“ასეთი ფრაზაც კი არსებობდა: “მთელი დასავლეთ საქართველო ქართული ჩაის აშენებულია“ - ჩვენ მწვანე ჩაის ვერცერთი ქვეყანა ვერ გაუწევს კონკურენციას!“ - ქართული ჩაის წარსული, გამოწვევები და აღორძინების პერსპექტივა

საკუთარ თავში დაეჭვებას რა უნდა?! მით უმეტეს, როცა 19 წლის ხარ. ამ დროს, ყველაზე მეტად გადაწყვეტილების მიღების ეშინიათ, ვაითუ, მომავალი არ იყოს ზუსტად ისეთი, როგორიც ჩაფიქრებულია.სწორედ ამ დროს არის მნიშვნელოვანი სწორი ორიენტირის პოვნა, ამ ამბავში კი განათლება გადამწყვეტ როლს თამაშობს. საქართველოს ბანკისთვის განათლების ხელშეწყობა უმნიშვნელოვანესი ღირებულებაა. სხვადასხვა პროგრამით და შემეცნებითი სერიით ჩვენ გვერდში ვუდგავართ იმ ახალგაზრდებს, რომლებიც არ ჩერდებიან.პროექტის ფარგლებში, სხვადასხვა სფეროს პროფესიონალები თავიანთ 19 წლის ვერსიებს უბრუნდებიან და დღევანდელი გადასახედიდან უზიარებენ გამოცდილებას, რომელიც ახალგაზრდებს მნიშვნელოვანი ნაბიჯების გადადგმაში დაეხმარება.სერიაში ამჯერად ჟურნალისტისა და ტელეწამყვანის, გვანცა დარასელიას რჩევებს მოვუყარეთ თავი. მისი ისტორია და გამოცდილება კარგი მაგალითია მათთვის, ვისაც ეჭვები აწუხებთ, თუმცა წინ დიდი და საინტერესო გზა აქვთ გასავლელი.გვანცას საკუთარი თავის 19 წლის ვერსიას პირველ რიგში საკუთარი შესაძლებლობების რწმენასა და დაფასებას ურჩევს.შენ საკმარისად კარგი ხარ და თუ დამიჯერებ, უფრო მეტიც!ჟურნალისტის თქმით, პროფესიული გზის დასაწყისში ხშირია ხოლმე ღელვა არჩეული პროფესიული მიმართულების შესახებ. შანსი რომ ჰქონდეს, გვანცა დაამშვიდებდა საკუთარ 19 წლის თავს და ურჩევდა, რომ ცოტათი მაინც დამტკბარიყო საკუთარი მიღწევებით.19 წლის ასაკში უკვე ყველაზე მაგარ ტელევიზიაში მუშაობ, თან ყველაფერი წინაა! სწორი არჩევანი გააკეთე.როცა საქმე მიზნების მიღწევასა და კარიერულ წინსვლას ეხება, გადამწყვეტია ისეთი უნარების გამომუშავება, რომლებიც ყოველდღიურობას უფრო პროდუქტიულს ხდის. გვანცას გამოცდილებით, ერთი მთავარი ჩვევა, რომელმაც მის ცხოვრებაში ბევრი რამ შეცვალა, დროის მართვასა და ორგანიზებულობას უკავშირდება.ეს ჩვევა მარტივად ჟღერს, თუმცა დიდი ძალა აქვს, ჩამოწერე გეგმები და ნუ გადადებ საქმეებს.გვანცას თქმით, უნივერსიტეტის წლები და მიღებული განათლება ის მთავარი საყრდენი იყო, რამაც საკუთარი არჩევანის სისწორე დაანახა.სწავლის პროცესმა დამარწმუნა, რომ პროფესია სწორად ავირჩიე, სწავლამ მომცა ბიძგი მუდმივად ვიდგე განვითარების გზაზე.ამიტომაც, სტუდენტებს იმაზე კარგს ვერაფერს ურჩევს, ვიდრე შემეცნება და პროფესიულად ჩამოყალიბებაა. სტუდენტობა ის პერიოდია, როცა შენი მთავარი და ერთადერთი საქმიანობა დარგის შესწავლა და უნარების განვითარებაა. გამოიყენე ეს დრო მაქსიმალურად, რადგან ის სავსეა უნიკალური შესაძლებლობებით.სულ მალე იმაზე ბევრი პასუხისმგებლობა გექნება, ვიდრე წარმოგიდგენია. ამიტომ, არ გააცდინო ლექციები უმიზეზოდ, ინანებ!წარმატებისკენ მიმავალ გზაზე მარცხი და დაბრკოლებები გარდაუვალია. თუმცა, მთავარია, მათზე როგორი რეაქცია გვექნება. გვანცა მიიჩნევს, რომ შეცდომა შრომის და მოქმედების თანმდევი პროცესია.შეცდომას ის უშვებს, ვინც აკეთებს, მუშაობს, შრომობს. შეცდომის აღიარება განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია.საბოლოო ჯამში, 19 წელი ზუსტად ის დროა, როცა უნდა ეძიო, დაუშვა შეცდომები, არ გადადო საქმე და დაეყრდნო საკუთარ თავს. ამ მნიშვნელოვან და საინტერესო გზაზე კი საქართველოს ბანკი შენი უცვლელი მხარდამჭერია.გაეცანი ჩვენს პროექტებს ganatleba.bog.ge-ზე და განათლების გზაზე არ გაჩერდე!

1790155829

ღონისძიების ფარგლებში ეკატერინე გალდავამ მომხსენებლის  სტატუსით მონაწილეობა მიიღო პანელურ დისკუსიაში  -  „Building Trust in Cross-Border Payments“ (ტრანსსასაზღვრო გადახდებში ნდობის გაძლიერება). საუბარი შეეხო უსაფრთხო, სანდო და ეფექტიანი ტრანსსასაზღვრო გადახდების განვითარებას, მათ შორის, საგადახდო სისტემების ურთიერთთავსებადობას, გადახდების სისწრაფისა და გამჭვირვალობის გაუმჯობესებას. ასევე,  სხვადასხვა იურისდიქციის საგადახდო ინფრასტრუქტურებს შორის კავშირების გაძლიერებას.ეკატერინე გალდავამ მონაწილეებს საქართველოს გამოცდილება და საგადახდო ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციის მიმართულებით განხორციელებული და მიმდინარე რეფორმები გააცნო. ყურადღება გამახვილდა თანამედროვე RTGS სისტემის დანერგვაზე, ISO 20022 სტანდარტზე გადასვლაზე, მყისიერი გადახდების სისტემის განვითარებასა და საქართველოს საგადახდო ინფრასტრუქტურის საერთაშორისო სისტემებთან სამომავლო დაკავშირებისა და ურთიერთთავსებადობის შესაძლებლობებზე.Global Fintech Fest-ში ასევე მონაწილეობდნენ ეროვნული ბანკის საგადახდო სისტემების დეპარტამენტის უფროსი ნატალია ჭყოიძე და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე ნათია ჭყონია.ღონისძიების ფარგლებში ეროვნული ბანკის წარმომადგენლებმა მაღალი დონის შეხვედრები გამართეს ინდოეთის სარეზერვო ბანკის (RBI), NPCI International Payments Limited-ის (NIPL) და ინდოეთის ერთ-ერთი წამყვანი ფინტექ კომპანიის - PhonePe-ის ხელმძღვანელ პირებთან. შეხვედრებზე განიხილეს საგადახდო სისტემების განვითარების აქტუალური საკითხები, სამომავლო თანამშრომლობისა და გამოცდილების გაზიარების შესაძლებლობები, მათ შორის, მყისიერი და ტრანსსასაზღვრო გადახდების, თანამედროვე საგადახდო ინფრასტრუქტურისა და ინოვაციური საგადახდო სერვისების განვითარების მიმართულებით.

1790154211

ბიენალეს ტრადიციული მხარდამჭერია თიბისი კონცეპტი, რომელიც წლებია თანმიმდევრულად უწყობს ხელს საქართველოში კულტურის განვითარებას და თანამედროვე ხელოვნების, არქიტექტურისა და შემოქმედებითი სფეროების გაძლიერებას.ბიენალეს პროგრამა აერთიანებს გამოფენებს, საჯარო საუბრებს, ვორქშოფებსა და კონკრეტულ ადგილებთან დაკავშირებულ შემოქმედებით პროექტებს. მონაწილეები გაეცნობიან დაცარიელებული სოფლებისა და რეგიონების, მიგრაციის, ომითა და ეკოლოგიური კატასტროფებით დაზარალებული სივრცეების, ასევე თანამედროვე ურბანული განვითარების შედეგად წარმოქმნილი ახალი „სიცარიელეების“ ისტორიებს.წლევანდელი გამოცემა განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს არქიტექტურას, როგორც სოციალური ცვლილებების მატერიალურ კვალს. სიცარიელის გეოგრაფიის ფარგლებში ადგილობრივი ტრადიციული არქიტექტურა წარმოდგენილია როგორც სივრცითი ცოდნის სისტემა, რომელიც კლიმატის, მასალებისა და სოციალური ურთიერთობების შესახებ დაგროვილ გამოცდილებას ეფუძნება და სცდება მის მხოლოდ ნოსტალგიურ აღქმას. ამ პერსპექტივიდან ჩნდება კითხვა: როგორ შეიძლება ეს ცოდნა იქცეს თანამედროვე, კონტექსტისგან დაცლილი და კაპიტალზე ორიენტირებული არქიტექტურის ალტერნატიულ რესურსად?თბილისის არქიტექტურის ბიენალე 2017 წელს დაარსდა და წლებია, თანამედროვე არქიტექტურისა და ურბანული საკითხების შესახებ საერთაშორისო და ადგილობრივ პროფესიულ დიალოგს ქმნის. 2023 წელს ბიენალემ ვენეციის არქიტექტურის ბიენალეზე საქართველოს ეროვნული პავილიონიც წარადგინა.„სიცარიელის გეოგრაფია“ თბილისში, ღია სივრცეში, ვიზუალური და საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრში გაიმართება. ბიენალეს სრული პროგრამა და დამატებითი ინფორმაცია ხელმისაწვდომია თბილისის არქიტექტურის ბიენალეს ვებგვერდზე.

1790153996

დავით ნარმანიამ ისაუბრა განახლებადი ენერგიების განვითარების მიმართულებით საქართველოს პოტენციალის, სამომავლო გეგმების, განსახორციელებელი მნიშვნელოვანი პროექტებისა და ამ კუთხით სემეკის როლისა და რეგულაციების შესახებ.დავით ნარმანიასთან ერთად, პანელურ დისკუსიაში მონაწილეობა მიიღეს იაპონიის ელექტროენერგიისა და გაზის ბაზრის ზედამხედველობის კომისიის (EGC) თავმჯდომარე აკიჰიკო იოკოიამამ, ავსტრალიის ენერგეტიკული ბაზრის კომისიის თავმჯდომარე (AEMC) ანა კოლიერმა, ამერიკის შეერთებული შტატების ენერგეტიკის ფედერალური კომისიის წევრმა ლინდსი სიმ.საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია (სემეკ) 21-24 სექტემბერს თბილისში მასპინძლობს ენერგეტიკის რეგულირების შესახებ მე-9 მსოფლიო ფორუმს, რომელიც საქართველოში პირველად იმართება.ფორუმში მონაწილეობას იღებენ ევროპისა და სხვადასხვა ქვეყნის წარმომადგენლები, ენერგეტიკული გაერთიანების, ასოციაციების წევრი ქვეყნები, სამთავრობო უწყებების, ენერგეტიკული და დონორი ორგანიზაციების პირველი პირები.ენერგეტიკის მარეგულირებელთა საერთაშორისო კონფედერაციის ეგიდით (ICER), ენერგეტიკის რეგულირების მსოფლიო ფორუმი 2000 წლიდან, ყოველ 3 წელიწადში ერთხელ იმართება. სხვადასხვა ორგანიზაციასთან ერთად ICER-ის წევრები არიან: ევროპის ენერგეტიკის მარეგულირებელთა საბჭო (CEER), აშშ-ს კომუნალური სამსახურების მარეგულირებელი კომისიების ასოციაცია (NARUC), ენერგეტიკის მარეგულირებელთა რეგიონული ასოციაცია (ERRA).

1790153892

- თით­ქოს მარ­ტი­ვი, მაგ­რამ სი­ნამ­დვი­ლე­ში საკ­მა­ოდ კომ­პლექ­სუ­რი შე­კი­თხვით: რას ნიშ­ნავს და რას აერ­თი­ა­ნებს ეს ორი სი­ტყვა - “ქარ­თუ­ლი ჩაი“?- ეს ორი სი­ტყვა არც ისე მარ­ტი­ვია, თუმ­ცა გა­აჩ­ნია, ვის­თვის. პი­რა­დად ჩემ­თვის და ჩვე­ნი მე­ჩა­ი­ე­ე­ბის­თვის ეს არის, პრაქ­ტი­კუ­ლად, მთე­ლი შეგ­ნე­ბუ­ლი ცხოვ­რე­ბა, რო­მე­ლიც ამ საქ­მეს მი­ვუ­ძღვე­ნით. ამ ორ სი­ტყვას რომ გა­ი­გო­ნებ, თვალ­წინ მა­შინ­ვე და­გიდ­გე­ბა სა­ქარ­თვე­ლოს ეკო­ნო­მი­კა და ის დიდი სარ­გე­ბე­ლი, რაც ქარ­თულ­მა ჩაიმ ქვე­ყა­ნას მო­უ­ტა­ნა.და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რა­ი­ო­ნებ­ში, ასე­თი ფრა­ზაც კი არ­სე­ბობ­და: “მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო ქარ­თუ­ლი ჩაის აშე­ნე­ბუ­ლია“. ამ სი­ტყვებ­ში გა­და­ჭარ­ბე­ბუ­ლი არა­ფე­რია. ჩაიმ ძა­ლი­ან ბევ­რი ადა­მი­ა­ნი­სა და ოჯა­ხის ეკო­ნო­მი­კურ მდგო­მა­რე­ო­ბა­ზე იმოქ­მე­და და­დე­ბი­თად - ხალ­ხმა კარ­გი სახ­ლე­ბი აი­შე­ნა, ცხოვ­რე­ბა მო­ი­წყო. ამას­თან, ეს მხო­ლოდ პი­რად კე­თილ­დღე­ო­ბას არ ნიშ­ნავ­და, მარ­თლაც დიდ და სა­სარ­გებ­ლო საქ­მეს აკე­თებ­დნენ. 90-იან წლე­ბამ­დე ქარ­თულ ჩაის არა მხო­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, არა­მედ მთელ ყო­ფილ საბ­ჭო­თა სივ­რცე­სა და ევ­რო­პის გარ­კვე­ულ ნა­წილ­შიც კარ­გად იც­ნობ­დნენ.- კონ­კრე­ტუ­ლად რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნე­ბი იყო ჩარ­თუ­ლი ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ში?- მე­ჩა­ი­ე­ო­ბის რე­გი­ო­ნე­ბად ით­ვლე­ბო­და თით­ქმის მთე­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო: ამ­ჟა­მად დრო­ე­ბით ოკუ­პი­რე­ბუ­ლი აფხა­ზე­თი, სა­მეგ­რე­ლო, გუ­რია, აჭა­რა და იმე­რე­თი... იმე­რეთ­შიც თით­ქმის ყვე­ლა რა­ი­ო­ნი იყო ჩარ­თუ­ლი - სამ­ტრე­დია, ხონი, თერ­ჯო­ლა, ტყი­ბუ­ლი, ჭი­ა­თუ­რა...- კლი­მა­ტუ­რი პი­რო­ბე­ბი ხომ გან­სხვა­ვე­ბუ­ლია, მა­გა­ლი­თად, ზღვის­პი­რეთ­სა და იმე­რეთს შო­რის. რო­გორ იყო­ფო­და ხა­რის­ხი და რო­მე­ლი რე­გი­ო­ნის ჩაი ით­ვლე­ბო­და სა­უ­კე­თე­სოდ?- თუ გა­და­მუ­შა­ვე­ბას ტექ­ნო­ლო­გი­ის სრუ­ლი დაც­ვით მი­ვუდ­გე­ბით, პი­რო­ბე­ბი თა­ნა­ბა­რია, უკე­თე­სი ხა­რის­ხის ჩაი გა­მო­დი­ო­და იქ, სა­დაც პლან­ტა­ცია ზღვის დო­ნი­დან უფრო მაღ­ლა მდე­ბა­რე­ობ­და - მა­ღალმთი­ან ზო­ნებ­ში - მა­გა­ლი­თად, ტყი­ბულ­სა და ჭი­ა­თუ­რა­ში. რაც უფრო მა­ღალ­ზეა პლან­ტა­ცია, მით უფრო მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის პრო­დუქ­ცი­ას იძ­ლე­ვა.- საბ­ჭო­თა პე­რი­ოდ­ში, კოლ­მე­ურ­ნე­ო­ბე­ბის დროს, გეგ­მის გა­და­ჭარ­ბე­ბით შეს­რუ­ლე­ბა­ზე იყო აქ­ცენ­ტი. გავ­რცე­ლე­ბუ­ლი მო­საზ­რე­ბით, გეგ­მის შე­სას­რუ­ლებ­ლად სამ დუყს კი არა, უხეშ ფოთ­ლებ­სა და ტო­ტებ­საც კრეფ­დნენ. რამ­დე­ნად შე­ე­სა­ბა­მე­ბა ეს სი­მარ­თლეს?- და­ახ­ლო­ე­ბით 1970-იან წლე­ბამ­დე პრო­დუქ­ცია საკ­მა­ოდ ხა­რის­ხი­ა­ნი იყო. წარ­მო­იდ­გი­ნეთ, ერთი პა­ტა­რა ქვე­ყა­ნა ყო­ფი­ლი საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მო­თხოვ­ნის 95%-ზე მეტს ამა­რა­გებ­და! 70-იანი წლე­ბი­დან კი რა მოხ­და: სა­ქარ­თვე­ლოს ხელ­მძღვა­ნე­ლო­ბას მო­უნ­და გარ­და­მა­ვა­ლი წი­თე­ლი დრო­შე­ბი, ედუ­არდ შე­ვარ­დნა­ძეს - პო­ლიტ­ბი­უ­როს წევ­რო­ბა და სო­ცი­ა­ლის­ტუ­რი შრო­მის გმი­რის წო­დე­ბა. რო­გორც ღვი­ნო­ში, ისე ჩა­ი­ში - ეს ორი დარ­გი მა­შინ შიდა პრო­დუქ­ტის 10-12%-ს შე­ად­გენ­და - ხა­რის­ხის ხარ­ჯზე და­ი­წყო რა­ო­დე­ნო­ბის გაზ­რდა.ნორ­მა­ლუ­რი, მა­ღა­ლი ხა­რის­ხის ჩა­ის­თვის უნდა მო­იკ­რი­ფოს 2-3-ფოთ­ლი­ა­ნი დუ­ყე­ბი (მაქ­სი­მუმ 4-5-ბუ­დი­ა­ნი - შე­და­რე­ბით და­ბა­ლი ხა­რის­ხის­თვის). 70-ია­ნე­ბი­დან კი პლან­ტა­ცი­ე­ბის გაზ­რდა და­ი­წყეს: გა­ზა­ფხულ­ზე კრე­ფას არ იწყებ­დნენ, ელოდ­ნენ ფოთ­ლის გაზ­რდას და მერე და­ნით, ნამ­გლი­თა თუ ბამ­ბუ­კის ჯო­ხე­ბით პირ­და­პირ ჭრიდ­ნენ მა­სას.წე­სით, 1 ჰექ­ტა­რი პლან­ტა­ცი­ი­დან ნორ­მა­ლუ­რი ჩაის მი­სა­ღე­ბად 3, მაქ­სი­მუმ 4 ტონა ფო­თო­ლი უნდა მო­იკ­რი­ფოს. 70-იანი წლე­ბი­დან 90-ია­ნე­ბის და­სა­წყი­სამ­დე კი 1 ჰექ­ტარ­ზე მო­სავ­ლი­ა­ნო­ბა 10-12 ტო­ნამ­დე აიყ­ვა­ნეს! ანუ ოთხჯერ მეტს კრეფ­დნენ, ვიდ­რე უნდა მოკ­რე­ფი­ლი­ყო. მთე­ლი “ხე-ტყე“ იკ­რი­ფე­ბო­და.ამან გა­მო­იწ­ვია ხა­რის­ხის კა­ტას­ტრო­ფუ­ლი და­ცე­მა. გარ­და ამი­სა, მწყობ­რი­დან გა­მო­ვი­და ფაბ­რი­კე­ბის და­ნად­გა­რე­ბიც, რად­გან ისი­ნი ნაზი ფოთ­ლის­თვის იყო გან­კუთ­ვნი­ლი და “ჯო­ხებს“ ვერ ამუ­შა­ვებ­და. მერე იძუ­ლე­ბულ­ნი გახ­დნენ, ტექ­ნი­კუ­რი რე­ორ­გა­ნი­ზა­ცია ჩა­ე­ტა­რე­ბი­ნათ და მან­ქა­ნე­ბი ამ უხეშ ფო­თოლ­ზე მო­ერ­გოთ, რა­მაც ხა­რის­ხი კი­დევ უფრო და­წია. ის უკვე ჩაი კი არა, უბ­რა­ლოდ ბო­როტ­მოქ­მე­დე­ბა იყო.ინ­დუსტრია და პლან­ტა­ცი­ე­ბი მორ­გე­ბუ­ლი იყო მაქ­სი­მუმ 200 000 ტონა ფოთ­ლის და­მუ­შა­ვე­ბა­ზე და 600 000 ტო­ნა­ზე აიყ­ვა­ნეს - სამ­ჯერ მეტ­ზე! შე­დე­გად, ქარ­თულ ჩაის სა­ხე­ლი სრუ­ლი­ად გა­უ­ტყდა და ის უხა­რის­ხო პრო­დუქტთან ასო­ცირ­და.- შემ­დეგ მო­ვი­და 90-იანი წლე­ბი და ყვე­ლა­ფე­რი გა­ჩერ­და...- დიახ, 20-წლი­ა­ნი ასე­თი პო­ლი­ტი­კის შემ­დეგ, 90-ია­ნებ­ში მოხ­და სრუ­ლი კო­ლაფ­სი. ომი, ეკო­ნო­მი­კუ­რი დაღ­მავ­ლო­ბა - ფაბ­რი­კე­ბი გა­ი­ყი­და, და­ი­შა­ლა, გა­ნად­გურ­და. ყვე­ლა­ზე მძი­მე და ძნე­ლად აღ­სად­გე­ნი კი ბაზ­რე­ბის და­კარ­გვა აღ­მოჩ­ნდა. ქარ­თუ­ლი ჩაის ტრა­დი­ცი­უ­ლი ბაზ­რე­ბი მთლი­ა­ნად და­ი­კა­ვეს სხვა მო­თა­მა­შე­ებ­მა - ინ­დო­ეთ­მა, ჩი­ნეთ­მა, ვი­ეტ­ნამ­მა, კე­ნი­ამ...- რო­დი­დან და­ი­წყო დარ­გის აღ­დგე­ნის პირ­ვე­ლი მცდე­ლო­ბე­ბი?- 2000-იანი წლე­ბის და­სა­წყი­სი­დან, როცა და­ი­ნა­ხეს, რომ ეკო­ნო­მი­კა მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იყო და შე­მო­სავ­ლის წყა­რო­ებს ეძებ­დნენ, ისევ ჩაის მი­უბ­რუნ­დნენ. 2001 წლი­დან და­ი­წყო მცი­რე სუბ­სი­დი­რე­ბა - წე­ლი­წად­ში 1-2 მი­ლი­ო­ნი გა­მო­ყო­ფი­ლი­ყო რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის­თვის, თუმ­ცა ეს ზღვა­ში წვე­თი იყო. იმ­პე­რი­ის­დრო­ინ­დე­ლი კო­რუფ­ცი­ის გამო ეს თან­ხე­ბიც გზა­ში იკარ­გე­ბო­და, თუმ­ცა და­დე­ბი­თი ის იყო, რომ ჩაის თემა სა­ერ­თოდ არ მი­ვი­წყე­ბუ­ლა.- კარ­გი ის არის, რომ ჩაის ბუჩ­ქს, რო­გორც ცნო­ბი­ლია, გა­ა­ხალ­გაზ­რდა­ვე­ბი­სა და თვი­თაღ­დგე­ნის უნი­კა­ლუ­რი უნა­რი აქვს...- სა­ბედ­ნი­ე­როდ, ჩაის ფესვთა სის­ტე­მა ისე­თია, რომ მძი­მე გას­ხვლის შემ­თხვე­ვა­შიც კი - ანუ მი­წის ზე­და­პი­რი­დან 10 სან­ტი­მეტრზე რომ გა­დაჭ­რა - მცე­ნა­რე 3 წე­ლი­წად­ში იძ­ლე­ვა პირ­ველ მო­სა­ვალს, ხუთ წე­ლი­წად­ში კი სრუ­ლად აღ­დგე­ბა.- აქ­ტი­უ­რი რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია რო­დი­დან და­ი­წყო?- აქ­ტი­უ­რი ეტა­პი 2015-2016 წლე­ბი­დან და­ი­წყო. მა­ნამ­დე რთუ­ლი პე­რი­ო­დი იყო. გარ­კვე­ულ ეტაპ­ზე თხი­ლის აქ­ტი­უ­რი გა­შე­ნე­ბა და­ი­წყეს, შემ­დეგ - მოც­ვის. ეკო­ნო­მის­ტებ­მა და­ით­ვა­ლეს, რომ თხი­ლი და მოც­ვი უფრო რენ­ტა­ბე­ლუ­რი იყო. ამ მიზ­ნით ბევ­რმა ფერ­მერ­მა მოჭ­რა ჩაი და თხი­ლი დარ­გო. წლებ­მა კი აჩ­ვე­ნა, რომ თხი­ლიც და მოც­ვიც არას­ტა­ბი­ლუ­რი კულ­ტუ­რე­ბია. თხი­ლის ფასი თურ­ქე­თის მო­სა­ვალ­ზეა და­მო­კი­დე­ბუ­ლი - ერთ წელს თუ კარ­გი ფასი აქვს, მე­ო­რე წელს შე­იძ­ლე­ბა 1 ლა­რამ­დე ჩა­მო­ვი­დეს. მოც­ვიც 1-2 კვი­რა იყი­დე­ბა ძვი­რად, მერე ფასი კა­ტას­ტრო­ფუ­ლად ეცე­მა. ვინც ჩაის პლან­ტა­ცია გა­ა­ნად­გუ­რა და თხი­ლით ჩა­ა­ნაც­ვლა, 80%-ზე მეტ­მა იზა­რა­ლა...- ფაქ­ტობ­რი­ვად, “ოქრო“ ამო­ი­ღეს მი­წი­დან და გა­და­ყა­რეს.- ჩაი შე­იძ­ლე­ბა მო­მენ­ტა­ლუ­რი რენ­ტა­ბე­ლო­ბით ჩა­მო­უ­ვარ­დე­ბო­დეს ამ კულ­ტუ­რებს, მაგ­რამ სტა­ბი­ლუ­რო­ბით გა­ცი­ლე­ბით ძლი­ე­რია. პრო­დუქ­ცია მალ­ფუ­ჭე­ბა­დი არ არის და შე­უძ­ლია მყიდ­ველს და­ე­ლო­დოს... მოკ­ლედ, გა­ვაც­ნო­ბი­ე­რეთ, რომ იმ­ხე­ლა ინ­დუსტრი­ა­სა და საბ­ჭო­თა კავ­ში­რის მას­შტა­ბებ­ზე ორი­ენ­ტა­ცი­ას ვერ და არც გა­ვა­კე­თებ­დით და ჩვე­ნი კონ­ცეფ­ცია ასე­თი იყო: უნდა ვა­წარ­მო­ოთ ზუს­ტად იმ მო­ცუ­ლო­ბი­სა და იმ ხა­რის­ხის ჩაი, რისი გა­და­მუ­შა­ვე­ბი­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ის სა­შუ­ა­ლე­ბაც რე­ა­ლუ­რად გვაქვს.სოფ­ლის მე­ურ­ნე­ო­ბის სა­მი­ნის­ტროს­თან, ინ­სტი­ტუტ­თან და დარ­გის სპე­ცი­ა­ლის­ტებ­თან ერ­თობ­ლი­ვი მუ­შა­ო­ბით შე­ვი­მუ­შა­ვეთ ჩაის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის სა­ხელ­მწი­ფო პროგ­რა­მა, რო­მე­ლიც მთავ­რო­ბამ 2016 წელს და­ამ­ტკი­ცა.პროგ­რა­მა ით­ვა­ლის­წი­ნებ­და დი­ფე­რენ­ცი­რე­ბულ დახ­მა­რე­ბას: კერ­ძო მე­სა­კუთ­რე­ე­ბის­თვის - სა­ხელ­მწი­ფო აფი­ნან­სებ­და რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის ხარ­ჯე­ბის 60%-ს. სა­ი­ჯა­რო ფარ­თო­ბე­ბის­თვის (სა­ხელ­მწი­ფო მიწა) — 80%-ს. კო­ო­პე­რა­ტი­ვე­ბის­თვის - 90%-ს (ანუ 10%-იანი თა­ნა­და­ფი­ნან­სე­ბით). ამ პროგ­რა­მით 1600-2000 ჰექტრამ­დე პლან­ტა­ცი­ის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და.- დღეს რა ეტაპ­ზე ვართ და რა მთა­ვა­რი გა­მოწ­ვე­ვე­ბის წი­ნა­შე დგას დარ­გი?- რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცია მოხ­და, მაგ­რამ გაჩ­ნდა ახა­ლი პრობ­ლე­მა - დის­ბა­ლან­სი წარ­მო­ე­ბა­სა და რე­ა­ლი­ზა­ცი­ას შო­რის... თა­ვი­დან პი­რო­ბა­ში იდო, რომ ბე­ნე­ფი­ცი­არს 3 წლის თავ­ზე მცი­რე გა­და­მა­მუ­შა­ვე­ბე­ლი სა­წარ­მოც უნდა აე­შე­ნე­ბი­ნა. ამან ბევ­რი შე­ა­ში­ნა, რად­გან სა­წარ­მოს მო­წყო­ბა 300-400 ათას ლარს მო­ი­თხოვ­და. მოგ­ვი­ა­ნე­ბით ეს მო­თხოვ­ნა ამო­ვი­ღეთ, მაგ­რამ წა­მო­ვი­და მე­ო­რე პრობ­ლე­მა - გა­სა­ღე­ბის ბაზ­რე­ბი.თუ რე­ა­ბი­ლი­ტი­რე­ბულ პლან­ტა­ცი­ა­ზე ფო­თო­ლი ყო­ველ­წლი­უ­რად არ მო­იკ­რი­ფა და ექ­სპლუ­ა­ტა­ცია არ გა­ე­წია, 1-2 წე­ლი­წად­ში ისევ გა­ვე­ლურ­დე­ბა.ამი­ტომ, ასო­ცი­ა­ცი­ამ სა­ხელ­მწი­ფოს მივ­მარ­თეთ: დრო­ე­ბით შე­ვა­ჩე­როთ პლან­ტა­ცი­ე­ბის რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის და­ფი­ნან­სე­ბა და ეს რე­სურ­სი მივ­მარ­თოთ მარ­კე­ტინგზე, პი­არ­ზე, ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა­ზე, გა­მო­ფე­ნებ­ში მო­ნა­წი­ლე­ო­ბა­სა და ბაზ­რე­ბის მო­პო­ვე­ბა­ზე. ამ­ჟა­მად რე­ა­ბი­ლი­ტა­ცი­ის პროგ­რა­მა შე­ჩე­რე­ბუ­ლია.- რა არის შექ­მნი­ლი ჩი­ხი­დან გა­მო­სა­ვა­ლი?- ჯა­დოს­ნუ­რი ჯოხი არ არ­სე­ბობს, თუმ­ცა კონ­კრე­ტუ­ლი ნა­ბი­ჯე­ბი უნდა გა­და­იდ­გას: ბაზ­რე­ბის დი­ვერ­სი­ფი­კა­ცია და ექ­სპორ­ტის წა­ხა­ლი­სე­ბა. შიდა ბაზ­რის დაც­ვა და პო­პუ­ლა­რი­ზა­ცია (სა­ელ­ჩო­ე­ბის ჩარ­თუ­ლო­ბა, ქარ­თუ­ლი ჩაის შეყ­ვა­ნა სას­ტუმ­რო­ებ­სა და Horeca სექ­ტორ­ში). ცნო­ბა­დო­ბის ამაღ­ლე­ბა და სწო­რი პრე­ზენ­ტა­ცია. თურ­ქე­თი და აზერ­ბა­ი­ჯა­ნი უზარ­მა­ზარ სუბ­სი­დი­ებს აძ­ლე­ვენ თა­ვი­ანთ ექ­სპორ­ტი­ო­რებს, რის გა­მოც შიდა ბა­ზარ­ზეც კი დემ­პინ­გურ ფა­სებ­ში შე­მო­აქვთ ჩაი. ამი­ტომ ჩვენ გვჭირ­დე­ბა სწო­რი პო­ზი­ცი­ო­ნი­რე­ბა.- რით არის ქარ­თუ­ლი ჩაი უპი­რა­ტე­სი უცხო­ურ ანა­ლო­გებ­თან (ინ­დურ, თურ­ქულ, კე­ნი­ურ) შე­და­რე­ბით?- მო­დით, გულ­წრფელ­ნი ვი­ყოთ: შავ ჩა­ი­ში ჩვენ ინ­დო­ე­თის, შრი-ლან­კი­სა თუ სხვა ჩაის კონ­კუ­რენ­ცი­ას ვერ გა­ვუ­წევთ. მათ­თან მთე­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში მზეა, ფო­თო­ლი იმ­დენ ნივ­თი­ე­რე­ბას აგ­რო­ვებს, რომ ასე­თი ნედ­ლე­უ­ლი ჩვენ ბუ­ნებ­რი­ვად ვერ გვექ­ნე­ბა. ინ­დუ­რი ჩაი მა­ღალ­ტა­ნი­ნი­ა­ნია, მძაფ­რია და მწკლარ­ტე. ქარ­თუ­ლი შავი ჩაი კი უფრო მსუ­ბუ­ქია, ჰა­ე­რო­ვა­ნი და რბი­ლი გემო აქვს. რაც შე­ე­ხე­ბა მთა­ვარ უპი­რა­ტე­სო­ბას: ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვე: სამ­ხრეთ ქვეყ­ნებ­ში პლან­ტა­ცი­ებს უამ­რა­ვი მავ­ნე­ბე­ლი ეტა­ნე­ბა და შხამ­ქი­მი­კა­ტე­ბით ამუ­შა­ვე­ბენ. სა­ქარ­თვე­ლო­ში ამ “შხამ­ქი­მი­კა­ტის“ როლს ზამ­თრის კლი­მა­ტი, თოვ­ლი და სი­ცი­ვე ას­რუ­ლებს. ჩვენ ჩაის ბუჩ­ქს მავ­ნებ­ლე­ბის სა­წი­ნა­აღ­მდე­გო ქი­მი­ით არას­დროს ვა­მუ­შა­ვებთ. ვართ ჩაის ყვე­ლა­ზე ჩრდი­ლო­ე­თით მწარ­მო­ე­ბე­ლი ქვე­ყა­ნა, რაც ბუ­ნებ­რი­ვი ეკო­ლო­გი­უ­რი სი­სუფ­თა­ვის გა­რან­ტი­აა. მწვა­ნე ჩაი: აი, აქ კი პი­რი­ქი­თაა! ქარ­თუ­ლი მწვა­ნე ჩაის ვერ­ცერ­თი ქვე­ყა­ნა ვერ გა­უ­წევს კონ­კუ­რენ­ცი­ას! ჩვე­ნი ფოთ­ლის ბუ­ნებ­რი­ვი შე­მად­გენ­ლო­ბა იდე­ა­ლუ­რა­დაა მორ­გე­ბუ­ლი სწო­რედ მწვა­ნე ჩაის წარ­მო­ე­ბა­ზე. ბევ­რჯერ და­მი­ყე­ნე­ბია სა­კი­თხი: მო­დით, თავი და­ვა­ნე­ბოთ შავ ჩაის და აქ­ცენ­ტი სრუ­ლად გა­და­ვი­ტა­ნოთ უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ქარ­თულ მწვა­ნე ჩა­ი­ზე. - ბო­ლოს, გვე­სა­უბ­რეთ სა­ერ­თა­შო­რი­სო პრო­ექ­ტებ­სა და “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კის“ ინი­ცი­ა­ტი­ვა­ზე...- ფი­ნან­სე­ბის ნაკ­ლე­ბო­ბის გამო ასო­ცი­ა­ცი­ას ბევ­რი რა­მის გა­კე­თე­ბა უჭირ­და. ბოლო პე­რი­ოდ­ში გა­მოჩ­ნდა დო­ნო­რი - შვე­ი­ცა­რი­ის გან­ვი­თა­რე­ბი­სა და თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის სა­ა­გენ­ტო (SDC) და ორ­გა­ნი­ზა­ცია “ჰელ­ვე­ტა­სი“. მათ გუ­რი­ა­ში და­ი­წყეს მუ­შა­ო­ბა, შემ­დეგ კი მას­შტა­ბი გა­ფარ­თოვ­და. მათი მხარ­და­ჭე­რით შე­იქ­მნა ახა­ლი პლატ­ფორ­მა - “ჩაის რეს­პუბ­ლი­კა,“ რო­მელ­შიც დამ­ფუძ­ნე­ბელ პარტნი­ო­რად ჩვე­ნი ასო­ცი­ა­ცი­აც შე­ვი­და.ამ თა­ნამ­შრომ­ლო­ბის ფარ­გლებ­ში უკვე ჩა­ტარ­და ქარ­თუ­ლი ჩაის კონ­გრე­სი გერ­მა­ნი­ა­ში. ევ­რო­პელ­მა იმ­პორ­ტი­ო­რებ­მა ხე­ლახ­ლა აღ­მო­ა­ჩი­ნეს, რომ სა­ქარ­თვე­ლო­ში უმაღ­ლე­სი ხა­რის­ხის ჩაი არ­სე­ბობს. წლის ბო­ლომ­დე თბი­ლის­შიც იგეგ­მე­ბა პიარ-ღო­ნის­ძი­ე­ბე­ბი, დე­გუს­ტა­ცი­ე­ბი და ლექ­ცი­ე­ბი, მო­მა­ვა­ლი წლი­დან კი უფრო მას­შტა­ბუ­რი მხარ­და­ჭე­რის ფაზა იწყე­ბა, რაც დიდ იმედს გვაძ­ლევს, რომ ქარ­თუ­ლი ჩაი ღირ­სე­ულ ად­გილს და­ი­კა­ვებს.წყარო: Ambebi.ge

1790151829

შეხვედრას საქართველოს ოთხი მუნიციპალიტეტიდან: თბილისიდან, რუსთავიდან, მცხეთიდან და გორიდან 100-მდე ახალგაზრდა დაესწრო.ცესკოს პრესსპიკერმა ახალგაზრდებს ინფორმაცია მიაწოდა საარჩევნო პროცესში ამომრჩევლის როლისა და უფლებების შესახებ და ყურადღება გაამახვილა ახალგაზრდების აქტიური და ინფორმირებული ჩართულობის მნიშვნელობაზე.შეხვედრის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო საარჩევნო ელექტრონული ტექნოლოგიების უპირატესობებს, მათი დანერგვის პროცესსა და ამ მიმართულებით საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ დაგროვილ გამოცდილებას.შეხვედრის ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო დეზინფორმაცია და მისი გავლენა საარჩევნო პროცესზე. ნათია იოსელიანმა ახალგაზრდებთან კონკრეტული დეზინფორმაციული შინაარსის მაგალითები განიხილა და მათ ამ მიმართულებით საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ განხორციელებული საქმიანობა და სტრატეგიული მიდგომები გააცნო.შეხვედრა ინტერაქტიურ ფორმატში წარიმართა. ახალგაზრდებმა მათთვის საინტერესო საკითხებზე არაერთი კითხვა დასვეს და ამომწურავი პასუხები მიიღეს.გომბორის მოხალისეთა მომზადების ცენტრში საარჩევნო ადმინისტრაციის საინფორმაციო შეხვედრები მომავალშიც აქტიურად გაგრძელდება.

1790151550