შესაძლებელია თუ არა ბუნებრივი აირის გაიაფება? - შესაძლებელია, თუ შუამავალი კომპანები იმპორტის სქემიდან ამოვარდება - თემურ ჭიჭინაძე

„საგანძურის მარათონი“ ორთვიანი კამპანია იყო, რომელმაც მობაილბანკის ყოველდღიური გამოყენება სახალისო გუნდურ შეჯიბრებად აქცია და ნახევარ მილიონამდე მომხმარებელი გააერთიანა.კამპანიის შედეგები შთამბეჭდავი იყო: თამაშში 500,000-მდე მომხმარებელი ჩაერთო; 400-მდე მომხმარებელმა ფულადი პრიზი მიიღო; მონაწილეებს შორის ჯამში 250,000 ლარის საპრიზო ფონდი განაწილდა. The Digital Banker-მა პროექტი სწორედ იმის გამო გამოარჩია, რომ მან მობაილბანკით სარგებლობა ინტერაქციულ გამოცდილებად აქცია. თამაშის მთავარი ნაწილი რეალური საბანკო ქმედებები იყო და არა უბრალოდ მარკეტინგული აქტივობა. შედეგად, გაიხსნა 4,000 ახალი საინვესტიციო და 8,000 კრიპტო ანგარიში, გააქტიურდა განვადების 20,000 ახალი ლიმიტი, ხოლო დეპოზიტებზე მოზიდულმა თანხამ ₾1.55 მლნ შეადგინა.კამპანიამ ბიზნესის შედეგებზეც დადებითდ იმოქმედა: ყოველკვირეული ციფრული გაყიდვები 46%-ით გაიზარდა. ამასთან, მომხმარებელთა ყოველთვიური გადინების მაჩვენებელი, რომელიც მანამდეც რეკორდულად დაბალი - 4.31% იყო, დამატებით 0.2 პ.პ.-ით შემცირდა.„საგანძურის მარათონის“ საერთაშორისო ჯილდო კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი აღიარებაა იმისა, რომ თიბისის მობაილბანკი მომხმარებლებს თანამედროვე, საინტერესო და გამორჩეულ ციფრულ გამოცდილებას სთავაზობს. პროექტმა აჩვენა, რომ თამაშის ელემენტებით შესაძლებელია არა მხოლოდ მომხმარებლების ჩართულობის გაზრდა, არამედ კონკრეტული, გაზომვადი ბიზნესშედეგების მიღწევაც.

1793182332

რენატ ბექტუროვის შეფასებით, სამიტი მნიშვნელოვანი საერთაშორისო პლატფორმაა ფინანსური სექტორის წარმომადგენლებს, პოლიტიკის შემქმნელებსა და ბიზნესს შორის დიალოგისთვის, განსაკუთრებით ფინანსური ტექნოლოგიების, ხელოვნური ინტელექტისა და ფინანსური პროდუქტების განვითარების საკითხებზე. მისივე თქმით, მსგავსი საერთაშორისო ღონისძიებები ხელს უწყობს საქართველოს შესაძლებლობების წარმოჩენას, საერთაშორისო პარტნიორების მოზიდვასა და ქვეყნის ფინანსური სექტორის განვითარების შესახებ დიალოგის გაღრმავებას.„ვინაიდან საქართველო აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის მდებარეობს, ის ბიზნესებს შორის მნიშვნელოვან დამაკავშირებელ წერტილს წარმოადგენს. მნიშვნელოვანია, რომ საერთაშორისო მონაწილეები თავად ჩამოვიდნენ საქართველოში, გაეცნონ ქვეყნის შესაძლებლობებს და შეხვდნენ გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს", – განაცხადა რენატ ბექტუროვმა.AIFC-ის მმართველის განცხადებით, საქართველოსთან თანამშრომლობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა შუა დერეფნის განვითარება, რასაც თან უნდა ახლდეს ფინანსური კავშირების გაძლიერება. მისი შეფასებით, ამ პროცესში მნიშვნელოვან როლს შეასრულებენ როგორც ფინტექკომპანიები, ისე ტრადიციული საბანკო სექტორი.რენატ ბექტუროვმა ასევე ყურადღება გაამახვილა კაპიტალის ბაზრების განვითარებაზე, რომელიც ხელს უწყობს ადგილობრივი და საერთაშორისო ფინანსური რესურსების მობილიზებას ეკონომიკური ზრდისთვის.მისივე თქმით, ასტანას საერთაშორისო ფინანსურ ცენტრსა და საქართველოს ეროვნულ ბანკს შორის გაფორმებული ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი თანამშრომლობის გაღრმავების მნიშვნელოვანი საფუძველია. მხარეები ერთობლივად იმუშავებენ ლიცენზირებული სუბიექტებისთვის ორმხრივი წვდომის პროექტზე, რაც ხელს შეუწყობს ცენტრალურ აზიასა და სამხრეთ კავკასიას შორის ფინანსური კავშირების გაძლიერებას.AIFC - ასტანას საერთაშორისო ფინანსური ცენტრი ყაზახეთში, ასტანაში დაფუძნებული საერთაშორისო ფინანსური პლატფორმაა, რომლის მიზანია ქვეყანაში და რეგიონში ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა, კაპიტალის ბაზრის განვითარება და ფინანსური მომსახურების სექტორის გაძლიერება. ცენტრი აერთიანებს ფინანსურ ინსტიტუტებს, საინვესტიციო კომპანიებსა და სხვა მონაწილეებს და ხელს უწყობს საერთაშორისო ფინანსურ ბაზრებთან კავშირების გაღრმავებას.

1793182213

სამიტმა ცენტრალური ბანკების, საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების, ფინანსური ტექნოლოგიებისა და ინოვაციური კომპანიების წარმომადგენლები გააერთიანა. მასშტაბური საერთაშორისო სამიტის მთავარი თემაა: “რეგიონული ფინანსური დერეფნების განვითარება პოლიტიკის, ფინანსებისა და ტექნოლოგიების გადაკვეთის წერტილში“.სამიტის ფარგლებში პანელურ დისკუსიაში - Banking on Georgia leadership strategy and the road to 2027 საქართველოს ბანკის გენერალურმა დირექტორმა, არჩილ გაჩეჩილაძემ მიიღო მონაწილეობა. პანელური დისკუსია შეეხო ისეთ მნიშვნელოვან თემებს როგორიცაა: ქართული საბანკო სექტორის სტრატეგია და კომერციული პოზიციონირება; შუა დერეფნის შესაძლებლობები, ციფრული ტრანსფორმაცია და ა.შ. პანელურ დისკუსიაში ეროვნული ბანკის მხრიდან მონაწილეობა პირველმა ვიცე პრეზიდენტმა, ეკატერინე მიქაბაძემ მიიღო."მსოფლიოში ფინანსური სექტორი არის ერთ-ერთი ტექნოლოგიურად ყველაზე სწრაფად განვითარებადი და ამ კუთხით საქართველო ნამდვილად არის გამორჩეული. ჩვენ გვაქვს ძალიან დინამიკური საბანკო სფერო სადაც, ტექნოლოგიები სწრაფად ვითარდება. შესაბამისად, საქართველოში ასეთი ტიპის სამიტის გამართვა არის ძალიან კარგი და იმედია, რომ მომავალშიც გაგრძელდება და გააერთიანებს მთელი რეგიონის ცენტრალურ ბანკებს და სექტორის მოთამაშეებს, სადაც ისინი ერთმანეთს გაუზიარებენ ტექნოლოგიურ განვითარებას. ვფიქრობ, ციფრული ტრანსფორმაციის მიმართულებით ფინანსური სექტორი ალბათ იქნება ერთ-ერთი ყველაზე განსაკუთრებულად სწრაფად განვითარებადი და 2027-ში ძალიან ბევრ სხვადასხვა მიმართულებაში დავინახავთ AI-ს გამოყენებას. ამ ტრანსფორმაციის მთავარი მიზანია, რომ მომსახურების ხარისხი კიდევ უფრო გაიზარდოს და ჩვენი მომხმარებლებისთვის საბანკო მომსახურება კიდევ უფრო სწრაფი გახდეს“,- აღნიშნავს საქართველოს ბანკის გენერალური დირექტორი, არჩილ გაჩეჩილაძე.წლევანდელ სამიტში 60-მდე ქვეყნის 800-ზე მეტი წარმომადგენელი და 100-მდე მაღალი რანგის სპიკერი მონაწილეობს. სამიტის მონაწილეებს შორის არიან ისეთი მსხვილი კომპანიების წარმომადგენლები, როგორებიცაა Swift, UnionPay, Luma Group, Accel, Tether, Ant International და სხვა. GFTN სინგაპურში დაფუძნებული საერთაშორისო ქსელია, რომელიც ფინანსური ტექნოლოგიების, ციფრული ტრანსფორმაციისა და თანამედროვე ფინანსური ეკოსისტემების განვითარებაზე მუშაობს. აღნიშნული ქსელი მოიცავს მსოფლიოს წამყვან ფინანსურ ცენტრებს ისეთები როგორიცაა სინგაპური, იაპონია, შვეიცარია და სხვა.

1793181999

ყოველი სეზონი განსაკუთრებული და გამორჩეულია მაყურებლისთვის, წლევანდელი სეზონიც შთამბეჭდავი პროექტებით დაიწყო. სხვადასხვა რეგიონში უკვე შედგა პრემიერა. ქუთაისში მე-80 სეზონი „ქაღალდის ჩიტის“ პრემიერით გაიხსნა. ახალციხის თეატრმა ახალი სეზონი სპექტაკლით „უღუ და თეთ“ გახსნა. თბილისის თოჯინების თეატრში კი 93-ე სეზონი გაიხსნა და მაყურებელმა რეჟისორ გიორგი ჭანტურიას სპექტაკლი „თოვლის გუნდა“ იხილა.ახალი სეზონი, ახალი ისტორიებით, პერსონაჟებითა და ჯადოსნური სამყაროთი არის დატვირთული. ამჟამად რეგიონებში მიმდინარეობს თოჯინების პროფესიული სახელმწიფო თეატრების გაერთიანების კვირეული, რომლის მიზანიც გაერთიანებაში შემავალი თეატრების მაყურებლისთვის გაცნობა და მათი შემოქმედებითი თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაძლიერებაა. კვირეულის ფარგლებში გურჯაანში შედგა ქუთაისის თეატრის სპექტაკლი „ცისფერი კოცონი“, რომელმაც მაყურებლისგან დიდი მოწონება დაიმსახურა. თოჯინების თეატრების გაერთიანების კვირეული გაგრძელდება ქუთაისსა და ახალციხეში. უახლოეს მომავალში პრემიერები იგეგმება თბილისშიც, კერძოდ, გიორგი შალუტაშვილის სპექტაკლ „სალამურას“ და საბა ასლამაზაშვილის “გველის მჭამელს“ იხილავს მოზარდი მაყურებელი.ბაზისბანკისთვის ქართული თეატრის მხარდაჭერა და პოპულარიზაცია ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებას წარმოადგენს. ბანკი არის მარჯანიშვილის თეატრის, ახმეტელის თეატრის, სანდრო მრევლიშვილის სახელობის თეატრის და „თოჯინების სახლის“ გენერალური სპონსორი.

1793181700

თამარ ზოდელავას განმარტებით, იმ ბიზნესსუბიექტებს, რომლებსაც კვლავ შეჩერებული ექნებათ სტატუსი და მონაცემები არ ექნებათ განახლებული, გაეგზავნებათ შეტყობინება და მიეცემათ დამატებით სამთვიანი ვადა, 2027 წლის 1-ელ აპრილამდე.„ეს იქნება საბოლოო ვადა იმ სუბიექტებისთვის, რომლებსაც სურთ, სარეგისტრაციო მონაცემები კანონთან შესაბამისობაში მოიყვანონ. ამისთვის მათ უნდა მიმართონ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს; 2027 წლის 1-ელ აპრილს კი, ის ბიზნესსუბიექტები გაუქმდებიან, რომლებსაც სტატუსი შეჩერებული ექნებათ და სარეგისტრაციო მონაცემები არ ექნებათ განახლებული“, - განაცხადა თამარ ზოდელავამ.

1793179970

მისი თქმით, აუცილებელია რეგულაციის პროცესი შეეხოს გაზის იმპორტის საკითხსაც.“გაზის იმპორტის სქემების დამუშავებისას, ელექტროენერგიის იმპორტისგან განსხვავებით, არის შესაძლებლობა, რომ გამარტივებულმა სქემამ ტარიფზეც პირდაპირი ასახვა ჰპოვოს. ეს, დღევანდელ საკმაოდ გაძვირებულ ენერგეტიკულ ცხოვრებაში, ძალიან მნიშვნელოვანი იქნება, როგორც მოსახლეობისთვის, ისე ბიზნესსექტორისთვის. მით უფრო იმის გათვალისწინებით, რომ მიმდინარე ეტაპზეც, მარეგულირებლის მიერ დაანონსებულია ბუნებრივი აირის ტარიფის გადახედვა მისი კიდევ უფრო გაძვირების მიმართულებით”, - აღნიშნავს ჭიჭინაძე.ენერგეტიკოსი იმ ორ მნიშვნელოვან, თავის დროზე მიღებულ, დანაშაულის ტოლფას გადაწყვეტილებაზეც საუბრობს, რამაც გაზის იმპორტის საკითხში კორუფციული გარიგებების დაშვების ალბათობა კრიტიკულად გაზარდა.“პირველი, რბილად რომ ითქვას, შეცდომა (შეგნებული) 2007 წელს იქნა დაშვებული, როცა ენერგეტიკის მაშინდელი მინისტრის, ალექსანდრე ხეთაგურის გადაწყვეტილებით (შორს ვარ იმ აზრისგან, რომ ეს მისი პირადი ინიციატივა და გადაწყვეტილება იყო, მაგრამ ხელისმოწერის სიმძიმე სწორედ მასზეა), “ბუნებრივი გაზის ბაზარზე კონკურენციის გაზრდის მოტივით” შეწყდა გაზის ფასის რეგულირება მარეგულირებლის მიერ და საბითუმო და საცალო ტარიფი (გარდა საყოფაცხოვრებო მომხმარებლის რეგულირებადი ნაწილისა და თბოელექტროსადგურებისა) მომხმარებელს მომწოდებლის მიერ შეთავაზებული ტარიფით. ამან, ქართულ წარმოებას, კონკურენტული პროდუქციის შექმნის შანსი ერთი-ათად შეუმცირა.მეორე, ასევე რბილად ნათქვამი იქნება, - შეცდომა (შეგნებული) არის ის, რომ 2017 წლიდან საქართველო რუსეთიდან სომხეთისთვის მიწოდებული გაზის გატარების საფასურს, ნაცვლად ნატურისა, იღებს ფულადი გამოსახულებით, რაც ჯამში მინიმუმ 2/3 -ით გვაზარალებს. ფულად გამოხატულებაში კი ეს ამბავი შემდეგნაირად გამოიყურება: თუ ტრანზიტის საფასურად, წლიურად უნდა მიგვეღო 40 მილიონი დოლარის ბუნებრივი აირი, ამ გადაწყვეტილების შემდეგ ვიღებთ საშუალოდ 12,4 მილიონ აშშ დოლარს. ამ გადაწყვეტილებაში ეკონომიკური ლოგიკა, არ მგონია, ვინმემ იპოვოს. თუ სხვა რამ დევს ამ გადაწყვეტილების მიღმა, საზოგადოება იმსახურებს ამ მიზეზების შესახებ ამომწურავ ინფორმაციას. და თუ ასეთ ინფორმაციას ქართული ენერგეტიკის მესვეურები არ გასცემენ, ეს მხოლოდ კითხვებს ამძაფრებს კორუფციული დაშვებების თაობაზე”, - ხაზს უსვამს თემურ ჭიჭინაძე.“ბუნებრივი გაზის იმპორტის საკითხს რომ დავუბრუნდეთ, ფაქტია, მოქმედი სქემა გადატვირთულია რამდენიმე სრულიად ზედმეტი შუამავალი კომპანიით.იხილეთ, თავის დროზე, ალექსანდრე ხეთაგურის მიერ შემუშავებული სქემა და თავად განსაჯეთ - კომპანიები, რომლებიც მხოლოდ დამატებით ბიუროკრატიულ ბარიერებს ქმნიან და ფინანსურად ზრდიან წნეხს ტარიფზე. კერძოდ, “სოკარ ჯორჯია გაზი”, “გაზექსპორტი” და “სოკარგაზ ექსპორტ-იმპორტი” ზედმეტი რგოლებია არსებულ სქემაში.ჩვენი ხედვით შემუშავებულ სქემაში კი გაზრდილია საქართველოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის როლი. სწორედ მან უნდა მიიღოს სრულად, შემოსული აირი და შემდგომ მანვე უნდა გაანაწილოს იგი გაზის გამანაწილებელ კომპანიებზე, პირდაპირ მომხმარებლებზე და სხვა ტიპის მომხმარებლებზე.ამ შემთხვევაში, სქემა დაიწმინდება და შემდეგ სახეს მიიღებს:ეს იქნება საკითხის მართებული გადაწყვეტა და ეს კეთილმყოფელად იმოქმედებს, როგორც კორუფციული რისკების შემცირების თვალსაზრისით, ისე მათ შორის, ბუნებრივი აირის ტარიფის შემცირების შესაძლებლობაზეც.“კიდევ სხვა საკითხია ის, რომ - ბუნებრივი აირის მომხმარებლები არაფრით არიან დაცული ისეთი შემთხვევებისგან, როცა მოწოდებული პროდუქტი არ შეესაბამება სტანდარტებს, ანუ არ არის შესაბამისად კალორიული. ამ დროს, გამოდის რომ მომხმარებლის  მიერ გადახდილი აირის საფასურში გარკვეული, (არცთუ მცირე) წილი, უბრალოდ ჰაერის ფასია, რომელიც აირს მოჰყვება, ანუ მომხმარებელი ტყუვდება და იხდის ზედმეტს - განმკითხავი არავინაა.ამ საკითხის დარეგულირებაც შესაძლებლად მიმაჩნია, თუკი იქნება კეთილი ნება და ბუნებრივი აირის მიმწოდებელი ვალდებული იქნება თითოეულ მომხმარებელთან გააფორმოს ხელშეკრულება, სადაც კონკრეტულად იქნება გაწერილი უხარისხო პროდუქტის მიწოდების დაფიქსირების შემთხვევაში მიმწოდებლის ვალდებულება”, - აღნიშნავს თემურ ჭიჭინაძე.“აუცილებლად უნდა მოხდეს მოწოდებული ბუნებრივი აირის რეგულაცია, რაც ავტომატურად ამოაგდებს საშუამავლო რგოლებს. ასევე, სავსებით შესაძლებლად მიმაჩნია, სომხეთისკენ მიმართული რუსული აირის ტრანზიტის საფასურის კვლავ ნატურით მიღებული საკითხის დასმაც და ბუნებრივი აირის აზერბაიჯანიდან იმპორტის სქემიდან სრულიად ზედმეტი შუამავალი კომპანიების ჩახსნაც. მოვუწოდებ მთავრობას, ამ მიმართულებებით კიდევ უფრო თამამი და თანმიმდევრული ისეთი ნაბიჯები გადადგას, რაც საქართველოს სახელმწიფოს და საქართველოს თითოეული მოქალაქის ინტერესებშია”, - დასძენს ენერგეტიკოსი. 

1793178394