სომხეთის ეკონომიკის მინისტრი: რეგიონული კომუნიკაციების გახსნა ეკონომიკ...
– სომხეთ–საქართველოს
ბოლო ინტენსიური
ვიზიტების დროს, რა იყო
ძირითადი ეკონომიკური
საკითხები, რომლებიც
მხარეებმა განიხილეს
შეხვედრებზე? რა სავაჭრო,
ეკონომიკური და
საინვესტიციო
შესაძლებლობები განიხილეს
ორივე მხარემ? ასევე, რა
ახალი მიმართულებები
წარმოიშვა
თბილისი–ერევნის
გაძლიერებული
თანამშრომლობის შედეგად —
უფრო ღრმა თავისუფალი
ვაჭრობის შეთანხმებები,
სატრანზიტო ქსელები,
ენერგეტიკა, ტურიზმი თუ
სხვა?—
სომხეთ–საქართველოს ბოლო
პერიოდში გამართული
ინტენსიური კონტაქტების
ფარგლებში, მათ შორის 6
მაისს ერევანში,
სომხეთ–საქართველოს
ბიზნესფორუმის ფარგლებში
ჩატარებული შეხვედრის
დროს, განხილვები
ძირითადად ორიენტირებული
იყო ორმხრივი ეკონომიკური
თანამშრომლობის
გაღრმავებასა და
ვაჭრობისა და
ინვესტიციებისთვის
არსებული პრაქტიკული
ბარიერების
მოხსნაზე.საქართველოს
ეკონომიკისა და მდგრადი
განვითარების მინისტრთან
შეხვედრაზე განვიხილეთ
ეკონომიკური საკითხების
ფართო სპექტრი.
განსაკუთრებული ყურადღება
დაეთმო შემდეგ
მიმართულებებს:ვაჭრობის
ხელშეწყობა და ბაზარზე
წვდომა — მხარეები
ვთანხმდებით, რომ
აუცილებელია სავაჭრო
პროცესში შესაძლო
დაბრკოლებების ადრეულ
ეტაპზე გამოვლენა და
ორმხრივი სავაჭრო
ნაკადების შეფერხების
თავიდან აცილება.
განსაკუთრებული ყურადღება
დაეთმო საბაჟო
პროცედურების
გამარტივებასა და
საქონლის შეუფერხებელ
გადაადგილებას.სავაჭრო
ბრუნვის გაფართოება —
სომხეთ–საქართველოს
სავაჭრო და ეკონომიკური
ურთიერთობები პოზიტიურად
ვითარდება. ამასთან,
შევთანხმდით, რომ საჭიროა
დამატებითი ღონისძიებები
იმ ფაქტორების
მოსახსნელად, რომლებიც
სავაჭრო მიმოქცევას
ანელებს.საინვესტიციო
გარემო და თანამშრომლობა —
განხილვაში გამოკვეთილად
აღინიშნა გამჭვირვალე,
პროგნოზირებადი და
ინვესტორებისთვის
ხელსაყრელი გარემოს
ხელშეწყობის მნიშვნელობა.
ჩვენი მიზანია,
სტიმულირდეს ორმხრივი
ინვესტიციები და
ერთობლივი
ბიზნესინიციატივები.გაღრმავებული
თანამშრომლობის შედეგად,
პრიორიტეტულ
მიმართულებებად
გამოიკვეთა: სოფლის
მეურნეობა, მათ შორის
სასოფლო-სამეურნეო
პროდუქციის წარმოების,
გადამუშავებისა და
ვაჭრობის მიმართულებით
თანამშრომლობა;
განახლებადი ენერგია და
მდგრადი განვითარება;
გარემოსდაცვითი
ტექნოლოგიები, როგორც
ინოვაციებზე დაფუძნებული
თანამშრომლობის ახალი
სფერო; ტურიზმი, მათ შორის
ისეთი ტურისტული
პროდუქტებისა და
რეგიონული მარშრუტების
განვითარება, რომლებიც
ორივე ქვეყანას სარგებელს
მოუტანს; ტრანზიტი და
სატრანსპორტო-ლოჯისტიკური
კავშირები, რაც ასახავს
საერთო ინტერესს
ლოჯისტიკის
გაუმჯობესების, სავაჭრო
დერეფნების განვითარებისა
და რეგიონული
სატრანსპორტო
ეფექტიანობის ზრდის
მიმართ. საერთო ჯამში, ბოლო
ვიზიტებმა და შეხვედრებმა
კიდევ ერთხელ დაადასტურა
ორივე ქვეყნის მზადყოფნა
ეკონომიკური კავშირების
გაღრმავებისთვის
პრაქტიკულ, კონკრეტულ
გადაწყვეტებზე
ორიენტირებული
თანამშრომლობის გზით.
აქცენტი გაკეთდა
პრობლემების წინასწარ
პრევენციაზე, უფრო
თავისუფალ და შეუფერხებელ
ვაჭრობაზე და სექტორული
პარტნიორობების
გაფართოებაზე. ეს
ყველაფერი
სომხეთ–საქართველოს
ეკონომიკურ ურთიერთობებში
მდგრად ზრდას დაუჭერს
მხარს.– რა კონკრეტული და
გაზომვადი ეკონომიკური
სარგებელი შეიძლება
მიიღოს სომხეთმა
რეგიონული კომუნიკაციების
გახსნით — მშპ-ის ზრდის,
ვაჭრობის, ინვესტიციების,
ტრანზიტული შემოსავლების,
ლოგისტიკური ჰაბების
განვითარების და სხვა
მაჩვენებლების
თვალსაზრისით?— რეგიონული
კომუნიკაციების გახსნამ
სომხეთს შეიძლება
მოუტანოს მკაფიო და
გაზომვადი ეკონომიკური
სარგებელი. ამასთან, ეს
სარგებელი შეიძლება
შეეხოს მეზობელ
ქვეყნებსაც. ამ კონტექსტში,
„მშვიდობის
გზაჯვარედინის“
ინიციატივა შექმნილია
იმისთვის, რომ ქვეყნის
ეკონომიკური როლი
რეგიონში გარდაიქმნას და
რეალურ გარდამტეხ
ფაქტორად იქცეს.პირველ
რიგში, ღია საზღვრები
აფართოებს ვაჭრობასა და
ტრანზიტს. უფრო მოკლე და
ნაკლებ ხარჯიანი
მარშრუტები გაზრდის
ექსპორტისა და იმპორტის
მოცულობას. ისინი
გაამრავალფეროვნებს
სავაჭრო პარტნიორებს და
შეამცირებს შეზღუდულ
ბაზრებზე
დამოკიდებულებას.
გაუმჯობესებული
სატრანსპორტო და სავაჭრო
კავშირები ხელს შეუწყობს
ლოგისტიკური ცენტრების
განვითარებას, სამუშაო
ადგილების შექმნასა და
რეგიონულ განვითარებას.
ამასთან, სომხური ბიზნესი
უფრო აქტიურად ჩაერთვება
საერთაშორისო მიწოდების
ჯაჭვებში.კომუნიკაციების
გახსნა და მდგრადი
მშვიდობა გააძლიერებს
ინვესტორების ნდობას.
ვაჭრობის ზრდის,
ტრანზიტული შემოსავლების
გაფართოების, ახალი
ინვესტიციებისა და
ეკონომიკური
დივერსიფიკაციის შედეგად,
ბუნებრივად გაიზრდება მშპ.
ეს პროცესი რეგიონულ
სტაბილურობასა და
თანამშრომლობის
გაძლიერებას შეუწყობს
ხელს.მთლიანობაში,
„მშვიდობის
გზაჯვარედინის“
ინიციატივამ შეიძლება
გარდაქმნას სომხეთის
ეკონომიკური როლი და ხელი
შეუწყოს გრძელვადიან
სტაბილურობასა და
თანამშრომლობას
რეგიონში.ამავე დროს,
საზღვრების გახსნის
ეკონომიკური სარგებელი
მხოლოდ სომხეთით არ
შემოიფარგლება.
კომუნიკაციების გახსნას
პოზიტიური ეფექტი ექნება
მთელ რეგიონზე და მის
ფარგლებს გარეთაც.სამხრეთ
კავკასიაში ათწლეულების
განმავლობაში დახურულმა
საზღვრებმა ხელი შეუშალა
რეგიონულ ქვეყნებს,
დამოუკიდებლობის
მოპოვების შემდეგ სრულად
გამოეყენებინათ საკუთარი
ეკონომიკური, სავაჭრო და
საინვესტიციო პოტენციალი.
კომუნიკაციების გახსნა
ყველა ქვეყანას მისცემს
შესაძლებლობას,
გაააქტიუროს ეს
პოტენციალი და მიიღოს
სარგებელი უფრო მჭიდრო
ეკონომიკური
თანამშრომლობიდან.მოსალოდნელია,
რომ ინვესტიციების
მოცულობა გაიზრდება მთელ
რეგიონში და არა მხოლოდ
სომხეთში. ღია მარშრუტები,
პროგნოზირებადი ლოგისტიკა
და გაუმჯობესებული
რეგიონული სტაბილურობა
ქმნის პირობებს, რაც
ინვესტორებს სჭირდებათ.
ნდობის ზრდასთან ერთად,
სავარაუდოდ გაიზრდება
ინვესტიციები
ტრანსპორტში, ლოგისტიკაში,
ენერგეტიკაში, ტურიზმსა და
მრეწველობაში.სავაჭრო
ურთიერთობებშიც უკვე
შეინიშნება ცვლილებები.
ბოლო დრომდე სომხეთსა და
აზერბაიჯანს შორის
სავაჭრო ურთიერთობები არ
არსებობდა. თუმცა, 2025 წლის
ბოლოს განხორციელდა
პირველი სავაჭრო გარიგება,
იმ მიზნით, რომ მომავალში
სავაჭრო მოცულობები
გაიზარდოს. ეს პრაქტიკული
მაგალითია იმისა, როგორ
შეიძლება კომუნიკაციების
გახსნამ პოლიტიკური
შეთანხმებები რეალურ
ეკონომიკურ
თანამშრომლობად
აქციოს.დადებითი გავლენა
მხოლოდ ეკონომიკას არ
შეეხება. კულტურული
თანამშრომლობისა და
ბიზნესკავშირების
გაღრმავების შედეგად,
რეგიონული თანამშრომლობა
გაძლიერდება. ეს ნდობის
ზრდასა და გრძელვადიან
თანამშრომლობას შეუწყობს
ხელს.ვაჭრობის
გაფართოების,
ინვესტიციების ზრდისა და
რეგიონული სატრანსპორტო
კავშირების გაუმჯობესების
პარალელურად, გაიზრდება
მშპ სამხრეთ კავკასიის
ყველა ქვეყანაში. დროთა
განმავლობაში რეგიონი
შეიძლება ჩამოყალიბდეს
მიმზიდველ სატრანზიტო და
თანამშრომლობის ჰაბად,
რომელიც ფართო ბაზრებს
დააკავშირებს. ამის
შედეგად სამხრეთ კავკასია
უფრო საინტერესო გახდება
გლობალური
ეკონომიკისთვის.– როგორია
სომხეთის სტრატეგიული
პოზიციონირება რეგიონულ
სატრანსპორტო ქსელებში —
მხოლოდ ტრანზიტული
ქვეყნის როლით, თუ
ლოჯისტიკურ-ეკონომიკური
ჰაბის შექმნის მიზნით?—
სომხეთის ხედვა რეგიონულ
სატრანსპორტო ქსელებში
მხოლოდ ტრანზიტული
ქვეყნის ფუნქციით არ
შემოიფარგლება.
ეკონომიკური ინიციატივის
— „მშვიდობის
გზაჯვარედინის“ —
მეშვეობით, სომხეთის
მთავრობა მიზნად ისახავს
ქვეყნის გარდაქმნას
ლოგისტიკურ და ეკონომიკურ
ჰაბად.„მშვიდობის
გზაჯვარედინის“
ინიციატივა მხოლოდ
სომხეთს არ ეხება. ის
მიზნად ისახავს სამხრეთ
კავკასიის პოზიციონირების
შეცვლას გლობალურ
ეკონომიკაში — რეგიონული
კომუნიკაციების გახსნით
და ვაჭრობის,
ინვესტიციებისა და
თანამშრომლობის ახალი
შესაძლებლობების შექმნით.
მისი მიზანია რეგიონში
სატრანსპორტო და
ეკონომიკური
კომუნიკაციების სრულად
ამოქმედება, რაც
ეკონომიკურ კეთილდღეობას
შეუწყობს ხელს როგორც
სომხეთში, ისე მეზობელ
ქვეყნებში.ამ კონტექსტში, 8
აგვისტოს სამმხრივი
შეთანხმება წარმოადგენს
ერთ-ერთ პირველ
მნიშვნელოვან პრაქტიკულ
ნაბიჯს ამ ხედვის
რეალიზაციისკენ.
მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო
წლების ეკონომიკურმა და
ინსტიტუციურმა რეფორმებმა
გააძლიერა სომხეთის
შესაძლებლობა
ინვესტიციების მოზიდვის
მიმართულებით, დახურული
საზღვრები კვლავ რჩებოდა
მნიშვნელოვან
დაბრკოლებად. შესაბამისად,
სატრანსპორტო და
ეკონომიკური კავშირების
გახსნა აუცილებელია, რათა
ქვეყანამ სრულად
გამოიყენოს საკუთარი
პოტენციალი.ამ
სტრატეგიული მიდგომის
დამატებითი მაგალითია
თურქეთის საზღვართან
დაგეგმილი „მშრალი პორტის
ინიციატივის“ პროექტი. ეს
პროექტი ასახავს სომხეთის
მზადყოფნას, ინტეგრირდეს
რეგიონულ მიწოდების
ჯაჭვებში და შექმნას
თანამედროვე ლოგისტიკური
ინფრასტრუქტურა, რომელიც
რეგიონულ სავაჭრო
ნაკადებს
მოემსახურება.სომხეთი
მიიჩნევს, რომ „მშვიდობის
გზაჯვარედინის“
ინიციატივის
წარმატებისთვის არსებითია
რეგიონული ქვეყნების
აქტიური მონაწილეობა.
საერთო თანამშრომლობა
უზრუნველყოფს, რომ რეგიონი
განვითარდეს, როგორც
დაკავშირებული,
კონკურენტუნარიანი და
მდგრადი ეკონომიკური
სივრცე.– რა პირობებში
შეიძლება რეგიონული
კომუნიკაციების გახსნა
სტრატეგიულ ეკონომიკურ
შესაძლებლობად იქცეს და
არა გეოპოლიტიკურ რისკად?
რამდენად შეიძლება ღია
საზღვრები გეოპოლიტიკურ
რისკს წარმოადგენდეს?—
რეალურად, გეოპოლიტიკური
რისკები წარმოიშობა მაშინ,
როდესაც საზღვრები
დახურულია და კავშირები
ბლოკირებულია. ღიაობა და
ურთიერთსასარგებლო
თანამშრომლობა ამცირებს
რისკებს, რადგან ქმნის
საერთო ეკონომიკურ
ინტერესებს და
ურთიერთპასუხისმგებლობას.ღია
საზღვრები ხელს უწყობს
ვაჭრობას, ინვესტიციებსა
და სატრანსპორტო
ურთიერთკავშირებს. თუ
გარკვეული რისკები
არსებობს, მათი მართვა
შესაძლებელია გამჭვირვალე
წესებით, ძლიერი
ინსტიტუტებითა და
ეფექტიანი რეგულირებით.ამ
დროისთვის სამხრეთ
კავკასიის ქვეყნებმა
დახურული საზღვრების გამო
სატრანსპორტო და
ინფრასტრუქტურული
პოტენციალის მხოლოდ
ნაწილი გამოიყენეს.
რეგიონული კომუნიკაციების
სრულად გახსნა ამ
პოტენციალის სრულ
გამოყენებას გახდის
შესაძლებელს. ამავე დროს,
რეგიონი წარმოაჩენს თავს,
როგორც მიმზიდველ ჰაბს
პარტნიორებისთვის
სპარსეთის ყურის
ქვეყნებთან - აზიასთან,
შეერთებული შტატებთან და
ევროკავშირთან.ეკონომიკური
თვალსაზრისით, რეგიონული
კომუნიკაციების გახსნა
წარმოადგენს სტრატეგიულ
შესაძლებლობას. სომხეთის
სამართლებრივი ჩარჩო,
ინსტიტუტები და
ინფრასტრუქტურა ქმნის
პირობებს უსაფრთხო,
პროგნოზირებადი და
სათანადოდ მართული
სატრანსპორტო და სავაჭრო
კავშირებისთვის. ეს ზრდასა
და ინვესტიციებს შეუწყობს
ხელს მთელ რეგიონში.ჩვენი
მიზანია ისეთი
ურთიერთკავშირები,
რომლებიც ქმნის
ღირებულებას, გამძლეობას
და გრძელვადიან ზრდას
რეგიონში. ღია და
ურთიერთდამოკიდებული
ეკონომიკური
ურთიერთობების
განვითარებით, რეგიონული
კომუნიკაციები ამცირებს
გეოპოლიტიკურ რისკებს და
არ ქმნის მათ.
1768909585