ნათია ჯანაშია „ბრიტანულ-ქართული აკადემიის“ წინააღმდეგ - სასამართლო ქრონიკა

ელექტროენერგიის მასშტაბური ავარიის მიზეზი, ფაქტობრივად, დადგენილია

სემეკის დასკვნით 24-25 ივლისის სისტემური ავარიების თავიდან აცილება შესაძლებელი იყო. დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ შესაბამისი რეგულაციების დროულად განხორციელებისა და ტექნიკური ავტომატიკის გამართვის შემთხვევაში, სრულიად საქართველო შუა ზაფხულში ორი დღით არ ჩაბნელდებოდა. ამ მოსაზრებას არ იზიარებენ „სახელმწიფო ელექტროსისტემასა“ და „ხრამჰესში“. ენერგეტიკოსებს კი მიაჩნიათ, რომ უკვე დროა, ელექტროენერგიის გამანაწილებელმა კომპანიებმა მოსახლეობასთან - ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან - ინდივიდუალური ხელშეკრულება გააფორმონ. სემეკის თავმჯდომარის, დავით ნარმანიას განცხადებით, მარეგულირებელი კომისიის მეირ შექმნილმა სამუშაო ჯგუფმა სისტემური ავარიების საკითხის დეტალური შესწავლა დაასრულა. შემოწმების ფარგლებში, გადამცემი და გენერაციის ობიექტების ქსელის წესებთან შესაბამისობა შეისწავლეს და არაერთი დარღვევა გამოავლინეს.სამუშაო ჯგუფის დასკვნა შესაბამის დაინტერესებულ პირებს გადაეგზავნებათ, მათ შორის, „სახელმწიფო ელექტროსისტემას“, „ხრამჰესსა“ და გენერაციის სხვა ობიექტებს, ასევე „ენერგო-პრო ჯორჯიას“. კომპანიებს დასკვნაში აღწერილ საკითხებზე საკუთარი მოსაზრებების წარდგენის შესაძლებლობა ექნებათ, რის შემდეგაც სემეკი განხილვას ორ კვირაში დაასრულებს.სემეკის თავმჯდომარის განმარტებით, სამუშაო ჯგუფის დასკვნაში წარმოდგენილი საკითხები საკმარისია იმისთვის, რომ კომისიამ კანონმდებლობით გათვალისწინებული ჯარიმის მაქსიმალური ზომა გამოიყენოს. სანქცია, ერთ შემთხვევაში, 75 000 ლარია. ვინაიდან საუბარია ორ სისტემურ ავარიაზე, თითოეული შემთხვევა ცალ-ცალკე იქნება შესწავლილი.შეიძლებოდა თუ არა 24-25 ივლისის ავარიული გათიშვების თავიდან აცილება? დავით ნარმანიამ დაადასტურა, რომ სამუშაო ჯგუფის შეფასებით, ამის შესაძლებლობა არსებობდა.პარალელურად, „სახელმწიფო ელექტროსისტემისა“ და „ხრამჰესის“ წარმომადგენელთა მოთხოვნის საფუძველზე, სემეკის სხდომა, სადაც ელექტროენერგიის მასშტაბური გათიშვის საკითხი უნდა განეხილათ, გადაიდო. „სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ დირექტორთა საბჭოს წევრის, ლევან მჭედელაძის განცხადებით, განხილული საკითხი, თავისი მასშტაბითა და დოკუმენტაციის სირთულით, კომპლექსურია. შედეგად, პროცესს სისტემური დამუშავება და ღრმა ანალიზი სჭირდება. სწორედ ამიტომ ითხოვეს კომპანიებმა დამატებითი დრო. მისივე თქმით, საბოლოო დასკვნა სემეკს „ელექტროსისტემისთვის“ ჯერ არ გაუგზავნია.შეგახსენებთ, რომ 2026 წლის ზაფხულში, ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის ავარიული გათიშვა ჯამში სამჯერ დაფიქსირდა. 24 და 25 ივლისს, ელექტროენერგიის მიწოდება თბილისსა და რეგიონების ნაწილში რამდენიმე საათით შეწყდა. სასისტემო გათიშვა დაფიქსირდა 5 აგვისტოსაც. სემეკის წინასწარი შეფასებით, 25 ივლისს ავარიის გამომწვევი მიზეზი იყო „იმერეთის“ მაღალი ძაბვის გადამცემ ხაზზე არსებული ავარია, რომელიც მერე მთელ სისტემას გადაეცა და სისტემაში არსებულმა გამორთვის ინსტრუმენტებმა სათანადოდ არ იმუშავა. რაც შეეხება „ენგურჰესს“, სემეკის თავმჯდომარე დავით ნარმანიამ განაცხადა, რომ „დაცვის სისტემების გარკვეულ ნაწილში პრობლემა იყო“.ენერგეტიკოსი თემურ ჭიჭინაძე პირდაპირ აცხადებს, რომ სისტემა არ უნდა გათიშულიყო, მაგრამ ვინაიდან ასე მოხდა, ძალიან მალე უნდა აღდგენილიყო. ბოლოს და ბოლოს, საქართველოს მოსახლეობა უკვე დიდი ხანია გადაეჩვია დენის ორდღიან გათიშვას.„მასშტაბური ავარიის შემდეგ, დავინტერესდი და გაირკვა, რომ მოსახლეობის დიდი ნაწილი, მათ შორის, მწარმოებლებიც დაზარალდნენ. ამხელა გადასახადს იხდიან, როგორც ფიზიკური, ასევე იურიდიული პირები და მაინც ხდება ასეთი მასშტაბის ავარია, რომელზეც პასუხისმგებლობის აღება არ უნდა არავის.სხვათა შორის, სარჩელი უკვე შეტანილი მაქვს, როგორც სემეკში, ასევე ეკონომიკის სამინისტროში მოთხოვნით, რატომ არ აფორმებენ ელექტროენერგიის გამანაწილებელი კომპანიები ინდივიდუალურ ხელშეკრულებას ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან. ეს ხომ მათი ვალდებულებაა. როდესაც „თელასის“ პრივატიზება განხორციელდა, სამი პირობა იყო შესასრულებელი: 24-საათიანი ელექტრომომარაგება, გამრიცხველიანება და თითოეულ აბონენტთან ინდივიდუალური ხელშეკრულების გაფორმება. პირველი ორი შესრულდა, მესამე - არა.ეს საკითხი ახლა, სწორედ ივლისში, ავარიული გათიშვების შემდეგ დავძარი, რადგან როგორც უკვე გითხარით, ძალიან ბევრმა იზარალა დენის ორდღიანი გათიშვის გამო. ინდივიდუალური ხელშეკრულება რომ გაფორმდება, კომპანია ვალდებული იქნება, შეცდომები აღარ დაუშვას“, - განუცხადა „რეზონანსს“ ჭიჭინაძემ.კითხვაზე, რა გარანტია არსებობს, რომ ზამთარში, როდესაც ენერგოსისტემა სრულად დაიტვირთება, დენი ავარიულად აღარ გაითიშება, ენერგეტიკოსმა გვიპასუხა, რომ ამის გარანტია ენერგოკომპანიების პასუხისმგებლობის საკითხის დაყენებაა.„ისინი თავგასული ტრანსნაციონალური კომპანიები არიან, რომლებიც არად აგდებენ მოსახლეობის ინტერესებს. ხომ ნახეთ, სემეკის სხდომაც კი ჩაშალეს. გარანტია ის არის, რომ თითოეულ აბონენტთან გაფორმდეს ინდივიდუალური ხელშეკრულება“, - აღნიშნა „რეზონანსთან“ საუბრისას თემურ ჭიჭინაძემ.resonancedaily.com

„სამუშაო ჯგუფის დასკვნით, 24-25 ივლისს, დენის სისტემური ავარიების თავი...

„მარეგულირებელი კომისიის მიერ შექმნილმა სამუშაო ჯგუფმა დაასრულა 24 და 25 ივლისის სისტემური ავარიების საკითხების დეტალური შესწავლა. შესწავლილი იქნა გადამცემი და გენერაციის ობიექტების საქმიანობის ქსელის წესებთან შესაბამისობის საკითხები. არაერთი ხარვეზი და დარღვევა იქნა აღმოჩენილი სამუშაო ჯგუფის მიერ და მომზადებული და ხელმოწერილი დასკვნა გადაეგზავნებათ შესაბამის დაინტერესებულ პირებს, სახელმწიფო ელექტროსისტემას, ხრამჰესს და გენერაციის სხვა ობიექტებს, ასევე ენერგოპროს, იმისათვის, რომ გაეცნონ დასკვნაში წარმოდგენილ საკითხებს და წარმოადგინონ მათი მოსაზრებები ამ საკითხთან დაკავშირებით, რომლის შემდეგაც ორი კვირის ვადაში მარეგულირებელი კომისია დაასრულებს საკითხის განხილვას და მიიღებს შესაბამის ზომებს და შედეგად დასანქცირდებიან კომპანიები“, - განაცხადა დავით ნარმანიამ.მისივე თქმით, დასკვნაში წარმოდგენილი საკითხები სავსებით საკმარისია იმისათვის, რომ კომისიამ გამოიყენოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სანქციის მაქსიმალური ზომა – 75 000 ლარი ერთ შემთხვევაში.„ორი სისტემური ავარიაა, შესაბამისად ცალ-ცალკე მოხდება ამ საკითხებზე დასანქცირება“, - აღნიშნა ნარმანიამ.ამასთან, როგორც დავით ნარმანიამ განაცხადა, მარეგულირებელი კომისიის მიერ შექმნილი სამუშაო ჯგუფი მიიჩნევს, რომ 24 და 25 ივლისს მომხდარი სისტემური ავარიების თავიდან არიდება შესაძლებელი იქნებოდა შესაბამისი რეგულირებების გაკეთებით, რომელიც არ განხორციელდა თავის დროზე.„ასევე, მწყობრში უნდა ყოფილიყო ავტომატიკა და შესაბამისად სხვა მარეგულირებელი ტექნიკური ინსტრუმენტები. ამ ყველაფერზე საკმაოდ ვრცლად არის საუბარი იმ დეტალურ ანგარიშში, რომელიც იქნა წარმოდგენილი“, - თქვა დავით ნარმანიამ.ამასთან, როგორც სემეკ-ის თავმჯდომარემ აღნიშნა, მარეგულირებელი კომისია საკითხს სწავლობს კომპანიების საქმიანობისა ქსელის წესებთან შესაბამისობის ნაწილში, ტექნიკურ ნაწილში და შესაბამისად, სისხლის სამართლებრივ დანაშაულთან დაკავშირებით მსჯელობა არ არის მარეგულირებელი კომისიის უფლებამოსილება.„ამას სწავლობს შესაბამისი სამსახური. ჩვენ, რა თქმა უნდა, კოორდინაციაში ვიმყოფებით სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურთან და ვნახოთ, რა შედეგებზე გავლენ ისინი. დასკვნა, რა თქმა უნდა, საჯარო დოკუმენტია და მართაც ექნებათ საშუალება, რომ გაეცნონ დასკვნას“, - განაცხადა დავით ნარმანიამ.რაც შეეხება ენგურჰესთან დაკავშირებულ საკითხს, როგორც დავით ნარმანიამ აღნიშნა, სისტემური ავარიის შედეგად გამოიკვეთა, რომ ენგურჰესზეც არსებობდა რეგულირებასთან დაკავშირებული გარკვეული ხარვეზები.„რა თქმა უნდა, ენგურჰესის მიერ მოწვეულ იქნა შესაბამისი სპეციალისტები. დღესაც ენგურჰესი დაკვირვების ქვეშ არის. საზოგადოებისთვის ცნობილია, რომ ენგურჰესმა შესყიდვა უნდა გამოაცხადოს დამატებითი მოწყობილობების შეძენასთან დაკავშირებით, რათა სრულად ტექნიკურად მოწესრიგდეს ენგურჰესთან არსებული შესაბამისი მარეგულირებელი სისტემები. აქედან გამომდინარე, ეს სამუშაოები გრძელდება და ენგურჰესი ჯერჯერობით არ მუშაობს სრული დატვირთვით. წყალი დაგროვებულია ენგურჰესის რეზერვუარში და როგორც კი აღმოიფხვრება შესაბამისი ხარვეზები, ეტაპობრივად მოხდება მისი დატვირთვა.მოკლე ჩართვამ, რაც გეგუთის ხაზზე განხორციელდა, მერე ჩაითრია ენგურჰესიც. ენგურჰესზე ხუთ აგრეგატზე არსებული მარეგულირებელი ინსტრუმენტიდან ერთმა იმუშავა გამართულად, სხვა დანარჩენებზე ჩვენი დაკვირვების შედეგად გამოვლინდა ხარვეზი და სწორედ ამ ხარვეზების აღმოფხვრას ემსახურება ის შესყიდვა, რა შესყიდვაც მათ გამოაცხადეს“, - განაცხადა დავით ნარმანიამ.

აზერბაიჯანის შემოსავალმა ბუნებრივი აირის ექსპორტიდან 6,4 მილიარდ დოლარ...

აზერბაიჯანის სახელმწიფო საბაჟო კომიტეტის მონაცემებით, საანგარიშო პერიოდში ბუნებრივი აირის ექსპორტის ღირებულება 3,7%-ით შემცირდა და 6 448,7 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა.შედარებისთვის, 2025 წლის შესაბამის ცხრა თვეში აზერბაიჯანმა 18 527,8 მილიონი კუბური მეტრი ბუნებრივი აირი გაიტანა ექსპორტზე, რომლის ღირებულებაც 6 698,6 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენდა.

ევროპაში გაზის ფასმა 2022 წლის ბოლოდან მოყოლებული ყველაზე მაღალ ნიშნულ...

ნიდერლანდების TTF ჰაბზე ფიუჩერსების ფასმა 0,7%-ით მოიმატა და მეგავატ-საათზე 88,12 ევრო შეადგინა, რაც 2022 წლის დეკემბრის შემდეგ დაფიქსირებული ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია.ევროპის მიწისქვეშა გაზსაცავები ამჟამად 74%-ზე ოდნავ მეტადაა შევსებული, რაც მნიშვნელოვნად ჩამორჩება ბოლო ხუთი წლის სეზონურ საშუალო მაჩვენებელს — 89%-ს. Bloomberg Intelligence-ის მონაცემებით, აზიასთან გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) გამო კონკურენციის გამძაფრებამ და ზამთრის პერიოდში გაზრდილმა მოთხოვნამ შესაძლოა ბუნებრივი აირის ფასი მეგავატ-საათზე 102 ევრომდე აიყვანოს.

„გაზპრომი“ აზერბაიჯანისთვის გაზის მიყიდვას განაახლებს

ნასიროვის თქმით, „გაზპრომთან“ თანამშრომლობა გაზის ინდუსტრიაში ურთიერთქმედების უნიკალური მაგალითია: SOCAR-ი თავდაპირველად რუსულ გაზს ყიდულობდა, შემდეგ თავად აწვდიდა გაზს რუსულ კომპანიას, ახლა კი კვლავ მყიდველის როლში გამოსვლას აპირებს.„შეგვიძლია სიამაყით ვთქვათ, რომ ისეთ გიგანტთან თანამშრომლობა, როგორიც „გაზპრომია“, შესანიშნავი მაგალითია. SOCAR, სავარაუდოდ, ერთადერთი კომპანიაა მსოფლიოში, რომელმაც „გაზპრომისგან“ გაზი შეიძინა, შემდეგ თავად მიაწოდა მას გაზი, ახლა კი კვლავ შესყიდვას გეგმავს“, — აღნიშნა ნასიროვმა.მან ხაზი გაუსვა, რომ გაზის ყიდვა-გაყიდვა, ისევე როგორც სეზონური გაცვლითი ოპერაციები, მსგავსი კომპანიების საქმიანობაში სტანდარტულ პრაქტიკას წარმოადგენს.თუმცა, პოტენციური მიწოდების კონკრეტული მოცულობები და ვადები ჯერ განსაზღვრული არ არის. ჟურნალისტების კითხვაზე, თუ რა მოცულობის შესყიდვები იგეგმება, ნასიროვმა განაცხადა, რომ ამ ეტაპზე კონკრეტული გეგმები არ არსებობს.„გაზპრომის“ ხელმძღვანელმა ალექსეი მილერმაც დაადასტურა, რომ რუსული კომპანიისთვის ცნობილია აზერბაიჯანული მხარის განზრახვა — განაახლოს გაზის შესყიდვა.„დიახ, ჩვენ ინფორმირებულები ვართ“, — განუცხადა მილერმა ჟურნალისტებს ფორუმ „რუსეთის ენერგეტიკული კვირეულის“ მიმდინარეობისას.რუსეთსა და აზერბაიჯანს შორის თანამშრომლობა გაზის სექტორში უკვე რამდენიმე ათეულ წელს ითვლის. ამ ხნის განმავლობაში ორივე ქვეყანა ბუნებრივი აირის როგორც მყიდველის, ისე მიმწოდებლის როლში გამოდიოდა. ამ ურთიერთქმედების ერთ-ერთ მექანიზმად კვლავ რჩება გაზის სეზონური გაცვლითი ოპერაციები.