, მით უმეტეს, გამყარება, უზბეკეთში სხვადასხვა სექტორში საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლების მეტ დოლარის ეკვივალენტს ნიშნავს.რისკების მხრივ, წამყვან პოზიციაზე კვლავ გეოპოლიტიკური მოვლენებია. როგორც ყოველთვის, აღვნიშნავთ, რომ ძალზე მნიშვნელოვანია, თუ როგორ შეიცვლება უზბეკეთის ძირითადი სავაჭრო პარტნიორების - ჩინეთის, რუსეთისა და ევროკავშირის - ვალუტები. იუანის, რუბლის ან/და ევროს მატერიალური გაუფასურების შემთხვევაში, გარკვეული გადაცემა სუმზეც იქნება, მიუხედავად იმისა, რომ ეკონომიკის ზემოაღნიშნული სტრუქტურული მდგრადობა ეფექტს ნაწილობრივ გაანეიტრალებს. ამასთან, ხაზგასმას იმსახურებს ის ფაქტი, რომ ამჟამად სუმი სტაბილურობას ინარჩუნებს - და მყარდება კიდეც - ოქროზე ფასების კლებისა და აშშ დოლარის გლობალური გამყარების ფონზე, რაც, სხვა თანაბარ პირობებში, უზბეკეთის ეკონომიკისთვის ერთ-ერთი ძირითადი პოტენციური სტრესული სცენარია. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს ჩვენს არგუმენტს, რომ დაბალი ოქროს ფასები ავტომატურად სუმის გაუფასურებას არ ნიშნავს, და პირიქით, იმ ფონზეც კი, თუ გავითვალისწინებთ, რომ, ბოლოდროინდელი მერყეობის მიუხედავად, ოქროს ფასები ისტორიულად კვლავ მაღალ ნიშნულზეა. ამ მხრივ, მკითველისთვის საინტერესოა თიბისი კაპიტალის 2 აპრილის პუბლიკაცია „ოქროსა და დოლარის მიმდინარე მერყეობა დაფინანსების ოპტიმალური სავალუტო სტრატეგიის ფარგლებში“.რაც შეეხება სხვა საშუალოვადიან ფაქტორებს, საგარეო ბალანსი უმჯობესდება, საინვესტიციო ნაკადები და საერთაშორისო რეზერვები მკვეთრად გაზრდილია, დაკრედიტების ზრდა კი ნორმალიზდა. საერთო ჯამში, ვინარჩუნებთ ჩვენს პოზიციას, რომ მოსალოდნელია უზბეკური სუმის საპროცენტო განაკვეთების შემდგომი კლება და სუმის გაცვლითი კურსის, სულ მცირე, ნაკლები გაუფასურება - შესაძლოა, დამატებით გამყარებაც კი. უფრო მეტი ანალიტიკა პუბლიკაციის სრულ ვერსიაშია წარმოდგენილი.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე: https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007496-the-uzs-yes-its-all-about-inflation-targeting

1777636250

2 მაისს ქუთაისი თითქოს იღვიძებს თავისი ყველაზე ნაზი, ყველაზე გულწრფელი სახით. ეს არის დღე, როცა ქალაქი მხოლოდ ქუჩები და შენობები აღარ არის - ის ხდება მოგონება, განცდა, ხმა, რომელიც შორიდანაც კი გიხმობს. ასე იწყება “გვირილობის” დღესასწაული, რომლის აღნიშვნაც საქართველოს ბანკისთვის წლებია ტრადიციად არის ქცეული.ამ დღეს რაღაც ძალიან უბრალო და ძალიან მნიშვნელოვანი ერთდროულად ხდება: ქალაქი ადამიანებს აერთიანებს, ისტორიებს წერს და იმ უხილავ სითბოს აზიარებს, რაც ქუთაისს ასე განსხვავებულს ხდის.მოდით, ერთად გავიხსენოთ საქართველოს ბანკის ქუთაისობით შთაგონებული ვიდეორგოლები:202520242023202220212020ქუთაისობის ისტორიაყველაფერი ერთი პატარა იდეით დაიწყო - გოგონას სურვილით, სხვებისთვის დახმარების ხელი გაეწვდინა. გვირილები, რომლებიც მაშინ კეთილშობილურ მიზანს ემსახურებოდა, დროთა განმავლობაში ქალაქის სიმბოლოდ იქცა. თითქოს ამ ყვავილში დღემდე დარჩა ის სითბო, ის ზრუნვა, რაც ამ დღეს თავიდანვე ახლდა თან.მას შემდეგ ბევრი რამ შეიცვალა, მაგრამ ქუთაისობას რაღაც უცვლელი მაინც დარჩა - ქალაქის ხასიათი. ის, რაც სიტყვებით ბოლომდე ვერ აიხსნება. იქნებ ამიტომაც უყვარდათ და უყვართ ეს ქალაქი პოეტებს, კომპოზიტორებს, მხატვრებს. აქ თითქოს ყველაფერი უფრო ნელა, უფრო ღრმად იგრძნობა.უკვე წლებია, საქართველოს ბანკიც ამ განწყობის ნაწილი გახდა. გაზაფხულის დადგომასთან ერთად, ისიც გვირილობას თავისებურად აღნიშნავს - არა უბრალოდ კამპანიებით, არამედ ისტორიებით.ყოველ წელს ახალი ვიდეო, ახალი ემოცია, მაგრამ ერთი და იგივე განცდა თითოეულ ვიდეორგოლში იგრძნობა და მუდმივად გვახსენებს, რომ ქუთაისობა მხოლოდ დღესასწაული არ არის - ეს არის გრძნობა, რომელიც ერთხელ თუ განიცადე, მერე ყოველთვის შენთან დარჩება.ასე, გრძელდება ეს ტრადიცია წლების განმავლობაში - მშვიდად, აუჩქარებლად, როგორც თავად ქუთაისი. და ყოველ გაზაფხულზე, როცა გვირილობა ახლოვდება, ისევ ჩნდება ის ნაცნობი განცდა - თითქოს ქალაქი გელოდება. გელოდება, რომ სულ რამდენიმე წუთით მაინც შეჩერდე, მოუსმინო, გაიხსენო… და იგრძნო.

1777636162

მისი თქმით, აღნიშნული მიმართულებით რამდენიმე წლის წინ რომ ყოფილიყო ცვლილებები მიღებული, დღეს ბაზარზე ჯანსაღი ვითარება იქნებოდა.„უსამართლო სავაჭრო პრაქტიკის აღმოფხვრის შესახებ შესაბამისი რეგულაციის მიღებასა და საერთაშორისო პრაქტიკის გადმოტანას, ასოციაცია და მთლიანად სადისტრიბუციო სექტორი, მათ შორის ადგილობრივი მწარმოებლები, წლების განმავლობაში ვითხოვდით, რომელიც ამ ურთიერთობებს გააუმჯობესებდა და კარგია თუ ეს გადაწყვეტილება იქნება მიღებული, მსგავსად 2023 წლისა, როდესაც კანონპროექტი მზადდებოდა და გაურკვეველი მიზეზების გამო შეჩერდა.ასევე, აღვნიშნავ, რომ ეს კანონი ჩვენ რამდენიმე წლის წინ რომ მიგვეღო, ბევრად ჯანსაღი ვითარება იქნებოდა ბაზარზე. ახლა ისე არის განვითარებული ბაზარი, რომ 4-წლიან პერიოდში საკმაოდ რთული იქნება სისტემური ცვლილება. მაგრამ, დოკუმენტის მიღება მნიშვნელოვნად დადებით როლს შეასრულებს, თუ კი ის სწორად იქნება გადმოტანილი, საერთაშორისო პრაქტიკიდან გამომდინარე.მაგრამ, თუ ჩვენ ვსაუბრობთ მხოლოდ გადახდის ვადებსა და ციფრულ წვდომაზე ცვლილებების განხორციელებაზე, მიუხედავად იმისა, რომ კარგია, ეს საკმარისი ვერ იქნება, რადგან კიდევ ბევრი სხვა ელემენტია, რომელსაც საერთაშორისო პრაქტიკა ითვალისწინებს, მათ შორის ევრო დირექტივა.ევროკავშირის დირექტივის გარდა, არსებობს საერთაშორისო პრაქტიკაც, რომელიც ძირითად შემთხვევაში, ემსახურება მიზანს, რომ მნიშვნელოვანი ძალაუფლების მქონე სუბიექტი ვინც არის ამ ურთიერთობაში, ანუ შემსყიდველმა, დააწესოს თამაშის წესები, რადგან სამართლიანი სავაჭრო პირობები დადგინდეს“,- განაცხადა ლაშა რიჟამაძემ.მისივე თქმით, ქსელურ მარკეტებს და სადისტრიბუციო კომპანიებს დიდი ლოჯისტიკური ცენტრები აქვთ, რომლებიც დროთა განმავლობაში, ბაზრის მოთხოვნიდან გამომდინარე, უფრო და უფრო ვითარდება.„როგორც ქსელურ მარკეტებს, ისე სადისტრიბუციო კომპანიებს აქვთ საკმაოდ დიდი ლოჯისტიკური ცენტრები, რომლებიც დროთა განმავლობაში უფრო და უფრო ვითარდება, ბაზრის მოთხოვნიდან გამომდინარე. ის, რომ ლოჯისტიკური ცენტრები არსებით და მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ფასზე, ეს მსჯელობის საგანია. ეს რთული პროცესია და მთლიანობაში რა გავლენა ექნება, ამის შეფასება რთულია. ეს გრძელვადიანი პროცესია და დიდ ინვესტიციებთან, ტექნიკურ და მატერიალურ მხარდაჭერასთანაა დაკავშირებული“,- განაცხადა ლაშა რიჟამაძემ.რიჟამაძის შეფასებით, საზღვარგარეთის პრაქტიკაც და ევრო დირექტივაც ითვალისწინებს ისეთი უწყების მუშაობას, როგორიც კონკურენციის სააგენტოა, რომელიც სამართლიანად დადგენილი ვაჭრობის შესახებ ნორმების აღსრულებას ზედამხედველობს და შესაბამისი ბერკეტი აქვს, რომ შესაბამისი ღონისძიება გაატაროს, ამ ურთიერთობებში კანონით გათვალისწინებული ნორმების დარღვევისთვის.„ზოგადად საზღვარგარეთის პრაქტიკა, მათ შორის ევრო დირექტივას თუ ავიღებთ, გარკვეულ ზედამხედველობას სამართლიანი ვაჭრობის პირობების დადგენაზე კონკურენციის სააგენტო ახორციელებს, რომელიც ამ სამართლიანად დადგენილი ვაჭრობის შესახებ ნორმების აღსრულების ზედამხედველობს და შესაბამისი ბერკეტი აქვს, რომ შესაბამისი ღონისძიება გაატაროს, ამ ურთიერთობებში კანონით გათვალისწინებული ნორმების დარღვევისთვის“,- განაცხადა ლაშა რიჟამაძემ.

1777635980

კომისიის დასკვნით, ამგვარი მექანიზმი ბავშვთა კვების ხელმისაწვდომობას გააუმჯობესებს.კომისიის დასკვნაში ნათქვამია, რომ ბავშვთა კვების პროდუქტები სოციალურად მგრძნობიარე სეგმენტს წარმოადგენს, რომლის ფასზე მნიშვნელოვან გავლენას იმპორტზე დამოკიდებულება და მიწოდების შედარებით გრძელი ჯაჭვი ახდენს.“აღნიშნულის საფუძველზე მიზანშეწონილია ბავშვთა კვების პროდუქტებზე ცენტრალიზებული შესყიდვების მექანიზმის დანერგვის ხელშეწყობა, რაც შესყიდვის მოცულობას გაზრდის და მომწოდებლებთან უკეთესი ფასის მოლაპარაკების შესაძლებლობას შექმნის.ამასთან, მნიშვნელოვანია მიწოდების ჯაჭვის ოპტიმიზაციის მხარდაჭერა, რაც შეამცირებს ლოგისტიკურ და კომერციულ დანახარჯებს და დადებითად აისახება საბოლოო ფასზე“, - აცხადებს დროებით საპარლამენტო კომისია.

1777633485

საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, თუ კერძო სექტორი ყურძნის შესყიდვის ინტერესს არ გამოხატავს, სახელმწიფო განსაზღვრავს შესასყიდ ფასებს შაქრიანობის მიხედვით. „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ კანონის შესაბამისად, ნებადართული ჯიშების ყურძნის შემთხვევაში, თუ შაქრიანობა აღემატება 20%-ს, ფასი 1.30 ლარია, 17%-დან 20%-მდე შაქრიანობის შემთხვევაში - 0.80 ლარი, ხოლო 17%-ზე ნაკლების შემთხვევაში - 0.30 ლარი. რაც შეეხება საფერავს, 22%-ზე მეტი შაქრიანობის შემთხვევაში ფასი 1.50 ლარია, 17%-დან 22%-მდე - 0.90 ლარი, ხოლო 17%-ზე ნაკლების შემთხვევაში - 0.30 ლარი.ვაზისა და ღვინის საერთაშორისო ორგანიზაციის (OIV) მონაცემებით, 1961 წლის შემდეგ, ამ ეტაპზე, მსოფლიო მასშტაბით ღვინის მოხმარება ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა.  ღვინის მოხმარება განსაკუთრებით შემცირდა ბოლო 10 წელიწადში.

1777632077

ღონისძიება თბილისში, თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში (MoMA Tbilisi) გაიმართა.აუქციონმა, სახელწოდებით „თანამედროვე და მოდერნისტული ქართული ხელოვნება“, ერთ სივრცეში გააერთიანა XX და XXI საუკუნეების ქართველი ხელოვანების 90-მდე ნამუშევარი და საერთაშორისო აუდიტორიის წინაშე წარმოაჩინა საქართველოს უნიკალური ვიზუალური ენა - ქვეყნის კომპლექსური ისტორიისა და მდიდარი კულტურული იდენტობის ანარეკლი.ღონისძიებამ დიდი საერთაშორისო ინტერესი დაიმსახურა. აუქციონში ათასობით მონაწილე ჩაერთო, როგორც ფიზიკურად, ისე ონლაინ პლატფორმების საშუალებით აშშ-დან, ნიდერლანდებიდან, ბელგიიდან, ავსტრალიიდან, ესპანეთიდან, შვეიცარიიდან.პარალელურად განხორციელებულმა პირდაპირმა ტრანსლაციამ საერთაშორისო სააუქციონო პლატფორმებზე ლოტების გლობალური ხილვადობა და კოლექციონერებთან პირდაპირი კავშირი განაპირობა.შედეგად, შედგა 4 რეკორდული გაყიდვა. ქართველი ხელოვანების - ბანძელაძის, ცეცხლაძის, ზაუტაშვილისა და გელა წულაძის ნამუშევრებმა ისტორიულ შედეგებს მიაღწიეს.აუქციონზე განსაკუთრებული ყურადღება მიიქცია ქართველი თანამედროვე და მოდერნისტი ხელოვანების, მათ შორის - მერაბ კოპალეიშვილისა და ლია ბაგრატიონის ნამუშევრებმა.ეს საერთაშორისო აღიარება კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ქართული ხელოვნების მზარდ როლს გლობალურ სახელოვნებო სივრცეში.საღამოს ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ მომენტად იქცა წულაძის უნიკალური სავარძლის (ლოტი 86) გარშემო გამართული დინამიკური ბიდინგი, რომელმაც აუქციონის მაღალი კონკურენცია და საერთაშორისო კოლექციონერების აქტიური ჩართულობა ნათლად აჩვენა.აღსანიშნავია, რომ აუქციონი წარმოადგენს ჰესსინკის თბილისის სააუქციონო სახლის გრძელვადიანი საერთაშორისო პროგრამის დასაწყისს, რომელიც მიზნად ისახავს თბილისში მრავალმხრივი სახელოვნებო და საკოლექციო აქტივობების განვითარებას და საქართველოს პოზიციონირებას საერთაშორისო ბაზარზე.ინფორმაციისთვის, ჰესსინკის საერთაშორისო აუქციონის სახლი პრესტიჟული გლობალური პლატფორმაა, რომელიც სპეციალიზდება როგორც ანტიკვარიატის, ისე იშვიათი კოლექციური ნიმუშების მიმართულებით - მათ შორის, საიუველირო ნაკეთობებში, ვერცხლში, სამხედრო არტეფაქტებსა და აზიურ ხელოვნებაში. კომპანიის სათავო ოფისი ნიდერლანდებში მდებარეობს და იგი აღიარებულია, როგორც ერთ-ერთი სწრაფად მზარდი აუქციონის სახლი დასავლეთ ევროპაში.

1777631985