ევროკავშირი სავაჭრო პოლიტიკას ამკაცრებს - ტარიფები და შეზღუდვები ჩინეთიდან იმპორტზე

დღეს, პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევს შეხვდა, რა დროსაც ქვეყნების სტრატეგიულ პარტნიორობასა და სხვადასხვა სფეროში თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავების პერსპექტივებზე ისაუბრეს.შეხვედრის შემდეგ გაფორმდა ორმხრივი საკოორდინაციო საბჭოს პროტოკოლი, რომლითაც ბაქო - თბილისი - ყარსის ახალი სარკინიგზო მონაკვეთი სრულ ექსპლუატაციაში შევა, თუმცა დაკონკრეტებული არ არის როდიდან."დოკუმენტს ხელი მოაწერეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა, მარიამ ქვრივიშვილმა და აზერბაიჯანის ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის მინისტრმა რაშად ნაბიევმა. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მხარეებს შორის მიღწეული გადაწყვეტილებით, 6-წლიანი პაუზის შემდეგ თბილისსა და ბაქოს შორის ყოველდღიური სამგზავრო სარკინიგზო მიმოსვლა მიმდინარე წლის 26 მაისს აღდგება", - ნათქვამია გავრცელებულ პრესრელიზში.

1779107642

როგორც თურნავამ აღნიშნა, შექმნილია სპეციალური განყოფილება, რომელიც საფინანსო და საბანკო სექტორში კონკურენციის შესაძლო დარღვევების ფაქტებს იკვლევს.„ეს არის საკმაოდ კომპლექსური პრობლემა, რომელიც დღეს არ შექმნილა. იცით, რომ ისტორიულად მაღალ კონცენტრირებულია ჩვენი საბანკო სისტემა, სადაც ორი წამყვანი საბანკო ინსტიტუტია, ასე ჩამოყალიბდა წლების განმავლობაში, თუმცა ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ჩვენ მაქსიმალური ძალისხმევა არ მივმართოთ იქითკენ, რომ ხელი შევუწყოთ კონკურენციას.დღესდღეობით რამდენიმე პოზიტიური განვითარებაა ამ თვალსაზრისით. ერთი ცალსახად პოზიტიური განვითარებაა ის, რომ „ბაზისბანკისა“ და „ლიბერთი ბანკის“ გაერთიანება მდინარეობს, რაც უფრო მეტ შესაძლებლობას აძლევს საბანკო ინსტიტუტს, გახდეს მეტად აქტიური, მეტად კონკურენტული, უფრო მსხვილი სესხები შესთავაზოს ჩვენს რეალურ სექტორს იმიტომ, რომ ეს პრობლემაც არის. ჩვენი რეალური ეკონომიკა სწრაფად იზრდება, გვსურს, რომ უფრო დიდი ოდენობით დაკრედიტება და ფინანსები მოიზიდოს და ბანკს უნდა შეეძლოს, რომ შედარებით მსხვილი სესხები შესთავაზოს.ასევე, მეტი შესაძლებლობები ექნება, რომ თუნდაც სხვა ბანკებთან სინდიცირებით, უფრო მსხვილი შეთავაზებები გააკეთოს და მსხვილი სესხები გასცეს და, რა თქმა უნდა, საპროცენტო განაკვეთების თვალსაზრისითაც მეტად იყოს კონკურენტული.მეორე მიმართულება არის კანონმდებლების მხარდაჭერით საგადახდო სექტორის განვითარება. საგადახდო სექტორი ძალიან მნიშვნელოვანია და ეს ის სფეროა, სადაც უკვე შეგვიძლია ვთქვათ, რომ არასაბანკო საფინანსო ორგანიზაციები, გადახდის სერვის-პროვაიდერები კონკურირებენ ჩვენს საბანკო სისტემასთან და აქ ვეღარ ვიტყვით, რომ არის იმდენად კონცენტრირებული, როგორც ეს აქამდე იყო. საგადახდო სფერო არის ის სფერო, სადაც კონკურენცია ყველაზე სწრაფად შემოვიდა, მათ შორის, ღია ბანკინგის წესების დამკვიდრებით, ფინტეკების წახალისებითა და ა.შ.ვფიქრობთ, რომ სწორედ აქ არის შესაძლებელი, უფრო მეტად იყოს კონკურენტული და შემცირდეს საკომისიოები. პირველ რიგში, საკომისიოებს ეხება ეს. დანარჩენს რაც შეეხება, სპეციალური განყოფილება გვაქვს ჩვენ შექმნილი, რომელიც კონკურენციის შესაძლო დარღვევების ფაქტებს იკვლევს საფინანსო სექტორში, საბანკო სექტორში და თუ კი ასეთი ფაქტი არის, ჩვენ აქტიურად ვერთვებით”, - განაცხადა ნათია თურნავამ.

1779104018

როგორც მან აღნიშნა, 2025 წელთან შედარებით 2026 წელს, მაგალითისთვის, იპოთეკურ სესხებზე საპროცენტო განაკვეთი 1,5 პროცენტული პუნქტით არის შემცირებული.„საინტერესოა, როგორი დინამიკა გააჩნია ლარში გაცემულ სესხებს - მიუხედავად იმისა, რომ გაურკვევლობა ძლიერდება, რეგიონული რისკები იზრდება, ჩვენთან ლარში ახალგაცემული სესხების საპროცენტო განაკვეთებს აქვს მკვეთრად გამოხატული დაღმავალი დინამიკა.მაგალითად, იპოთეკურ სესხებზე საშუალო განაკვეთი 2025 წლის იანვრის 13,4%-დან, 2026 წლის მარტში 11,9%-მდე შემცირდა ანუ 1,5 პროცენტული პუნქტით შემცირდა. ბიზნესსესხების შემთხვევაში, 2025 წლის სექტემბრის 14,4%-დან განაკვეთი შემცირდა 2026 წლის მარტში 12,8%-მდე, საშუალოდ ვამბობ, თუმცა თითოეული შემთხვევა უნიკალურია.საშუალოდ, აქაც დაღმავალი სტატისტიკაა, აქაც 1,6% პუნქტით არის შემცირებული და ეს მიუხედავად იმისა, რომ გეოპოლიტიკური დაძაბულობა არის სახეზე და გარკვეული რისკები არის. ამას ჩვენ რამდენიმე ფაქტორით ვხსნით - პირველი, ეს არის საკრედიტო რისკების შემცირება უშუალოდ ჩვენს საბანკო სისტემაში და საკრედიტო პორტფელის ხარისხის გაუმჯობესება და შედეგად, ნაკლებ რისკს ხედავენ ბანკები და აქვთ საშუალება, რომ შეარბილონ საკრედიტო პირობები. მეორე ფაქტორიც მნიშვნელოვანია - მე ვახსენე ლარიზაცია, ლარის მიმართ ნდობის გაზრდა, რამაც გამოიწვია სერიოზულად დეპოზიტების გალარება და როგორც ფიზიკური, ისე იურიდიული პირები არჩევენ ლარს, როგორც ვალუტას, როგორც დეპოზიტების კომფორტული პირობებიდან გამომდინარე, ისე ნდობის ხარისხის ამაღლებიდან გამომდინარე, ეს ნიშნავს, რომ საბანკო სისტემაში გაჩნდა გრძელვადიანი ლარის ლიკვიდურობა და შესაბამისად, აქედან გამომდინარე, ბანკებს შეუძლიათ, რომ გარკვეულწილად შეარბილონ დაკრედიტების პირობები. საპროცენტო განაკვეთებთან და მათ დინამიკასთან დაკავშირებით დღესდღეობით ჩვენ უფრო ოპტიმისტური ხედვა და პროგნოზი გვაქვს. არ ველით, რომ უახლოეს პერიოდში გაზრდილმა ინფლაციურმა რისკებმა რაიმე დარტყმა მიაყენოს საპროცენტო განაკვეთებს“, - განაცხადა თურნავამ.

1779103814

„შევისწავლეთ რუმინეთის, უნგრეთის, საფრანგეთის, საბერძნეთის გამოცდილება. რუმინეთში და უნგრეთში ბაზარზე ძალიან აგრესიული ჩარევა მოხდა და კონკრეტულ პროდუქტებზე მოხდა ფასების ზედა ზღვრის დაფიქსირება, ამან უფრო მეტი ნეგატივი მოიტანა ბაზარზე, ვიდრე პოზიტიური. შესაბამისად, ბაზარზე ასეთი აგრესიული ჩარევა ძალიან სახიფათო იყო“, – განაცხადა შოთა ბერეკაშვილმა.მისივე განმარტებით, ბერძნული მოდელი მსუბუქ ინტერვენციას ეფუძნება.„ეს მოდელი ითვალისწინებს, კონკურენციის საშუალებით, ბაზრის სტრუქტურიდან გამომდინარე მოხდეს მსუბუქი ინტერვენცია, რომლის საშუალებითაც მომხმარებელი საბაზისო პროდუქტებზე საუკეთესო ფასს იღებს“, – აღნიშნა ბერეკაშვილმა.მან დისტრიბუციის ცენტრების შექმნის მნიშვნელობაზეც ისაუბრა.„იმისათვის, რომ ქსელებმა ან იმპორტიორებმა დისტრიბუცია განახორციელონ, ისინი პროდუქციას იღებენ დედაქალაქში და დედაქალაქიდან ხდება შემდეგ მათი ფრაგმენტულად დისტრიბუცია რეგიონებში. ჩვენი რეკომენდაციაა, რომ ასეთი ცენტრები შეიქმნას დასავლეთ საქართველოში, აღმოსავლეთ საქართველოში, ეს მნიშვნელოვან ხარჯებს შეამცირებს და გვექნება საშუალება, რომ ფასდაკლება სისტემურად შევძლოთ“, – განაცხადა დროებითი საპარლამენტო კომისიის თავმჯდომარემ.მან კერძო ეტიკეტირების მნიშვნელობაზეც ისაუბრა.„განსაკუთრებული როლი ენიჭება კერძო ეტიკეტს – კონკრეტული ქსელი ადგილობრივ მწარმოებელს თავისი სახელის პროდუქციას უკვეთს და შემდეგ ამ სახელით პროდუქციას დახლზე ათავსებს და ყიდის, მარკეტინგის და გაყიდვების ხარჯი მწარმოებელს აღარ აქვს და კერძო ეტიკეტით გამზადებული, იგივე ხარისხის პროდუქტი საშუალოდ 25-35%-ით უფრო დაბალ ფასად იყიდება, ვიდრე ბრენდული პროდუქცია“, – განმარტა შოთა ბერეკაშვილმა.მან ასევე ისაუბრა იმის შესახებ, რომ მმართველი გუნდისთვის მნიშვნელოვანი არა რადიკალებთან პოლემიკაში შესვლა, არამედ საზოგადოების წინაშე არსებული პრობლემების მოგვარებაა.„ჩვენ არ შევდივართ ამ ემოციურ განცხადებებში. ჩვენთვის მთავარი არის, რომ ჩვენმა მოსახლეობამ მიიღოს შედეგი და შემცირდეს საყიდლების ჩეკი, რომელიც ჩვენს მოსახლეობას, ოჯახებს ყოველდღიურად აქვთ“, – განაცხადა შოთა ბერეკაშვილმა.

1779102900

მისივე თქმით, 2025 წელს საშუალო წლიურმა ინფლაციამ 3.9 პროცენტი შეადგინა, რაც მიზნობრივი 3 პროცენტიანი მაჩვენებლისგან ზომიერად გადახრილი იყო.„საბაზო ინფლაციამ 2025 წელს საშუალოდ 2.2 პროცენტი შეადგინა, ხოლო მომსახურების სექტორში, სადაც ფასების ცვლილება შედარებით ხისტი ხასიათისაა, ინფლაცია საშუალოდ 2.7 პროცენტი იყო. ეს კი მიუთითებს იმაზე, რომ ეროვნული ბანკის მიერ გატარებული მონეტარული პოლიტიკის შედეგად ინფლაციური მოლოდინები კარგად იყო მართული,სტაბილურად შენარჩუნდა და ინფლაციური პროცესები ნაკლებად ყოვლისმომცველი იყო“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.სებ-ის პრეზიდენტის განმარტებით, 2025 წლის ოქტომბრის პიკური 5.2 პროცენტის შემდგომ, ინფლაციას თანმიმდევრულად კლებადი ტენდენცია ჰქონდა. კერძოდ, 2026 წლის იანვარში წლიური ინფლაციის მაჩვენებელმა 4.8 პროცენტამდე მოიკლო და მარტში უკვე 4.3 პროცენტამდე შემცირდა.„თუმცა ახლო აღმოსავლეთში ომის დაწყების შედეგად საერთაშორისო ბაზრებზე ნავთობის ფასები გლობალურად გაიზარდა, რამაც ადგილობრივადაც გააძვირა საწვავი და აპრილის ინფლაციაში დამატებით 0.8 პპ წვლილი შეიტანა. საბოლოოდ, აღნიშნული მიწოდების შოკის პირდაპირი და არაპირდაპირი ეფექტების ერთობლიობის შედეგად, აპრილში, მთლიანი ინფლაცია მიზნობრივი 3 პროცენტიანი დონიდან გადაიხარა და 5.9 პროცენტი შეადგინა. თუმცა შედარებით ხისტი ფასების ინდიკატორები კვლავ მიზნობრივ მაჩვენებელთან ახლოსაა. კერძოდ, საბაზო ინფლაციამ აპრილში 3.2 პროცენტი, ხოლო მომსახურების ინფლაციამ 3.7 პროცენტი შეადგინა“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.

1779100504

მისი ინფორმაციით, აღსანიშნავია, რომ 2026 წლის მარტის მდგომარეობით, 2024 წლის ბოლოსთან შედარებით, სესხების დოლარიზაცია 0.7%-ით შემცირდა და 42.5 პროცენტი შეადგინა.„ასევე მცირდება დეპოზიტების დოლარიზაცია, რაც მეტწილად ლარის მიმართ გაზრდილ ნდობას ასახავს. კერძოდ, 2026 წლის მარტის მდგომარეობით, 2024 წელთან შედარებით დეპოზიტების დოლარიზაცია 5.6 პპ-ით - 46.6 პროცენტამდე შემცირდა“, - აღნიშნა ნათია თურნავამ.სებ-ის პრეზიდენტის განცხადებით, იპოთეკურ სესხებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, 2025 წელს ეროვნულმა ბანკმა პასუხისმგებლიანი დაკრედიტების  ცალკეული მოთხოვნები განაახლა.სიტყვით გამოსვლისას ნათია თურნავამ ასევე ხაზი გაუსვა საბანკო სექტორის მდგრადობას და აღნიშნა, რომ უმოქმედო სესხების წილი მინიმუმზეა, საკრედიტო პორტფელი კი სექტორულად დივერსიფიცირებულია.

1779100450