საქართველოსა და უნგრეთის ცენტრალურ ბანკებს შორის ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა

- თით­ქოს მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ სი­ნამ­დვი­ლე­ში საკ­მა­ოდ კომ­პლექ­სუ­რი შე­კი­თხვით: რას ნიშ­ნავს და რას აერ­თი­ა­ნებს ეს ორი სი­ტყვა - “ქარ­თუ­ლი ჩაი“?- ეს ორი სი­ტყვა არც ისე მარ­ტი­ვია, თუმ­ცა გა­აჩ­ნია, ვის­თვის. პი­რა­დად ჩემ­თვის და ჩვე­ნი მე­ჩა­ი­ე­ე­ბის­თვის ეს არის, პრაქ­ტი­კუ­ლად, მთე­ლი შეგ­ნე­ბუ­ლი ცხოვ­რე­ბა, რო­მე­ლიც ამ საქ­მეს მი­ვუ­ძღვე­ნით. ამ ორ სი­ტყვას რომ გა­ი­გო­ნებ, თვალ­წინ მა­შინ­ვე და­გიდ­გე­ბა სა­ქარ­თვე­ლოს ეკო­ნო­მი­კა და ის დიდი სარ­გე­ბე­ლი, რაც ქარ­თულ­მა ჩაიმ ქვე­ყა­ნას მო­უ­ტა­ნა.და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რა­ი­ო­ნებ­ში, ასე­თი ფრა­ზაც კი არ­სე­ბობ­და: “მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო ქარ­თუ­ლი ჩაის აშე­ნე­ბუ­ლია“. ამ სი­ტყვებ­ში გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი არა­ფე­რია. ჩაიმ ძა­ლი­ან ბევ­რი ადა­მი­ა­ნი­სა და ოჯა­ხის ეკო­ნო­მი­კურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე იმოქ­მე­და და­დე­ბი­თად - ხალ­ხმა კარ­გი სახ­ლე­ბი აი­შე­ნა, ცხოვ­რე­ბა მო­ი­წყო. ამას­თან, ეს მხო­ლოდ პი­რად კე­თილ­დღე­ო­ბას არ ნიშ­ნავ­და, მარ­თლაც დიდ და სა­სარ­გებ­ლო საქ­მეს აკე­თებ­დნენ. 90-იან წლე­ბამ­დე ქარ­თულ ჩაის არა მხო­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, არა­მედ მთელ ყო­ფილ საბ­ჭო­თა სივ­რცე­სა და ევ­რო­პის გარ­კვე­ულ ნა­წილ­შიც კარ­გად იც­ნობ­დნენ.- კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნე­ბი იყო ჩარ­თუ­ლი ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ში?- მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რე­გი­ო­ნე­ბად ით­ვლე­ბო­და თით­ქმის მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო: ამ­ჟა­მად დრო­ე­ბით ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი აფხა­ზე­თი, სა­მეგ­რე­ლო, გუ­რია, აჭა­რა და იმე­რე­თი... იმე­რეთ­შიც თით­ქმის ყვე­ლა რა­ი­ო­ნი იყო ჩარ­თუ­ლი - სამ­ტრე­დია, ხონი, თერ­ჯო­ლა, ტყი­ბუ­ლი, ჭი­ა­თუ­რა...- კლი­მა­ტუ­რი პი­რო­ბე­ბი ხომ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლია, მა­გა­ლი­თად, ზღვის­პი­რეთ­სა და იმე­რეთს შო­რის. რო­გორ იყო­ფო­და ხა­რის­ხი და რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნის ჩაი ით­ვლე­ბო­და სა­უ­კე­თე­სოდ?- თუ გა­და­მუ­შა­ვე­ბას ტექ­ნო­ლო­გი­ის სრუ­ლი დაც­ვით მი­ვუდ­გე­ბით, პი­რო­ბე­ბი თა­ნა­ბა­რია, უკე­თე­სი ხა­რის­ხის ჩაი გა­მო­დი­ო­და იქ, სა­დაც პლან­ტა­ცია ზღვის დო­ნი­დან უფრო მაღ­ლა მდე­ბა­რე­ობ­და - მა­ღალმთი­ან ზო­ნებ­ში - მა­გა­ლი­თად, ტყი­ბულ­სა და ჭი­ა­თუ­რა­ში. რაც უფრო მა­ღალ­ზეა პლან­ტა­ცია, მით უფრო მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის პრო­დუქ­ცი­ას იძ­ლე­ვა.- საბ­ჭო­თა პე­რი­ოდ­ში, კოლ­მე­ურ­ნე­ო­ბე­ბის დროს, გეგ­მის გა­და­ჭარ­ბე­ბით შეს­რუ­ლე­ბა­ზე იყო აქ­ცენ­ტი. გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი მო­საზ­რე­ბით, გეგ­მის შე­სას­რუ­ლებ­ლად სამ დუყს კი არა, უხეშ ფოთ­ლებ­სა და ტო­ტებ­საც კრეფ­დნენ. რამ­დე­ნად შე­ე­სა­ბა­მე­ბა ეს სი­მარ­თლეს?- და­ახ­ლო­ე­ბით 1970-იან წლე­ბამ­დე პრო­დუქ­ცია საკ­მა­ოდ ხა­რის­ხი­ა­ნი იყო. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, ერთი პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნა ყო­ფი­ლი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მო­თხოვ­ნის 95%-ზე მეტს ამა­რა­გებ­და! 70-იანი წლე­ბი­დან კი რა მოხ­და: სა­ქარ­თვე­ლოს ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბას მო­უნ­და გარ­და­მა­ვა­ლი წი­თე­ლი დრო­შე­ბი, ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძეს - პო­ლიტ­ბი­უ­როს წევ­რო­ბა და სო­ცი­ა­ლის­ტუ­რი შრო­მის გმი­რის წო­დე­ბა. რო­გორც ღვი­ნო­ში, ისე ჩა­ი­ში - ეს ორი დარ­გი მა­შინ შიდა პრო­დუქ­ტის 10-12%-ს შე­ად­გენ­და - ხა­რის­ხის ხარ­ჯზე და­ი­წყო რა­ო­დე­ნო­ბის გაზ­რდა.ნორ­მა­ლუ­რი, მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის ჩა­ის­თვის უნდა მო­იკ­რი­ფოს 2-3-ფოთ­ლი­ა­ნი დუ­ყე­ბი (მაქ­სი­მუმ 4-5-ბუ­დი­ა­ნი - შე­და­რე­ბით და­ბა­ლი ხა­რის­ხის­თვის). 70-ია­ნე­ბი­დან კი პლან­ტა­ცი­ე­ბის გაზ­რდა და­ი­წყეს: გა­ზა­ფხულ­ზე კრე­ფას არ იწყებ­დნენ, ელოდ­ნენ ფოთ­ლის გაზ­რდას და მერე და­ნით, ნამ­გლი­თა თუ ბამ­ბუ­კის ჯო­ხე­ბით პირ­და­პირ ჭრიდ­ნენ მა­სას.წე­სით, 1 ჰექ­ტა­რი პლან­ტა­ცი­ი­დან ნორ­მა­ლუ­რი ჩაის მი­სა­ღე­ბად 3, მაქ­სი­მუმ 4 ტონა ფო­თო­ლი უნდა მო­იკ­რი­ფოს. 70-იანი წლე­ბი­დან 90-ია­ნე­ბის და­სა­წყი­სამ­დე კი 1 ჰექ­ტარ­ზე მო­სავ­ლი­ა­ნო­ბა 10-12 ტო­ნამ­დე აიყ­ვა­ნეს! ანუ ოთხჯერ მეტს კრეფ­დნენ, ვიდ­რე უნდა მოკ­რე­ფი­ლი­ყო. მთე­ლი “ხე-ტყე“ იკ­რი­ფე­ბო­და.ამან გა­მო­იწ­ვია ხა­რის­ხის კა­ტას­ტრო­ფუ­ლი და­ცე­მა. გარ­და ამი­სა, მწყობ­რი­დან გა­მო­ვი­და ფაბ­რი­კე­ბის და­ნად­გა­რე­ბიც, რად­გან ისი­ნი ნაზი ფოთ­ლის­თვის იყო გან­კუთ­ვნი­ლი და “ჯო­ხებს“ ვერ ამუ­შა­ვებ­და. მერე იძუ­ლე­ბულ­ნი გახ­დნენ, ტექ­ნი­კუ­რი რე­ორ­გა­ნი­ზა­ცია ჩა­ე­ტა­რე­ბი­ნათ და მან­ქა­ნე­ბი ამ უხეშ ფო­თოლ­ზე მო­ერ­გოთ, რა­მაც ხა­რის­ხი კი­დევ უფრო და­წია. ის უკვე ჩაი კი არა, უბ­რა­ლოდ ბო­როტ­მოქ­მე­დე­ბა იყო.ინ­დუსტრია და პლან­ტა­ცი­ე­ბი მორ­გე­ბუ­ლი იყო მაქ­სი­მუმ 200 000 ტონა ფოთ­ლის და­მუ­შა­ვე­ბა­ზე და 600 000 ტო­ნა­ზე აიყ­ვა­ნეს - სამ­ჯერ მეტ­ზე! შე­დე­გად, ქარ­თულ ჩაის სა­ხე­ლი სრუ­ლი­ად გა­უ­ტყდა და ის უხა­რის­ხო პრო­დუქტთან ასო­ცირ­და.- შემ­დეგ მო­ვი­და 90-იანი წლე­ბი და ყვე­ლა­ფე­რი გა­ჩერ­და...- დიახ, 20-წლი­ა­ნი ასე­თი პო­ლი­ტი­კის შემ­დეგ, 90-ია­ნებ­ში მოხ­და სრუ­ლი კო­ლაფ­სი. ომი, ეკო­ნო­მი­კუ­რი დაღ­მავ­ლო­ბა - ფაბ­რი­კე­ბი გა­ი­ყი­და, და­ი­შა­ლა, გა­ნად­გურ­და. ყვე­ლა­ზე მძი­მე და ძნე­ლად აღ­სად­გე­ნი კი ბაზ­რე­ბის და­კარ­გვა აღ­მოჩ­ნდა. ქარ­თუ­ლი ჩაის ტრა­დი­ცი­უ­ლი ბაზ­რე­ბი მთლი­ა­ნად და­ი­კა­ვეს სხვა მო­თა­მა­შე­ებ­მა - ინ­დო­ეთ­მა, ჩი­ნეთ­მა, ვი­ეტ­ნამ­მა, კე­ნი­ამ...- რო­დი­დან და­ი­წყო დარ­გის აღ­დგე­ნის პირ­ვე­ლი მცდე­ლო­ბე­ბი?- 2000-იანი წლე­ბის და­სა­წყი­სი­დან, როცა და­ი­ნა­ხეს, რომ ეკო­ნო­მი­კა მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იყო და შე­მო­სავ­ლის წყა­რო­ებს ეძებ­დნენ, ისევ ჩაის მი­უბ­რუნ­დნენ. 2001 წლი­დან და­ი­წყო მცი­რე სუბ­სი­დი­რე­ბა - წე­ლი­წად­ში 1-2 მი­ლი­ო­ნი გა­მო­ყო­ფი­ლი­ყო რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის­თვის, თუმ­ცა ეს ზღვა­ში წვე­თი იყო. იმ­პე­რი­ის­დრო­ინ­დე­ლი კო­რუფ­ცი­ის გამო ეს თან­ხე­ბიც გზა­ში იკარ­გე­ბო­და, თუმ­ცა და­დე­ბი­თი ის იყო, რომ ჩაის თემა სა­ერ­თოდ არ მი­ვი­წყე­ბუ­ლა.- კარ­გი ის არის, რომ ჩაის ბუჩ­ქს, რო­გორც ცნო­ბი­ლია, გა­ა­ხალ­გაზ­რდა­ვე­ბი­სა და თვი­თაღ­დგე­ნის უნი­კა­ლუ­რი უნა­რი აქვს...- სა­ბედ­ნი­ე­როდ, ჩაის ფესვთა სის­ტე­მა ისე­თია, რომ მძი­მე გას­ხვლის შემ­თხვე­ვა­შიც კი - ანუ მი­წის ზე­და­პი­რი­დან 10 სან­ტი­მეტრზე რომ გა­დაჭ­რა - მცე­ნა­რე 3 წე­ლი­წად­ში იძ­ლე­ვა პირ­ველ მო­სა­ვალს, ხუთ წე­ლი­წად­ში კი სრუ­ლად აღ­დგე­ბა.- აქ­ტი­უ­რი რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია რო­დი­დან და­ი­წყო?- აქ­ტი­უ­რი ეტა­პი 2015-2016 წლე­ბი­დან და­ი­წყო. მა­ნამ­დე რთუ­ლი პე­რი­ო­დი იყო. გარ­კვე­ულ ეტაპ­ზე თხი­ლის აქ­ტი­უ­რი გა­შე­ნე­ბა და­ი­წყეს, შემ­დეგ - მოც­ვის. ეკო­ნო­მის­ტებ­მა და­ით­ვა­ლეს, რომ თხი­ლი და მოც­ვი უფრო რენ­ტა­ბე­ლუ­რი იყო. ამ მიზ­ნით ბევ­რმა ფერ­მერ­მა მოჭ­რა ჩაი და თხი­ლი დარ­გო. წლებ­მა კი აჩ­ვე­ნა, რომ თხი­ლიც და მოც­ვიც არას­ტა­ბი­ლუ­რი კულ­ტუ­რე­ბია. თხი­ლის ფასი თურ­ქე­თის მო­სა­ვალ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი - ერთ წელს თუ კარ­გი ფასი აქვს, მე­ო­რე წელს შე­იძ­ლე­ბა 1 ლა­რამ­დე ჩა­მო­ვი­დეს. მოც­ვიც 1-2 კვი­რა იყი­დე­ბა ძვი­რად, მერე ფასი კა­ტას­ტრო­ფუ­ლად ეცე­მა. ვინც ჩაის პლან­ტა­ცია გა­ა­ნად­გუ­რა და თხი­ლით ჩა­ა­ნაც­ვლა, 80%-ზე მეტ­მა იზა­რა­ლა...- ფაქ­ტობ­რი­ვად, “ოქრო“ ამო­ი­ღეს მი­წი­დან და გა­და­ყა­რეს.- ჩაი შე­იძ­ლე­ბა მო­მენ­ტა­ლუ­რი რენ­ტა­ბე­ლო­ბით ჩა­მო­უ­ვარ­დე­ბო­დეს ამ კულ­ტუ­რებს, მაგ­რამ სტა­ბი­ლუ­რო­ბით გა­ცი­ლე­ბით ძლი­ე­რია. პრო­დუქ­ცია მალ­ფუ­ჭე­ბა­დი არ არის და შე­უძ­ლია მყიდ­ველს და­ე­ლო­დოს... მოკ­ლედ, გა­ვაც­ნო­ბი­ე­რეთ, რომ იმ­ხე­ლა ინ­დუსტრი­ა­სა და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მას­შტა­ბებ­ზე ორი­ენ­ტა­ცი­ას ვერ და არც გა­ვა­კე­თებ­დით და ჩვე­ნი კონ­ცეფ­ცია ასე­თი იყო: უნდა ვა­წარ­მო­ოთ ზუს­ტად იმ მო­ცუ­ლო­ბი­სა და იმ ხა­რის­ხის ჩაი, რისი გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ის სა­შუ­ა­ლე­ბაც რე­ა­ლუ­რად გვაქვს.სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სა­მი­ნის­ტროს­თან, ინ­სტი­ტუტ­თან და დარ­გის სპე­ცი­ა­ლის­ტებ­თან ერ­თობ­ლი­ვი მუ­შა­ო­ბით შე­ვი­მუ­შა­ვეთ ჩაის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის სა­ხელ­მწი­ფო პროგ­რა­მა, რო­მე­ლიც მთავ­რო­ბამ 2016 წელს და­ამ­ტკი­ცა.პროგ­რა­მა ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბულ დახ­მა­რე­ბას: კერ­ძო მე­სა­კუთ­რე­ე­ბის­თვის - სა­ხელ­მწი­ფო აფი­ნან­სებ­და რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის ხარ­ჯე­ბის 60%-ს. სა­ი­ჯა­რო ფარ­თო­ბე­ბის­თვის (სა­ხელ­მწი­ფო მიწა) — 80%-ს. კო­ო­პე­რა­ტი­ვე­ბის­თვის - 90%-ს (ანუ 10%-იანი თა­ნა­და­ფი­ნან­სე­ბით). ამ პროგ­რა­მით 1600-2000 ჰექტრამ­დე პლან­ტა­ცი­ის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და.- დღეს რა ეტაპ­ზე ვართ და რა მთა­ვა­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის წი­ნა­შე დგას დარ­გი?- რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და, მაგ­რამ გაჩ­ნდა ახა­ლი პრობ­ლე­მა - დის­ბა­ლან­სი წარ­მო­ე­ბა­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ას შო­რის... თა­ვი­დან პი­რო­ბა­ში იდო, რომ ბე­ნე­ფი­ცი­არს 3 წლის თავ­ზე მცი­რე გა­და­მა­მუ­შა­ვე­ბე­ლი სა­წარ­მოც უნდა აე­შე­ნე­ბი­ნა. ამან ბევ­რი შე­ა­ში­ნა, რად­გან სა­წარ­მოს მო­წყო­ბა 300-400 ათას ლარს მო­ი­თხოვ­და. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ეს მო­თხოვ­ნა ამო­ვი­ღეთ, მაგ­რამ წა­მო­ვი­და მე­ო­რე პრობ­ლე­მა - გა­სა­ღე­ბის ბაზ­რე­ბი.თუ რე­ა­ბი­ლი­ტი­რე­ბულ პლან­ტა­ცი­ა­ზე ფო­თო­ლი ყო­ველ­წლი­უ­რად არ მო­იკ­რი­ფა და ექ­სპლუ­ა­ტა­ცია არ გა­ე­წია, 1-2 წე­ლი­წად­ში ისევ გა­ვე­ლურ­დე­ბა.ამი­ტომ, ასო­ცი­ა­ცი­ამ სა­ხელ­მწი­ფოს მივ­მარ­თეთ: დრო­ე­ბით შე­ვა­ჩე­როთ პლან­ტა­ცი­ე­ბის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის და­ფი­ნან­სე­ბა და ეს რე­სურ­სი მივ­მარ­თოთ მარ­კე­ტინგზე, პი­არ­ზე, ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა­ზე, გა­მო­ფე­ნებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­სა და ბაზ­რე­ბის მო­პო­ვე­ბა­ზე. ამ­ჟა­მად რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის პროგ­რა­მა შე­ჩე­რე­ბუ­ლია.- რა არის შექ­მნი­ლი ჩი­ხი­დან გა­მო­სა­ვა­ლი?- ჯა­დოს­ნუ­რი ჯოხი არ არ­სე­ბობს, თუმ­ცა კონ­კრე­ტუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნდა გა­და­იდ­გას: ბაზ­რე­ბის დი­ვერ­სი­ფი­კა­ცია და ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა. შიდა ბაზ­რის დაც­ვა და პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია (სა­ელ­ჩო­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბა, ქარ­თუ­ლი ჩაის შეყ­ვა­ნა სას­ტუმ­რო­ებ­სა და Horeca სექ­ტორ­ში). ცნო­ბა­დო­ბის ამაღ­ლე­ბა და სწო­რი პრე­ზენ­ტა­ცია. თურ­ქე­თი და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნი უზარ­მა­ზარ სუბ­სი­დი­ებს აძ­ლე­ვენ თა­ვი­ანთ ექ­სპორ­ტი­ო­რებს, რის გა­მოც შიდა ბა­ზარ­ზეც კი დემ­პინ­გურ ფა­სებ­ში შე­მო­აქვთ ჩაი. ამი­ტომ ჩვენ გვჭირ­დე­ბა სწო­რი პო­ზი­ცი­ო­ნი­რე­ბა.- რით არის ქარ­თუ­ლი ჩაი უპი­რა­ტე­სი უცხო­ურ ანა­ლო­გებ­თან (ინ­დურ, თურ­ქულ, კე­ნი­ურ) შე­და­რე­ბით?- მო­დით, გულ­წრფელ­ნი ვი­ყოთ: შავ ჩა­ი­ში ჩვენ ინ­დო­ე­თის, შრი-ლან­კი­სა თუ სხვა ჩაის კონ­კუ­რენ­ცი­ას ვერ გა­ვუ­წევთ. მათ­თან მთე­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში მზეა, ფო­თო­ლი იმ­დენ ნივ­თი­ე­რე­ბას აგ­რო­ვებს, რომ ასე­თი ნედ­ლე­უ­ლი ჩვენ ბუ­ნებ­რი­ვად ვერ გვექ­ნე­ბა. ინ­დუ­რი ჩაი მა­ღალ­ტა­ნი­ნი­ა­ნია, მძაფ­რია და მწკლარ­ტე. ქარ­თუ­ლი შავი ჩაი კი უფრო მსუ­ბუ­ქია, ჰა­ე­რო­ვა­ნი და რბი­ლი გემო აქვს. რაც შე­ე­ხე­ბა მთა­ვარ უპი­რა­ტე­სო­ბას: ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვე: სამ­ხრეთ ქვეყ­ნებ­ში პლან­ტა­ცი­ებს უამ­რა­ვი მავ­ნე­ბე­ლი ეტა­ნე­ბა და შხამ­ქი­მი­კა­ტე­ბით ამუ­შა­ვე­ბენ. სა­ქარ­თვე­ლო­ში ამ “შხამ­ქი­მი­კა­ტის“ როლს ზამ­თრის კლი­მა­ტი, თოვ­ლი და სი­ცი­ვე ას­რუ­ლებს. ჩვენ ჩაის ბუჩ­ქს მავ­ნებ­ლე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ქი­მი­ით არას­დროს ვა­მუ­შა­ვებთ. ვართ ჩაის ყვე­ლა­ზე ჩრდი­ლო­ე­თით მწარ­მო­ე­ბე­ლი ქვე­ყა­ნა, რაც ბუ­ნებ­რი­ვი ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვის გა­რან­ტი­აა. მწვა­ნე ჩაი: აი, აქ კი პი­რი­ქი­თაა! ქარ­თუ­ლი მწვა­ნე ჩაის ვერ­ცერ­თი ქვე­ყა­ნა ვერ გა­უ­წევს კონ­კუ­რენ­ცი­ას! ჩვე­ნი ფოთ­ლის ბუ­ნებ­რი­ვი შე­მად­გენ­ლო­ბა იდე­ა­ლუ­რა­დაა მორ­გე­ბუ­ლი სწო­რედ მწვა­ნე ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ზე. ბევ­რჯერ და­მი­ყე­ნე­ბია სა­კი­თხი: მო­დით, თავი და­ვა­ნე­ბოთ შავ ჩაის და აქ­ცენ­ტი სრუ­ლად გა­და­ვი­ტა­ნოთ უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ქარ­თულ მწვა­ნე ჩა­ი­ზე. - ბო­ლოს, გვე­სა­უბ­რეთ სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრო­ექ­ტებ­სა და “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კის“ ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე...- ფი­ნან­სე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბის გამო ასო­ცი­ა­ცი­ას ბევ­რი რა­მის გა­კე­თე­ბა უჭირ­და. ბოლო პე­რი­ოდ­ში გა­მოჩ­ნდა დო­ნო­რი - შვე­ი­ცა­რი­ის გან­ვი­თა­რე­ბი­სა და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის სა­ა­გენ­ტო (SDC) და ორ­გა­ნი­ზა­ცია “ჰელ­ვე­ტა­სი“. მათ გუ­რი­ა­ში და­ი­წყეს მუ­შა­ო­ბა, შემ­დეგ კი მას­შტა­ბი გა­ფარ­თოვ­და. მათი მხარ­და­ჭე­რით შე­იქ­მნა ახა­ლი პლატ­ფორ­მა - “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კა,“ რო­მელ­შიც დამ­ფუძ­ნე­ბელ პარტნი­ო­რად ჩვე­ნი ასო­ცი­ა­ცი­აც შე­ვი­და.ამ თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის ფარ­გლებ­ში უკვე ჩა­ტარ­და ქარ­თუ­ლი ჩაის კონ­გრე­სი გერ­მა­ნი­ა­ში. ევ­რო­პელ­მა იმ­პორ­ტი­ო­რებ­მა ხე­ლახ­ლა აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ჩაი არ­სე­ბობს. წლის ბო­ლომ­დე თბი­ლის­შიც იგეგ­მე­ბა პიარ-ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, დე­გუს­ტა­ცი­ე­ბი და ლექ­ცი­ე­ბი, მო­მა­ვა­ლი წლი­დან კი უფრო მას­შტა­ბუ­რი მხარ­და­ჭე­რის ფაზა იწყე­ბა, რაც დიდ იმედს გვაძ­ლევს, რომ ქარ­თუ­ლი ჩაი ღირ­სე­ულ ად­გილს და­ი­კა­ვებს.წყარო: Ambebi.ge

1790151829

შეხვედრას საქართველოს ოთხი მუნიციპალიტეტიდან: თბილისიდან, რუსთავიდან, მცხეთიდან და გორიდან 100-მდე ახალგაზრდა დაესწრო.ცესკოს პრესსპიკერმა ახალგაზრდებს ინფორმაცია მიაწოდა საარჩევნო პროცესში ამომრჩევლის როლისა და უფლებების შესახებ და ყურადღება გაამახვილა ახალგაზრდების აქტიური და ინფორმირებული ჩართულობის მნიშვნელობაზე.შეხვედრის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო საარჩევნო ელექტრონული ტექნოლოგიების უპირატესობებს, მათი დანერგვის პროცესსა და ამ მიმართულებით საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ დაგროვილ გამოცდილებას.შეხვედრის ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო დეზინფორმაცია და მისი გავლენა საარჩევნო პროცესზე. ნათია იოსელიანმა ახალგაზრდებთან კონკრეტული დეზინფორმაციული შინაარსის მაგალითები განიხილა და მათ ამ მიმართულებით საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ განხორციელებული საქმიანობა და სტრატეგიული მიდგომები გააცნო.შეხვედრა ინტერაქტიურ ფორმატში წარიმართა. ახალგაზრდებმა მათთვის საინტერესო საკითხებზე არაერთი კითხვა დასვეს და ამომწურავი პასუხები მიიღეს.გომბორის მოხალისეთა მომზადების ცენტრში საარჩევნო ადმინისტრაციის საინფორმაციო შეხვედრები მომავალშიც აქტიურად გაგრძელდება.

1790151550

ღონისძიება, კარენ დემირჭიანის სახელობის სპორტულ-საკონცერტო კომპლექსში გაიმართება. ლურჯი ზონის პარალელურად მოწყობილ სივრცეში, ვიზიტორებს საერთაშორისო ღონისძიებები, გამოფენები, საჯარო დისკუსიები და კულტურული წარმოდგენების მრავალფეროვანი პროგრამა დახვდებათ. ღონისძიება არასამთავრობო ორგანიზაციებს, მეცნიერებს, ხელოვანებს და სხვადასხვა პროფილის მონაწილეებს მთელი მსოფლიოდან გააერთიანებს.საქართველოდან ჩასულ სტუმრებს შესაძლებლობა ექნებათ, გახდნენ საერთაშორისო პლატფორმის ნაწილი და სომხეთიდან და მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან ჩამოსულ ვიზიტორებთან ერთად ჩაერთონ პროგრამაში, რომელიც ბუნებას, მეცნიერებასა და კულტურას აერთიანებს. ღონისძიების ფარგლებში ისინი გაეცნობიან მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნიდან წარმოდგენილ იდეებსა და ინიციატივებს და ჩაერთვებიან ბიომრავალფეროვნებასთან დაკავშირებულ საერთაშორისო დიალოგში. ​ღონისძიება რეგიონისა და საერთაშორისო საზოგადოების წარმომადგენლებს შესაძლებლობას აძლევს, ბიომრავალფეროვნების მომავალზე გლობალურ დიალოგში ჩაერთონ. მწვანე ზონა შექმნის ღია სივრცეს ცოდნისა და გამოცდილების გასაზიარებლად. დაგეგმილი აქტივობები COP17-ის თემებს ყოველდღიურ ცხოვრებას დაუკავშირებს და სხვადასხვა ასაკისა და გამოცდილების მქონე ადამიანების ჩართულობას წაახალისებს.მწვანე ზონაზე დასწრება უფასოა. ღონისძიების პროგრამის, სამუშაო საათებისა და ვიზიტორთა დაშვების წესების შესახებ დამატებითი ინფორმაცია ორგანიზატორების ოფიციალურ ვებგვერდზე ეტაპობრივად გამოქვეყნდება.დამატებითი ინფორმაციისთვის: https://www.cop17yerevangreenzone.com/ 

1790150565

გადამუშავებული ყურძნიდან 28 ათასი ტონა მაღალკონდიციურია.სახელმწიფო საწარმო „მოსავლის მართვის კომპანია“ მევენახეებისგან ყურძენს 20 ლოკაციაზე იბარებს კახეთის სხვადასხვა მუნიცუპალიტეტში. აქტიურობს ღვინის კერძო სექტორიც.მოსავლის დაბინავება აქტიურად მიმდინარეობს კახეთის უმეტეს მუნიციპალიტეტში.ამ ეტაპზე რთველის საკოორდინაციო შტაბში 500-მდე ღვინის კომპანიაა დარეგისტრირებული, რომლებიც ყურძნის მიღების პროცესში ეტაპობრივად ჩაერთვებიან.რთველის ორგანიზებულად ჩატარებისა და მოსავლის სრულად რეალიზაციის მიზნით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, ჭარბი მოსავლის შემთხვევაში, ყველა მევენახეს შესაძლებლობა ექნება, ყურძენი დააბინაოს. ამ მიზნით, შპს „მოსავლის მართვის კომპანია“ კახეთში მოწეულ ყურძენს ფიზიკური პირებისგან დადგენილი პირობების შესაბამისად ჩაიბარებს:კონდიციური საფერავის ფასი, რომლის შაქრიანობა არანაკლებ 20%-ია, 1 კგ 1,50 ლარით განისაზღვრა. საფერავი, რომლის შაქრიანობა 16%-დან 20%-მდეა ფასი 1,00 ლარი იქნება, 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის საფერავის ფასი 50 თეთრი.რქაწითელის და „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ საქართველოს კანონით ნებადართული საღვინე სხვა ყურძნის შემთხვევაში, შაქრიანობის არანაკლებ 19%-ის მქონე ყურძნის ფასი 1,30 ლარი იქნება, 16%-დან 19%-მდე 90 თეთრი, ხოლო 16%-ზე ნაკლები შაქრიანობის შემთხვევაში 50 თეთრი.ყურძნის ჩაბარების პროცესს, ქალაქ გურჯაანში განთავსებული რთველის საკოორდინაციო შტაბი უწევს კოორდინაციას. რთველთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება შესაძლებელია ცხელი ხაზის ნომრებზე: 1501 და 032 2 19 37 18.

1790149088

შეხვედრა თბილისში გამართული რეგიონის ცენტრალური ბანკების მმართველთა ღონისძიების ფარგლებში შედგა.მხარეებმა ორ ცენტრალურ ბანკს შორის არსებული თანამშრომლობის გაღრმავების პერსპექტივებზე ისაუბრეს. შეხვედრაზე ხელი მოეწერა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს, რომელიც გამოცდილებისა და საუკეთესო პრაქტიკის გაცვლის ახალ ჩარჩოს განსაზღვრავს.მემორანდუმი ითვალისწინებს თანამშრომლობასა და გამოცდილების გაზიარებას მონეტარული პოლიტიკის, საერთაშორისო რეზერვების მართვის, საგადასახადო სისტემების, ფინანსური სერვისების განვითარების, ფინანსური ინსტიტუტების რეგულირებისა და ზედამხედველობის საკითხებზე.

1790149008

UWC (United World Colleges) გლობალური საგანმანათლებლო მოძრაობაა, რომელიც მსოფლიოს სხვადასხვა კონტინენტზე 18 წამყვან კოლეჯს აერთიანებს. საქართველოს ბანკის პარტნიორობით კი, ქართველ ახალგაზრდებს ეძლევათ შესაძლებლობა, მოიპოვონ სრული დაფინანსება, ისწავლონ საერთაშორისო ბაკალავრიატის (IB) პროგრამით და გაემგზავრონ მსოფლიოს 17 ქვეყანაში — მათ შორის კანადაში, აშშ-ში, გერმანიაში, იტალიაში, ტაილანდში, იაპონიასა და ჩინეთში. UWC-ის სტიპენდია არის განსაკუთრებული შესაძლებლობა 15-17 წლის მოტივირებული მოსწავლეებისთვის, რომლებსაც სურთ მიიღონ უმაღლესი ხარისხის საერთაშორისო განათლება, იცხოვრონ მულტიკულტურულ გარემოში და გახდნენ მომავალი ლიდერები.პროგრამაზე განაცხადების მიღება უკვე აქტიურ ფაზაშია და 30 სექტემბრამდე გაგრძელდება.ონლაინ შეხვედრა 25 სექტემბერს, 18:00 საათზე გაიმართებავებინარს გაუძღვებიან მოწვეული სპიკერები: UWC-ის საერთაშორისო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე, სესილია იგანი (Cecilia Egan) UWC Georgia-ს პროგრამის მენეჯერი, რუზანა სარგსიანი (Ruzanna Sargsyan). ვებინარი ონლაინ, ინგლისურ ენაზე ჩატარდება და ის დაინტერესებულ მოსწავლეებსა და მათ მშობლებს დაეხმარება, უშუალოდ პროგრამის წარმომადგენლებისგან მიიღონ ამომწურავი პასუხები ყველა კითხვაზე.ვებინარზე გაიგებთ: რა არის UWC, როგორია მისი ისტორია, ღირებულებები და პრინციპები; როგორ შეგიძლიათ სტიპენდიის მოპოვება და სრული დაფინანსებით სწავლა; როგორ მიმდინარეობს განაცხადის შევსების პროცესი საქართველოდან, რა ეტაპები და ვადებია განსაზღვრული. გაითვალისწინეთ, ვებინარზე დასასწრებად აუცილებელია წინასწარი რეგისტრაცია ბმულზე: https://go.bog.ge/4hCDr2iრეგისტრაციის შემდეგ, შეხვედრის ბმულს ვებინარის დაწყებამდე მითითებულ ელექტრონულ ფოსტაზე მიიღებთ.

1790148876