155 წელი ზაქარია ფალიაშვილის დაბადებიდან

ზაქარია ფალიაშვილის შემოქმედება ქართული ეროვნული კულტურის ერთ-ერთი უდიდესი მონაპოვარია. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნის მუსიკაც სწორედ მისი ცნობილი ოპერის „დაისის“ მიხედვითაა შექმნილი.100-ლარიანი ბანკნოტის უკანა მხარეს კი გამოსახულია Tbilisi Opera and Ballet State Theatre, რომელიც 1937 წლიდან ზაქარია ფალიაშვილის სახელს ატარებს.

1786874328

შეთავაზების ფარგლებში, პირველი 10,000 პირველკლასელი მოსწავლე, რომელიც sCool Card-ს 30 აგვისტომდე აიღებს, სასკოლო ფორმის შეძენისას 30%-იან ქეშბექს მიიღებს (მაქსიმუმ 50 ლარი). შეთავაზება 1-დან 14 სექტემბრის ჩათვლით იმოქმედებს.ის მოსწავლეებისთვის კი, რომლებიც პირველ 10,000 მომხმარებელში ვერ მოხვდებიან, სასკოლო ფორმის შეძენაზე 20%-იანი ქეშბექით სარგებლობა შეეძლებათ (მაქსიმუმ 20 ლარის).ინფორმაციისთვის, აღნიშნული შეთავაზება ვრცელდება მხოლოდ 5, 6, 7 და 8 წლის მოსწავლეებზე, რომლებიც 30 აგვისტომდე აიღებენ  sCool Card-ს.ქეშბექით სარგებლობისთვის აუცილებელია სასკოლო ფორმის შეძენისას sCool Card-ით საქართველოს ბანკის ტერმინალის ან გადახდის მეთოდის არჩევა. შეთავაზება მოქმედებს როგორც ფიზიკურ გაყიდვის წერტილებში, ისე ონლაინ.  30%-იანი ქეშბექი მომხმარებლის ანგარიშზე მომენტალურად, 20%-იანი ქეშბექი კი 2-3 სამუშაო დღის განმავლობაში ავტომატურად დაბრუნდება.sCool Card-ის აღება უფასოა და მისი შეკვეთა შესაძლებელია საქართველოს ბანკის მობილბანკიდან, ვებგვერდიდან ან ბანკის ნებისმიერ ფილიალში. ბარათის შესაკვეთად ეწვიეთ ბმულს.sCool Card მოსწავლეებისთვის შექმნილი ბარათია, რომელიც მათ სხვადასხვა ყოველდღიურ ბენეფიტს სთავაზობს, მათ შორის სატრანსპორტო შეღავათებს, სპეციალურ შეთავაზებებსა და ჯანდაცვის პროგრამის ბენეფიტებს.

1786716000

შუალედური არჩევნებისთვის ჯამში შვიდი საარჩევნო უბანი გაიხსნება, მათ შორის ოთხ საარჩევნო უბანზე გამოყენებული იქნება ელექტრონული ვერიფიკაციისა და ხმის მთვლელი აპარატები. ამომრჩევლები აღნიშნული მუნიციპალიტეტების საკრებულოების 4 მაჟორიტარ წევრს აირჩევენ. ამ დროისათვის ამომრჩეველთა რაოდენობა 2201- ია.დღეს გამართულ სხდომაზე ცესკომ 3 ოქტომბრის შუალედური არჩევნების საარჩევნო ღონისძიებათა გრაფიკი დაამტკიცა, ასევე განსაზღვრა არჩევნებთან დაკავშირებული სხვადასხვა მნიშვნელოვანი საკითხი. მათ შორის მიიღო განკარგულებები 3 ოქტომბრის შუალედური არჩევნებისთვის შექმნილი საუბნო საარჩევნო კომისიების ხელმძღვანელ პირთა და წევრთა შესარჩევი კონკურსის ჩატარების წესის, საკონკურსო პირობების, ვადებისა და არჩევის წესის განსაზღვრის თაობაზე, №18 ახმეტის, №24 დმანისის, №25 წალკისა და №53 ვანის საოლქო საარჩევნო კომისიების დროებითი წევრების შესარჩევი კონკურსების გამოცხადებისა და სამდივნოს შექმნის შესახებ, ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით ჩატარებული კენჭისყრის/არჩევნების აუდიტის დადასტურების წესის განსაზღვრის შესახებ და ა.შ.საარჩევნო ადმინისტრაციამ გადაწყვეტილების მიღებისთანავე დაიწყო კანონმდებლობით განსაზღვრული საარჩევნო პროცედურების განხორციელება. დღეიდან მოქმედებს ყველა ის საკანონმდებლო მოთხოვნა, დაშვება თუ აკრძალვა, რაც შუალედური არჩევნების დანიშვნას უკავშირდება. ასევე, დღეიდან ამოქმედდა წინასაარჩევნო კამპანიის (აგიტაციის) წარმოების წესები და საბიუჯეტო თანხების, თანამდებობრივი ან სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენების აკრძალვასთან დაკავშირებული ნორმები.საარჩევნო ადმინისტრაცია მოუწოდებს არჩევნებში ჩართულ ყველა მხარეს, საარჩევნო პროცესის თითოეული ეტაპი განახორციელონ კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად და ყურადღება მიაქციონ დადგენილ ვადებს.ამასთანავე, არჩევნებში მონაწილეობით დაინტერესებულ სუბიექტებს შევახსენებთ, რომ საკრებულოს შუალედურ არჩევნებში მონაწილეობის მიზნით პარტია, რომელიც რეგისტრირებული იყო ბოლო საპარლამენტო არჩევნებისას ან არჩევნების დანიშვნის დღისთვის ჰყავს წარმომადგენელი საქართველოს პარლამენტში; აგრეთვე პარტია, რომელმაც რეგისტრაცია გაიარა მუნიციპალიტეტის ორგანოთა ბოლო არჩევნებში მონაწილეობისთვის, განცხადებით მიმართავს ცესკოს არაუგვიანეს 17 აგვისტოსი (არაუგვიანეს 47-ე დღისა).იმავე ვადაში ცესკოს განცხადებით მიმართავს პარტია, რომელიც ვერ აკმაყოფილებს ზემოაღნიშნულ პირობას. ასეთ პარტიას ცესკო განცხადების მიღებისთანავე გადასცემს პარტიის მხარდამჭერთა სიის ნიმუშს მხარდამჭერთა ხელმოწერების შესაგროვებლად. იმავე ვადაში შესაბამის საოლქო საარჩევნო კომისიას განცხადებით მიმართავს ამომრჩეველთა საინიციატივო ჯგუფი.ასევე, გვსურს შევახსენოთ მედიას,  საერთაშორისო ორგანიზაციებს და ადგილობრივ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, რომლებიც დაინტერესებული არიან აღნიშნული პროცესის დაკვირვებითა და გაშუქებით, დროულად გაიარონ კანონმდებლობით განსაზღვრული პროცედურები ცენტრალურ ან შესაბამის საოლქო საარჩევნო კომისიებში რეგისტრაციისა და აკრედიტაციის მისაღებად, რათა არჩევნების გაშუქებასა და დაკვირვებაში მონაწილეობა შეუფერხებლად შეძლონ.აკრედიტაციის მისაღებად შესაბამის საარჩევნო კომისიაში განაცხადის წარდგენის ბოლო ვადა მედიის და ადგილობრივი დამკვირვებელი ორგანიზაციების წარმომადგენლებისთვის 23 სექტემბერია (18:00 სთ), ხოლო საერთაშორისო სადამკვირვებლო ორგანიზაციებმა ცესკოს 26 სექტემბრის (18:00 სთ.) ჩათვლით უნდა მიმართონ.

1786710120

ამავდროულად, მთლიანი მოცულობის მიღმა რამდენიმე გარემოებაა საყურადღებო. კერძოდ: ა) სებ-ის სავალუტო შესყიდვები თავად რეზერვების ზრდას მნიშვნელოვნად აღემატება; ბ) წმინდა რეზერვები მთლიანზე უფრო სწრაფად გაუმჯობესდა; გ) პარალელურად იზრდება თავად შესაბამისობის ნორმის დონეც. 2025 წლის დასაწყისიდან 2026 წლის ივლისის ჩათვლით სებ-ის წმინდა სავალუტო შესყიდვებმა, ჩვენი შეფასებით, დაახლოებით, 5.0 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა: 2.4 მილიარდი აშშ დოლარი 2025 წელს და 2.5 მილიარდი აშშ დოლარი 2026 წლის პირველ შვიდ თვეში. მიმდინარე წელს საშუალო თვიური შესყიდვა 360 მილიონ აშშ დოლარამდე იყო, აპრილ-ივლისში კი 500 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებდა. შესყიდვების საერთო მოცულობასა და რეზერვების ზრდას შორის სხვაობა სხვა პარალელურ ტრანზაქციებს უკავშირდება, მათ შორის კომერციული ბანკების სარეზერვო მოთხოვნების შემცირებას, მთავრობის ოპერაციებსა და საგარეო ვალის მომსახურებას.  ამდენად, ინტერვენციების მოცულობა რეზერვების ზრდაში პირდაპირ არ ითარგმნება.მკითხველისთვის ცნობილია, რომ სავალუტო ბაზარზე ბოლო თვეებში სიჭარბე ფიქსირდება, რაც სებ-ის შესყიდვების ძირითადი მხარდამჭერი ფაქტორია. მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი, რეინვესტირებული შემოსავლების გამორიცხვით, ზედიზედ ოთხი კვარტალია, დადებითია, მიმდინარე წლის პირველი კვარტლის ჩათვლით. ჩვენი შეფასებით, ტენდენცია მეორე და მესამე კვარტლებშიც ნარჩუნდება. რეზერვების ზრდაში წვლილი ოქრომაც შეიტანა, რომლის ფასიც, აგვისტოს მდგომარეობით, 2024 წლის მარტში პირველი შესყიდვის შემდეგ, დაახლოებით, გაორმაგდა. თიბისი კაპიტალის შეფასებით, მართალია, ბოლო ერთი წლის ჭრილში ოქროს ფასის მკვეთრ ზრდაში მოკლევადიანი ფაქტორების წვლილის უგულებელყოფა არ შეიძლება, თუმცა ტენდენცია დიდწილად სტრუქტურულ ფაქტორებს უკავშირდება.ამავდროულად, ივლისის ბოლოსთვის 5 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია წმინდა რეზერვების ჩვენმა შეფასებამ, რომელიც მთლიანი მოცულობიდან  კომერციული ბანკების სავალდებულო რეზერვებს, სსფ-ის კრედიტსა და განაწილებულ ნასესხობის სპეციალურ უფლებებს (SDR) გამორიცხავს. შედეგად, წმინდა რეზერვების წილი ჯამურ მაჩვენებელში 66.6%-მდე გაიზარდა, რაც სულ მცირე 2015 წლის შემდეგ - საიდანაც მონაცემები არის ხელმისაწვდომი - ყველაზე მაღალი ნიშნულია. რაც შეეხება სსფ-ის შესაბამისობის ნორმას, ის ეკონომიკის პოტენციურ სავალუტო საჭიროებებს აერთიანებს და მიღებულ ნიშნულს მთლიან რეზერვებს ადარებს. ეს ყველაზე გავრცელებული საერთაშორისო საზომია და ქვეყნებს შორის შედარების გაკეთების საშუალებას იძლევა. თუმცა, გასათვალისწინებელია ორი გარემოება. პირველი, შესაბამისობის ნორმა მთლიან რეზერვებს ეყრდნობა, ნაცვლად წმინდა რეზერვებისა, რომლებიც, ჩვენი შეფასებით, უკეთ ასახავს საჭიროების შემთხვევაში ხელმისაწვდომი რესურსის მოცულობას. აგრეთვე, ნორმა წლის განმავლობაში დაფიქსირებულია - ცვლილებები გადახედვის შემდეგ წინა თვეებზეც ვრცელდება - და ყოველწლიურად ხელახლა დგინდება. შედეგად, მთელი წლის ცვლილება ხშირად ერთ თვეში აისახება - მაგალითად, 2025 წლის იანვარში შესაბამისობის ნორმასთან შეფარდება 10.5 პროცენტული პუნქტით შემცირდა მაშინ, როცა თავად რეზერვები პრაქტიკულად არ შეცვლილა. აქედან უფრო ზოგადი დაკვირვება გამომდინარეობს. შესაბამისობის ნორმა, როგორც წესი, სწორედ მაშინ იზრდება ყველაზე სწრაფად, როცა სავალუტო შემოდინებები მაღალია - ანუ მაშინ, როცა სებ ყველაზე მეტს ყიდულობს, ვინაიდან იმავე პერიოდში იზრდება დანაზოგებიც, საგარეო ვალდებულებებიც და ექსპორტიც. საპირისპირო მაგალითია ოქრო: მისმა გადაფასებამ რეზერვები გაზარდა, ნორმაზე კი გავლენა არ მოუხდენია. ამდენად, რეზერვების სწრაფი დაგროვება შესაბამისობის მაჩვენებლის ისეთივე სწრაფ გაუმჯობესებას ყოველთვის არ იწვევს.მსგავსი სურათი იკვეთება სხვა საზომებითაც. 2026 წლის ივნისის მდგომარეობით, რეზერვები მიმდინარე იმპორტის, დაახლოებით, 4.0 თვის, ხოლო მომდევნო წლის მოსალოდნელი იმპორტის 3.7 თვის დასაფინანსებლადაა საკმარისი, რაც სტანდარტულ სამთვიან ნიშნულს აღემატება. 2022 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულზეა სსფ-ის სხვა შეფასებაც, რომელიც რეზერვებიდან მომდევნო 12 თვის მოკლევადიან ვალდებულებებს გამორიცხავს, თუმცა ეს მაჩვენებელი უფრო სამომავლო ლიკვიდობის საზომია, ვიდრე - ამჟამად ხელმისაწვდომი ბუფერის. სამომავლო პერსპექტივის მხრივ, რეზერვების დაგროვების კუთხით ცალსახა ორიენტირი არ არსებობს. სსფ-ის შესაბამისობის ნორმის 118.7%-იანი მაჩვენებელი სტანდარტულ 100-150%-იან დიაპაზონშია და სხვა განვითარებადი ქვეყნების საშუალო/მედიანურ მაჩვენებლებთან ახლოსაა. ამასთან, სსფ-ის შეფასებით,საქართველოსთვის - ეკონომიკური თავისებურებების გათვალისწინებით - ოპტიმალურ დიაპაზონად 145-150% მიიჩნევა. აღსანიშნავია, რომ ეს ექსპერტული შეფასებაა და არა ოფიციალური რეკომენდაცია ან სებ-ის მიზნობრივი ნიშნული. მოცემული ნიშნულის საორიენტაციოდ გამოყენების შემთხვევაში, მიმდინარე ნორმის პირობებში 150%-იანი შესაბამისობისთვის საჭირო იქნებოდა რეზერვების 9.5 მილიარდ აშშ დოლარამდე გაზრდა, რაც ბოლო თვეების ტემპით, დაახლოებით, შვიდიდან ათ თვემდე პერიოდს მოითხოვს. თუმცა, როგორც ზემოთ აღინიშნა, იცვლება თავად ნორმაც. გასული წლების საშუალო ან მედიანური ზრდის ტემპის გათვალისწინებით, იმავე დაფარვისთვის საჭირო რეზერვების მოცულობა 2027 წლისთვის, შესაძლოა, დაახლოებით, 10.4-10.9 მილიარდ აშშ დოლარამდე გაიზარდოს. აღსანიშნავია, რომ საქართველოსთვის შესაბამისობის ნორმასთან შეფარდების მაქსიმალური მაჩვენებელი 2011 წელს დაფიქსირდა, 129%-იან ნიშნულზე (სსფ-ის მეთოდოლოგიით). მოცემული გათვლები სხვადასხვა სცენარის საორიენტაციო ანალიზს წარმოადგენს და კონკრეტულ სამიზნე თარიღად ან მოცულობად არ უნდა იყოს აღქმული. პრაქტიკაში, შესყიდვები საგარეო ბალანსსა და ბაზარზე არსებულ სავალუტო შემოდინებებთანაა თანხვედრაში. სამომავლო ტემპიც სწორედ ამ ფაქტორებზე იქნება დამოკიდებული. თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარით, ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის გამწვავების მიუხედავად, სავალუტო შემოდინებების მხრივ შესამჩნევი დანაკლისი მოსალოდნელი არ არის.უახლესი მონაცემები, პირიქით, ბოლო პერიოდში შემოდინებების აჩქარებაზე მიუთითებს. ამდენად, მოსალოდნელია, რომ მოცულობითი შესყიდვები გაგრძელდება, თუმცა მათი ტემპი, სხვა ფაქტორებთან ერთად, ინფლაციისა და ლარის გაცვლითი კურსის დინამიკაზეც იქნება დამოკიდებული.

1786708861

შემოსავლების სამსახური ეკონომიკური საქმიანობის განმახორციელებელ პირებს შეახსენებს, რომ აღნიშნული ქმედება წარმოშობს გადასახადების გადახდისგან თავის არიდების რისკებს და მოუწოდებს დაქირავებულ პირთან შრომითი კონტრაქტის გაფორმებისთანავე, კანონმდებლობის შესაბამისად მოახდინონ მათი ასახვა „დაქირავებულ პირთა რეესტრში“.აქვე განვმარტავთ, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის შესაბამისად, უწყების მიერ ,,დაქირავებულ პირთა რეესტრში“ ასახული მონაცემების სისწორის შესწავლა მკაცრ მონიტორინგს ექვემდებარება.

1786708710

როგორც სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორმა აღნიშნა, სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტოს ზედამხედველობითი უფლებამოსილებები მნიშვნელოვანი სიახლეა, რომელიც მგზავრთა უფლებების დაცვის წესის შესრულების მონიტორინგსა და ინსპექტირებას უკავშირდება. „იმ შემთხვევაში, თუ რკინიგზის გადაწყვეტილება მგზავრებისთვის არ იქნება დამაკმაყოფილებელი, ან დადგენილ ვადებში არ მიეწოდებათ შესაბამისი დასაბუთება, მათ სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტოში გასაჩივრების უფლება აქვთ. სააგენტო განიხილავს მგზავრების საჩივრებს. დარღვევის დადგენის შემთხვევაში, სააგენტო უფლებამოსილია განსაზღვროს სავალდებულო გამოსასწორებელი ღონისძიებები, ასევე, თუ დარღვევა უმნიშვნელოა, გასცეს რეკომენდაციები და გამოიყენოს მისთვის მინიჭებული ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის ზომები“, - აღნიშნა სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტოს დირექტორმა.შეგახსენებთ, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის ბრძანებით „რკინიგზის მგზავრთა უფლებების დაცვის წესი“ დამტკიცდა. აღნიშნული წესი ხელს შეუწყობს სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში მგზავრთა უფლებების დაცვის ერთიანი, ეფექტიანი და გამჭვირვალე სისტემის ჩამოყალიბებას, მომსახურებისა და სანდოობის ხარისხის ამაღლებას.

1786708537