დღეს ეროვნულ ბანკში საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მისიის ხელმძღვანელმა, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტთან და საქართველოს ფინანსთა მინისტრთან ერთად, პრესკონფერენცია გამართა.მისიის დასასრულს გამართულ პრესკონფერენციაზე ჰაჟდენბერგმა განაცხადა, რომ გონივრული მაკროეკონომიკური მართვისა და პოლიტიკის საფუძველზე, საქართველოს ეკონომიკური შედეგები მყარია.„გონივრული მაკროეკონომიკური მართვისა და პოლიტიკის საფუძველზე, საქართველოს ეკონომიკური შედეგები მყარია. ამავდროულად, გლობალური გაურკვევლობის ზრდის ფონზე, განსაკუთრებით ახლო აღმოსავლეთში ომის გათვალისწინებით, პერსპექტივის მიმართ გამოწვევები იზრდება. კონფლიქტი მოკლევადიანი თუ იქნა, ველოდებით, რომ საქართველოს ეკონომიკა ძლიერ ზრდას განაგრძობს, თუმცა უფრო ზომიერი ტემპით. ეს იქნება ბოლო წლების გონივრული მართვის გაგრძელება. მიუხედავად იმისა, რომ სურსათისა და ენერგომატარებლების ფასების ზრდის გამო მთლიანმა ინფლაციამ სამიზნე მაჩვენებელს გადააჭარბა, საბაზო ინფლაცია შეზღუდული რჩება. საგარეო პოზიცია გაძლიერდა, რამეთუ მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი შემცირდა და საერთაშორისო რეზერვებმა ისტორიულ მაქსიმუმს მიაღწია. ფისკალური პოლიტიკის დისციპლინა შენარჩუნებულია, სახელმწიფოს ვალი დაბალია, თუმცა მზარდია ეკონომიკის პერსპექტივაზე მოქმედი გეოპოლიტიკური რისკები: მათ შორის, ახლო აღმოსავლეთის ომის შესაძლო გახანგრძლივების გამო. საქართველო უკეთ მომზადებულია საგარეო შოკებთან გასამკლავებლად, ძლიერი მაკროეკონომიკური საფუძვლით და პოლიტიკის ბუფერებით. სამომავლო პოლიტიკა უნდა მიიმართოს მაკროფინანსური სტაბილურობისა და დიდი შრომით მიღებული სანდოობის შენარჩუნებაზე. ძლიერი ზრდის შენარჩუნებისა და მეტი სამუშაო ადგილის შექმნის მიზნით, სტრუქტურული რეფორმები უნდა აჩქარდეს“, – აღნიშნა ალეხანდრო ჰაჟდენბერგმა.

1775552786

მისი თქმით, ზოგადად, საქართველოს ცენტრალური ბანკი შოკების მიმართ სხვებზე უფრო სწრაფად რეაგირებს და ასეც გაგრძელდება.„2023 და 2024 წლებში ძალიან დაბალი ინფლაცია გვქონდა. ჩვენი მიზნობრივი ინფლაცია კი 3%-ია. ჩვენი პროგნოზების მიხედვით, როდესაც ჩვენ მრავალ ფაქტორს ვითვალისწინებთ - ვიცოდით, რომ 2025-ში ინფლაცია გადააჭარბებდა მიზნობრივ 3%-ს, თუნდაც იმიტომ, რომ წინა წლების შესადარისი ბაზა უფრო დაბალი იყო და ზრდა გამოჩნდება. მოლოდინი გვქონდა, რომ 2025 წლის შემოდგომის შემდეგ ინფლაცია დაღმა სვლას დაიწყებდა და ეტაპობრივად დაუახლოვდება მის მიზნობრივ მაჩვენებელს. მოვლენები სწორედ ჩვენი პროგნოზის მიხედვით ვითარდებოდა. ოქტომბრის პიკის შემდეგ, ინფლაციის მაჩვენებელმა შემცირება დაიწყო. ეს ტენდენცია მარტის ჩათვლით გრძელდება მიუხედავად იმისა, რომ ახალი გამოწვევები გამოიკვეთა. მარტშიც ინფლაცია 4.3% იყო. რა თქვა უნდა საყურადღებოა ახალი გამოწვევა, რომელიც ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტთან, ჰორმუზის სრუტის გადაკეტვასთან, საერთაშორისო ნავთობის ბაზრებზე არსებულ მდგომარეობასთან. აქ არის ძალიან დიდი გაურკვევლობა, რაც დამოკიდებულია იმაზე თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება ეს კონფლიქტი და ნავთობის მიწოდებასთან დაკავშირებული შეფერხებები, თუმცა მარტის თვით, რომ ვივარაუდოთ ეს შოკი მხოლოდ ნაწილობრივ არის ასახული. ასევე, საბაზრო ინფლაცია 2.4%-ია და მიზნობრივზე დაბალია, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ დღემდე ვახერხებთ ინფლაციური მოლოდინები მართული გვქონდეს. ეს გვეხმარება ჩვენ, რომ უფრო მედეგად შევხვდეთ ახალ გამოწვევებს და შოკებს. ზემოქმედება, რომელსაც ახალი გეოპოლიტიკური გამოწვევა  მოახდენს ფასებზე დამოკიდებულია ამ საომარი მოქმედებების ხანგრძლივობაზე.ეროვნული ბანკი ყველა სცენარისთვის მზად არის. ჩვენ გვაქვს შიდა გათვლები, რომლიდანაც ჩვენი პოლიტიკის გადაწყვეტილებები მომდინარეობს ნავთობის სხვადასხვა ფასებთან კორელაციაში. ჩვენი პასუხი ზოგადად ინფლაციურ შოკებზე არის მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი.მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ დაბალინფლაიცური პერიოდები გვქონდა - გამომდინარე  დიდი გაურკვევლობიდან რეგიონში ჩვენ ამ გამოწვევას ისედაც შედარებით გამკაცრებული პოლიტიკით შევხვდით. დღეის  მდგომარეობით, ჩვენი მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი 8%-ია. ჩვენი ნეიტრალური განაკვეთი არის 7%“, - აცხადებს ნათია თურნავა.შეგახსენებთ, საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა (IMF)  საქართველოში 2026 წლის მე-4 მუხლის კონსულტაციების მისია დაასრულა.

1775552631

"ალბათ, სახელმწიფო ბანკი არ არის სწორი დეფინიცია იმ სტრუქტურისთვის, რომლის შექმნაც არის გეგმაში. ეს არ არის სტრუქტურა, რომელიც კლასიკურად ბანკის ფუნქციას ასრულებს და რაიმე ფორმით იქნება ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ, იქიდან გამომდინარე, რომ მას არ ექნება ის ფუნქციები, რაც საჭიროებს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობას.ეს არის კლასიკური განვითარების ინსტიტუტის მოდელი, რომელიც ძალიან ბევრ ქვეყანას აქვს, განვითარებად თუ განვითარებულ ქვეყნებსაც მათ შორის, საგარეო მიმართულებით. ბუნებრივია, ჩვენი ეკონომიკის ზომიდან გამომდინარე, ის სრულად, 100%-ით იქნება კონცენტრირებული შიდა პროექტებზე და საქართველოს ეკონომიკის განვითარებაზე. ცალსახად რაც შეგვიძლია ვთქვათ ისაა, რომ ეს არ იქნება სახელმწიფო ბანკი, კლასიკური გაგებით, და არ ექნება ფუნქციები, რომლებიც სებ-ის ზედამხედველობას საჭიროებს. შეასრულებს მნიშვნელოვან ფუნქციებს, მათ შორის მოხდება არსებული ფუნქციების კონსოლიდირება და იქნება ახალი ელემენტებიც, რომლებიც, შესაძლოა, საკმაოდ საინტერესო იყოს ბიზნესის ხელშეწყობისა და განვითარებისთვის", - განაცხადა ლაშა ხუციშვილმა.

1775552289

მათ შორის: საცხოვრებელი სეგმენტის ინდექსი წინა თვესთან შედარებით გაიზარდა 0.5 პროცენტით, ხოლო წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით 3.0 პროცენტით; არასაცხოვრებელი სეგმენტის ინდექსი წინა თვესთან შედარებით შემცირდა 2.1 პროცენტით, ხოლო წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით გაიზარდა 4.7 პროცენტით; სამოქალაქო სეგმენტის ინდექსი წინა თვესთან შედარებით შემცირდა 0.2 პროცენტით, ხოლო გასული წლის შესაბამის თვესთან შედარებით გაიზარდა 1.0 პროცენტით. 2026 წლის თებერვალში მშენებლობის ღირებულების ინდექსი წინა თვესთან შედარებით 0.2 პროცენტით შემცირდა. აღნიშნული ცვლილება, ძირითადად, განპირობებული იყო სამშენებლო მასალებზე ფასების 0.7 პროცენტიანი კლებით, რამაც -0.44 პროცენტული პუნქტი შეიტანა ჯამური ინდექსის ცვლილებაში. წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით მშენებლობის ღირებულების ინდექსი გაიზარდა 2.4 პროცენტით.ინდექსის ზრდა, უმეტესწილად, გამოწვეული იყო მშენებლობის დარგში დაქირავებით დასაქმებულთა საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასის 9.8 პროცენტიანი მატებით და სხვა ხარჯების კატეგორიის 4.6 პროცენტიანი ზრდით, რამაც შესაბამისად, 2.89 და 0.29 პროცენტული პუნქტი შეიტანა ჯამური ინდექსის ცვლილებაში. ამასთან, 2022 წლის თებერვალთან შედარებით მშენებლობის ღირებულების ინდექსი გაიზარდა 23.7 პროცენტით.

1775460615

„ქართული ღვინის სტრატეგიული ბაზრებიდან პირველ კვარტალში განსაკუთრებული ზრდა გერმანიაში დაფიქსირდა, სადაც ექსპორტმა 375 ათას ლიტრს მიაღწია, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 32%-ით მეტია. 9%-ით გაიზარდა ექსპორტი დიდ ბრიტანეთში და 86 ათას ლიტრს მიაღწია. ასევე, 4%-იანი ზრდა ფიქსირდება ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, სადაც ექსპორტირებულია 831 ათასამდე ლიტრი ღვინო.პირველ კვარტალში, სპირტიანი სასმელების ექსპორტი 38 ქვეყანაში განხორციელდა. ჯამში ექსპორტირებულია 7,6 მლნ ლიტრი, 56,6 მლნ აშშ დოლარის ღირებულების პროდუქცია. ექსპორტიდან მიღებული შემოსავალი 3%-ით გაიზარდა“, - ნათქვამია გავრცელებულ ინფორმაციაში.

1775459700

გლობალურ ბაზრებზე განწყობები ცვალებადი რჩება, მხოლოდ ხანმოკლე გაუმჯობესებითა და შემდეგ კვლავ გაუარესებით, რა მხრივაც გამონაკლისი არც ბოლო დღეებია.ამ ეტაპზე, საქართველოს ეკონომიკაზე ზეგავლენის კუთხით, მოვლენათა განვითარება თანხვედრაშია ჩვენს 2 მარტის პუბლიკაციაში წარმოდგენილ შეფასებებთან - ერთი მხრივ, დიდწილად ნეიტრალური ეფექტი ლარზე, ხოლო, მეორე მხრივ, ზომიერად, მაგრამ მიმდინარე პერიოდში მაინც უარყოფითი გავლენა ეკონომიკურ ზრდაზე, თავისთავად, ინფლაციის აჩქარებასთან ერთად.მარტში რეზიდენტების უნაღდო დანახარჯები თვიურ ჭრილში დიდწილად უცვლელია, თუმცა არარეზიდენტების ხარჯებში მნიშვნელოვანი შენელება იკვეთება, რაზეც ფრენების რაოდენობისა - განსაკუთრებით, ბათუმის აეროპორტში - და Google-ის სისტემაში საქართველოსთან დაკავშირებული ძიებათა სიხშირის კლებაც მიუთითებს. ამავდროულად, ლარი, რომელიც მარტის პირველ დღეებში სენტიმენტების გაუარესების ფონზე დეპოზიტების უცხოურ ვალუტაში კონვერტაციების  გამო გაუფასურდა, დღეის მდგომარეობით, თითქმის ომამდე ნიშნულზეა გამყარებული, ჩვენი მოლოდინების შესაბამისად, ვინაიდან დეპოზიტების ლარიზაცია თვის მეორე ნახევარში კვლავ გაიზარდა, კონფლიქტის ესკალაციას კი სავალუტო ბაზარი სიჭარბით შეხვდა.მარტში წლიურმა ინფლაციამ 4.3% შეადგინა - გაწლიურებულ თვიურ ჭრილში, 8.6% - და, ჩვენი წინასწარი პროგნოზით, რომელიც მოვლენათა განვითარების პარალელურად დაზუსტდება, წლის ბოლოსთვის 5%-ს გადააჭარბებს, ნავთობისა და ელექტროენერგიის ტარიფების ზრდის პირდაპირი და არაპირდაპირი ეფექტების, აგრეთვე გლობალურ ბაზრებზე საკვების, სასუქებისა და ტრანსპორტირების ხარჯების ზრდის ფონზე. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ გლობალური ფასების ზრდა საქართველოს სასაქონლო პროდუქტების ექსპორტის ზრდის პერსპექტივაზეც მიუთითებს, მიუხედავად ნავთობის იმპორტის გაძვირებისა. ამავდროულად, გასათვალისწინებელია ნავთობის ექსპორტიორი ქვეყნებიდან გაზრდილი მოთხოვნა და მიგრაციის პოტენციური ეფექტიც.სხვა მაჩვენებლების კუთხით, საქსტატის მონაცემებით, თებერვალში ეკონომიკურმა ზრდამ 8.8% შეადგინა. ამავდროულად, მარტში ზრდის შენელებაა მოსალოდნელი, ახლო აღმოსავლეთსა და უკრაინაში ომის დასრულების ვადების ირგვლივ კი კვლავ დიდი გაურკვევლობაა - სავალუტო ნაკადების ნაწილობრივ პოტენციური გადინების გადავადება  საბაზო სცენარის ზრდის არგუმენტია, თუმცა, მეორე მხრივ, ახლო აღმოსავლეთის ესკალაცია ახალ უარყოფით შოკს წარმოადგენს. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი რეინვესტიციის გარეშე 2025 წელს, ჩვენი პროგნოზების შესაბამისად, დადებითი იყო, რაც ნიშნავს, რომ საქართველომ, პირველად, დანარჩენი მსოფლიოსგან მეტი შემოსავალი მიიღო, ვიდრე ჯამურად ქვეყანამ დახარჯა.და ბოლოს, რას ნიშნავს მიმდინარე მოვლენები თიბისი კაპიტალის დაფინანსების ოპტიმალური სავალუტო სტრატეგიის ჭრილში? ვინაიდან, ჩვენი შეფასებით, აშშ დოლარის მიმდინარე გამყარება საშუალო და გრძელვადიანი ფაქტორების ცვლილებას არ ასახავს, რეკომენდაცია, რომელიც გასული კვირის ერთგვერდიან შეჯამებაშია მოცემული, უცვლელი რჩება.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე: https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007462-macro-update-georgia

1775211819

მისი განმარტებით, სახელმწიფო ქონების ეკონომიკურ ბრუნვაში ჩაშვება ხელს უწყობს ეკონომიკურ ზრდას, სამუშაო ადგილების ზრდასა და დამატებითი ინვესტიციების შემოდინებას.„აქტიური პრივატიზაციის პროცესის შედეგად მიმდინარე წლის პირველი კვარტალის საპრივატიზაციო გეგმა გადაჭარბებით, 170%-ით შესრულდა. დაგეგმილი 31 მილიონი ლარის ნაცვლად, სახელმწიფო ბიუჯეტში მობილიზებულ იქნა 52 მილიონ ლარზე მეტი.აღნიშნული პირდაპირ საპირწონედ გულისხმობს იმას, რომ არის მაღალი ეკონომიკური ზრდა. რაც თავისთავად განაპირობებს იმას, რომ სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული ქონება ჩაერთვება ეკონომიკურ ბრუნვაში. აღნიშნული კი გაზრდის სამუშაო ადგილების რაოდენობას, ქვეყანაში ინვესტიციების შემოდინებას და ყოველივე აისახება მაღალ ეკონომიკურ ზრდაზე“, - აცხადებს ნინო ენუქიძე.2026 წლის პირველი კვარტალის მაჩვენებლებით, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ 112 ელექტრონული აუქციონი გამოაცხადა, რომლის შედეგადაც 68 ობიექტი გაიყიდა.სამინისტრო, ქონების მართვის სააგენტოსთან ერთად, აქტიურად განაგრძობს სახელმწიფო ქონების დაჩქარებული პრივატიზაციის პროცესს და კერძო სექტორს პროაქტიურად სთავაზობს საინვესტიციოდ მიმზიდველ უძრავ ქონებას.

1775126862

როგორც ეროვნული ბანკის პრესრელიზშია ნათქვამი, ღონისძიება მიზნად ისახავდა ცენტრალური ბანკების ლიდერებს შორის პრაქტიკული გამოცდილების გაზიარებასა და თანამშრომლობის გაღრმავებას, რაც ხელს შეუწყობს ერთობლივი სტრატეგიების შემუშავებას, რეგიონული ინტეგრაციის გაძლიერებასა და ინოვაციური გადაწყვეტების დანერგვას.პანელურ დისკუსიებზე სიტყვით გამოსვლისას ეკატერინე გალდავამ ყურადღება გაამახვილა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განხორციელებულ რეფორმებსა და რეგიონული გადახდების ინტეგრაციის მნიშვნელობაზე.„საქართველოს ეროვნული ბანკი აქტიურად მუშაობს დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების (RTGS) სისტემის განახლებაზე. განახლებული სისტემას 24/7 რეჟიმში ფუნქციონირების ტექნიკური შესაძლებლობა ექნება და უზრუნველყოფს მრავალვალუტიანი გადარიცხვების მხარდაჭერას. ამასთან, 2026 წლის ბოლოსთვის დაგეგმილია მყისიერი გადახდების სისტემის (IPS) დანერგვა, რომელიც მომხმარებლებს შესაძლებლობას მისცემს ტრანზაქციები რამდენიმე წამში, დღის ნებისმიერ დროს განახორციელონ. ორივე სისტემა დაფუძნებული იქნება ISO 20022 შეტყობინებების სტანდარტზე, რაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს საგადახდო სისტემების ინტეროპერაბელურობას როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე საერთაშორისო დონეზე“, - აღნიშნა ეკატერინე გალდავამ.სებ-ის ვიცე-პრეზიდენტმა საქართველოს სტრატეგიულ მდებარეობასა და შუა დერეფნის მნიშვნელობაზეც ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ქვეყანას აქვს შესაძლებლობა გახდეს რეგიონული ფინანსური ჰაბი ევროპასა და აზიას შორის.„საქართველოს სტრატეგიული მდებარეობა გვაძლევს უნიკალურ შესაძლებლობას, გავხდეთ რეგიონის ფინანსური ჰაბი ევროპასა და აზიას შორის. რეალურ დროში გადახდები და გადახდების სისტემების ინტეგრაცია კი ხელს შეუწყობს ვაჭრობის ზრდას, შეამცირებს ტრანზაქციის ხარჯებს და გააძლიერებს რეგიონულ ეკონომიკურ კავშირებს“, - განაცხადა მან.სებ-ის ცნობით, Central Banking Meetings-ის ფარგლებში გამართულ პანელურ დისკუსიაზე ეკატერინე გალდავამ ასევე ისაუბრა საქართველოში ფინანსური ინოვაციების დანერგვაზე და ხაზი გაუსვა, რომ საქართველოს ეროვნული ბანკი აქტიურად უწყობს ხელს ფინანსურ ინოვაციებს როგორც რეგულირების, ისე ტექნოლოგიური განვითარების მიმართულებით.მისივე თქმით, აღსანიშნავია, რომ სებ-მა უკვე დანერგა ციფრული ბანკებისა და ვირტუალური აქტივების სერვისის პროვაიდერების რეგულირების წესი, შექმნა რეგულატორული და ტექნიკური სენდბოქსები, შეიმუშავა ფინტექის განვითარების სტრატეგია, რაც საფინანსო სექტორში ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხო ინტეგრაციას უზრუნველყოფს.ცნობისთვის, კუალა ლუმპურში გამართულ Central Banking Meetings-ის ფორუმში იაპონიის, მალაიზიის, ინდოეთის, თურქეთის, რუმინეთის, აზერბაიჯანის, ახალი ზელანდიის, შვეიცარიის, სამხრეთ კორეის, სინგაპურის, საუდის არაბეთის, ჩინეთის და სხვა ქვეყნების ცენტრალური ბანკირები და მაღალი რანგის წარმომადგენლები მონაწილეობდნენ. სადისკუსიო პანელზე საუბარი შეეხო ფინანსურ სექტორში არსებულ კიბერ საფრთხეებს და მათი გადაჭრის გზებს. ასევე, განიხილეს კიბერ-რისკების მართვის პრაქტიკული სტრატეგიები და ცენტრალური ბანკების როლი ამ მიმართულებით.

1775117320

პუბლიკაციის მიხედვით, გაცვლითი კურსის ანალიზისას, როგორც წესი, ყველაზე ფართოდ გავრცელებული პრაქტიკა, პირველ რიგში, ლარის აშშ დოლართან შედარებაა. ამიტომაც, გასაკვირი არაა, რომ ბევრი თავდაპირველად გაკვირვებითა და მცირედი სკეპტიციზმითაც კი ხვდება იმ ფაქტს, რომ, სინამდვილეში, ლარი ევროს მიმართ გაცილებით სტაბილურია. თიბისი კაპიტალის მკითხველისთვის ეს ფაქტი კარგად არის ცნობილი - ლარის მერყეობა აშშ დოლარის მიმართ მხოლოდ მოკლევადიან პერიოდშია უფრო დაბალი, ერთი წლისა და უფრო ხანგრძლივი პერიოდის ჭრილში კი - პირიქით. იმავე დასკვნის გაკეთების საშუალებას იძლევა რეგიონის სხვა ვალუტების ანალიზიც.ამის მიზეზი რამდენიმეა: საქართველოს ეკონომიკის ციკლები ევროკავშირის ეკონომიკის ციკლებთან გაცილებით მჭიდრო კავშირშია. ამდენად, ეკონომიკური ზრდაც, როგორც წესი, უფრო მაღალია, როდესაც ევრო შედარებით მყარია; მართალია, აშშ დოლარი საქართველოსთვის მთავარი ტრანზაქციული ვალუტაა, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ იგი ფუნდამენტურ მაკროეკონომიკურ ცვლადებთან უფრო ახლო კავშირშია. ევროკავშირი სავალუტო შემოდინებების მთავარ წყაროდ რჩება, ხოლო სხვა ძირითადი ეკონომიკური პარტნიორების დიდი ნაწილი (ნავთობის ექსპორტიორები, მეზობელი ქვეყნები) აგრეთვე ევროკავშირის ეკონომიკურ ციკლებთან მეტად თანხვედრაში არიან. ისტორიულად ამის მიზეზს, მათ შორის, აშშ დოლარსა და ნავთობის ფასებს შორის უარყოფითი კორელაცია წარმოადგენდა, თუმცა 2022 წლის შემდეგ ეს კავშირი დასუსტებულია; აშშ დოლარის უსაფრთხო აქტივის სტატუსი წარსულში გლობალური რეცესიის ან/და მომატებული რისკის დროს მის გამყარებას მოიაზრებდა, რაც დოლარში გამოსახული შემოსავლების ვარდნის დამატებით გაუარესებას იწვევდა. ბოლო პერიოდში, როგორც ჩვენს არაერთ პუბლიკაციაში იყო აღნიშნული, ეს სტატუსი გარკვეულწილად შეცვლილია. საერთო ჯამში, ლარის შედარებითი სტაბილურობა ევროს მიმართ თიბისი კაპიტალის დაფინანსების ოპტიმალური სავალუტო სტრატეგიის ერთ-ერთ ფუნდამენტურ კომპონენტს წარმოადგენს. სხვა თანაბარ პირობებში, ეს ნიშნავს, რომ ევროში შედარებით მეტი სესხის აღებაა ოპტიმალური. თუმცა, ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე მოვლენების ფონზე, კვლავ დღის წესრიგში დადგა ერთ-ერთი ზემოხსენებული ფაქტორის - აშშ დოლარის უსაფრთხო აქტივის სტატუსის - პოტენციური გადააზრება. მართალია, ოპტიმალური სავალუტო სტრატეგიის ფარგლებში აქცენტის საშუალო და გრძელვადიან ინდიკატორებზე გაკეთებაა რეკომენდებული, თუმცა, შესაძლებელია, მოკლევადიანი ინდიკატორები გრძელვადიანი პროგნოზების ცვლილების საჭიროებაზეც მიუთითებდეს. ამდენად, აუცილებელია გავაანალიზოთ, თუ რით არის განპირობებული მსოფლიო ბაზრების რეაქცია მიმდინარე მოვლენების მიმართ და, შესაბამისად, არის თუ არა საჭირო ჩვენი რეკომენდაციების კორექტირება - ერთადერთი ღია კითხვა, რომელიც გასული კვირის ერთგვერდიან შეჯამებაში გვქონდა დატოვებული.უფრო კონკრეტულად, ბოლო ერთი თვის განმავლობაში აშშ დოლარი გლობალურად გამყარების ტენდენციით ხასიათდება, როგორც ევროს, ასევე სხვა პარტნიორი ქვეყნების ვალუტების მიმართ. კითხვაზე საპასუხოდ, ეს გამყარება მოკლევადიანია თუ ისევ უსაფრთხო აქტივის სტატუსის გაძლიერებას უკავშირდება, კვლავ ოქროს ფასის ანალიზი დაგვეხმარება. მკითხველისთვის ცნობილია ჩვენი ნოემბრის პუბლიკაცია, სადაც მივუთითებდით, რომ ფასების მაშინდელი ზრდა დიდწილად სტრუქტურულ ფაქტორებს ასახავდა, რომლებიც, საერთო ჯამში, აშშ დოლარისთვის ნეგატიურია; შესაბამისად - ევროსთვის პოზიტიური. ბუნებრივია, ჩნდება კითხვა, ხომ არ მიუთითებს ფასების მიმდინარე კლება უკვე საპირისპირო ტენდენციაზე, რაც აშშ დოლარში შედარებით ნაკლები სესხის რეკომენდაციის წინაპირობა იქნებოდა. ჩვენი პასუხი უარყოფითია, რასაც რამდენიმე მიზეზი აქვს: ფასები მცირდება არა მხოლოდ ოქროზე, არამედ უსაფრთხო აქტივის მქონე ყველა აქტივზე. ეს ეხება როგორც სხვა ძვირფას მეტალებს, ასევე, მაგალითად, შვეიცარიულ ფრანკს, რომელიც, როგორც წესი, კრიზისების დროს მუდმივად მყარდება, მათ შორის, გასული წლის ივნისში ახლო აღმოსავლეთში წინა ესკალაციისას. გარდა ამისა, აშშ-ის საფონდო ბირჟაზე განწყობების მნიშვნელოვანი გაუარესება არ შეინიშნება. ამდენად, როგორც ჩანს, ინვესტორებისთვის უსაფრთხო აქტივების ძიება ამჟამად პრიორიტეტს ნაკლებად წარმოადგენს; საპირისპიროდ, მნიშვნელოვნად არის გაზრდილი საპროცენტო განაკვეთები, რაც მიმდინარე მოვლენების ფონზე მომატებულ ინფლაციურ რისკებთან და, შესაბამისად, ცენტრალური ბანკების მხრიდან მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის უფრო ხანგრძლივად შენარჩუნების ან/და დამატებით გამკაცრების მოლოდინებთან არის დაკავშირებული. ეს ოქროზე, როგორც არაშემოსავლიან აქტივზე, უარყოფითად მოქმედებს; კონფლიქტის დეესკალაციის თაობაზე გავრცელებულ ინფორმაციაზე რეაქცია ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებს, რომ ბაზრის მონაწილეებისთვის მთავარ საფრთხეს ინფლაციის ზრდა წარმოადგენს. ბოლო დღეების განმავლობაში არაერთხელ დაფიქსირდა ფაქტი, როდესაც კონფლიქტის დასრულების ალბათობის ზრდას, იქნებოდა ეს აშშ-ის პრეზიდენტის განცხადებები თუ მოლაპარაკებების დაწყების შესახებ სიახლეები, ოქროს ფასის მყისიერი ზრდა მოჰყვა. რა თქმა უნდა, თუ ბაზარი უსაფრთხო აქტივების ძიებაზეა ორიენტირებული, ამ მხრივ ცვლილების მიმართულება საპირისპირო იქნებოდა; გარდა ამისა, აშშ დოლარის, აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციების შემოსავლიანობისა და ოქროს ფასების მიმდინარე დინამიკა დიდწილად იმეორებს 2022 წლის ტენდენციებს, როდესაც უკრაინაში ომის დაწყებას ოქროს ფასის მყისიერი ზრდა მოჰყვა, თუმცა მალევე, ინფლაციური მოლოდინების ზრდასთან ერთად, საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა და აშშ დოლარი გამყარდა, ოქროს ფასი კი შემცირდა. 2022 წლის ბოლოს, როდესაც აშშ-ში ინფლაცია შენელდა, დოლარი კვლავ გაუფასურდა, ოქროს ფასი კი გაიზარდა. პუბლიკაციის სრულ ვერსიაში ასევე მოყვანილია რამდენიმე მოკლევადიანი ფაქტორი, რომლებიც, შესაძლოა, ოქროს ფასების მიმდინარე დინამიკაზე ახდენს მნიშვნელოვან გავლენას, მათ შორის, სპეკულაციური აქტივობა, კომპიუტერული ალგორითმები და ინვესტორების მხრიდან - ცენტრალური ბანკების ჩათვლით - გასულ წელს ფასების ზრდის შედეგად მიღებული მოგების რეალიზაცია.ამდენად, თუ აშშ დოლარის გამყარება უსაფრთხო აქტივის სტატუსის კვლავ გაძლიერებით არ არის განპირობებული, რა შეგვიძლია ვთქვათ სხვა საშუალო და გრძელვადიან ფაქტორებზე? ფისკალური პოლიტიკა, ოქროზე ინსტიტუციური მოთხოვნის ზრდა, ცენტრალური ბანკების მიერ რეზერვების დივერსიფიკაცია, აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემის დამოუკიდებლობის დასუსტება - ყველა ეს სტრუქტურული ფაქტორი, ჩვენი შეფასებით, აშშ დოლარისთვის უარყოფითი რჩება. დამატებით აღსანიშნავია, რომ დოლარის წამყვანი პოზიცია, გარკვეულწილად, იმ ფაქტსაც უკავშირდება, რომ ნავთობის ფასები სწორედ დოლარშია დენომინირებული. ცვალებადი გეოპოლიტიკური გარემოს პირობებში საყურადღებოა ამ ფაქტორის შესაძლო დასუსტებაც.რას ნიშნავს ეს ყოველივე პრაქტიკული თვალსაზრისით? ჩვენი პროგნოზით, ომის დასრულების შემდგომ, ევრო გამყარდება, მით უფრო რომ მიმდინარე მოვლენებამდეც აშშ დოლარის მიმართ ჯერ კიდევ ზედმეტად გაუფასურებული რჩებოდა. ამდენად, აშშ დოლარის პერსპექტივა საშუალოვადიან პერიოდში კვლავ შედარებით სუსტია, რაც დოლარში მეტი სესხის მხარდამჭერი ფაქტორია. რასაკვირველია, ზემოთ მოცემული მსჯელობის ფონზე, მოკლევადიანი მიზნებისთვის მეტი სიფრთხილის გამოჩენაა მიზანშეწონილი. ლარის კუთხით, ჩვენი პოზიცია კვლავ დიდწილად ნეიტრალურია. კონკრეტულად როგორ გამოიყურება სასესხო კალათის ოპტიმალური სტრუქტურა? რასაკვირველია, ინდივიდუალური შეფასება ყოველთვის უფრო ზუსტია, თუმცა სარეკომენდაციო სტრუქტურა გასული კვირის ერთგვერდიან შეჯამებაშია მოცემული.

1775115480

ცენტრალური ბანკის ცნობით, 2025 წლის მეოთხე კვარტალში საქართველოს მთლიანი საგარეო ვალი, წინა კვარტალთან შედარებით, 352.7 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა. მათ შორის, ოპერაციული ცვლილების გამო ვალი 440.1 მლნ აშშ დოლარით და სხვა ცვლილებების გამო 14.6 მლნ. აშშ დოლარით შემცირდა, ხოლო საკურსო და ფასის ცვლილებების გამო ვალი, შესაბამისად, 72.7 მლნ. აშშ დოლარით და 29.4 მლნ. აშშ დოლარით გაიზარდა.„სახელმწიფო საგარეო ვალმა შეადგინა 11.7 მლრდ აშშ დოლარი (31.6 მლრდ ლარი), რაც მშპ-ის 30.7 პროცენტია. აქედან სამთავრობო სექტორის ვალია 9.2 მლრდ აშშ დოლარი (24.8 მლრდ ლარი; მშპ-ის 24.1 პროცენტი), ეროვნული ბანკის ვალდებულებები – 780.9 მლნ აშშ დოლარი (2.1 მლრდ ლარი; მშპ-ის 2.0 პროცენტი), ხოლო სახელმწიფო საწარმოების ობლიგაციები და სესხები, შესაბამისად, 473.1 მლნ აშშ დოლარი (1.3 მლრდ ლარი; მშპ-ის 1.2 პროცენტი) და 1.3 მლრდ აშშ დოლარი (3.4 მლრდ ლარი; მშპ-ის 3.3 პროცენტი).საბანკო სექტორის საგარეო ვალმა შეადგინა 9.5 მლრდ აშშ დოლარი (25.5 მლრდ ლარი; მშპ-ის 24.8 პროცენტი), სხვა სექტორების საგარეო ვალმა – 5.0 მლრდ აშშ დოლარი (13.4 მლრდ ლარი; მშპ-ის 13.0 პროცენტი) და კომპანიათაშორისო ვალმა – 2.4 მლრდ აშშ დოლარი (6.6 მლრდ ლარი; მშპ-ის 6.4 პროცენტი). მთლიანი საგარეო ვალის 86.7 პროცენტი დენომინირებულია უცხოური ვალუტით.საქართველოს წმინდა საგარეო ვალმა, 2025 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, 12.6 მლრდ აშშ დოლარი (34.0 მლრდ ლარი) შეადგინა, რაც 2025 წლის მშპ-ის 33.1 პროცენტია. აქედან სახელმწიფო სექტორის წმინდა საგარეო ვალი 5.6 მლრდ აშშ დოლარია (15.0 მლრდ ლარი), რაც მშპ-ის 14.6 პროცენტია.2025 წლის მეოთხე კვარტალში საქართველოს ეროვნული ბანკის საგარეო ვალი 38.6 მლნ აშშ დოლარით შემცირდა. აქედან, ოპერაციული ცვლილების გამო ვალი 37.5 მლნ. აშშ დოლარით შემცირდა, ხოლო საკურსო ცვლილების გამო – 1.0 მლნ აშშ დოლარით. 2025 წლის ბოლოს ეროვნული ბანკის მთლიანმა საგარეო ვალდებულებებმა 780.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. აქედან 475.5 მლნ აშშ დოლარი განაწილებული ნასესხობის სპეციალური უფლებაა, რომელსაც არ აქვს დაფარვის ვადა და, პრაქტიკულად, მისი გადახდის ვალდებულება არ დადგება, სანამ საქართველო არის საერთაშორისო სავალუტო ფონდის წევრი“, – აღნიშნულია სებ-ის პუბლიკაციაში.

1774965660