როგორც კაკაურიძემ აღნიშნა, მომდევნო კვირის დასაწყისში განხილვა იქნება და შემდეგ საფინანსო კომიტეტი ცვლილებებს პარლამენტში დააინიცრებს.„დეტალებზე მუშაობა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან ერთად მიმდინარეობს. ორშაბათს-სამშაბათს საბოლოო განხილვები გვექნება და ამის შემდეგ, აღნიშნულ საკითხს სავარაუდოდ, პარლამენტის საფინანსო-კომიტეტი დააინიცირებს. დეტალებზე წინასწარ ვერ ვისაუბრებ, თუმცა მნიშვნელოვანია ის, რომ ზღვრები შეიცვლება. ამ ეტაპზე, ცვლილებები იქნება მხოლოდ ფიზიკურ პირებზე და არ იქნება ცვლილებები კომერციული სუბიექტების მიმართ, რაზედაც გაგრძელდება რეფორმა. ალბათ, მომავალში მაგ ნაწილზე ეტაპობრივად გადავალთ, რადგან კომერციულ შემთხვევაში, აღნიშნული რეფორმა გაცილებით რთული განსახორციელებელია.დღეის მდგომარეობით რაც არის 40 000-ლარიანი ზღვარი, ეს შეღავათია დადგენილი საქართველოს მოქალაქეებისთვის. შესაბამისად, ეს 40 000-ლარიანი ზღვარი გვაქვს შეღავათად დაწესებული. ეს შეღავათის ოდენობა რამდენით შეიცვლება, ამაზე ვმუშაობთ. კომპანიების ნაწილში ჯერ  იგივე იქნება შენარჩუნებული იქნება, თუმცა ფიზიკური პირების საბოლოო რედაქციაზე უკვე მომდევნო კვირის ბოლომდე ვიქნებით  შეთანხმებული პარლამენტთან. როცა საბოლოო სახე გვექნება, მაგის შემდეგ, როგორ დაბალანსდება ბიუჯეტიდან, მაგას გადავწყვეტთ, უკვე ბიუჯეტის ცვლილებებთან ერთად“, – განაცხადა კაკაურიძემ.ჟურნალისტის კითხვაზე, მოესწრება თუ არა ცვლილების მიღება პირველ ნოემბრამდე, კაკაურიძემ აღნიშნა, რომ კანონპროექტი დაჩქარებული წესით იქნება მიღებული და შესაძლებელი იქნება უკვე გადასახდელ თანხებზე წელს ამოქმედდეს.

1788515650

„ეს პროექტი მნიშვნელოვანია მეფრინველეობის სექტორის მდგრადობისა და განვითარებისთვის. მის ფარგლებში გაძლიერდება საველე და სახელმწიფო ვეტერინარების შესაძლებლობები მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ადრეული გამოვლენისა და კონტროლის მიმართულებით. ასევე, გაძლიერდება ლაბორატორიების შესაძლებლობები, მათ შორის გენეტიკური ანალიზისა და გენომური მიკვლევადობის კუთხით. ფრინველის გრიპი ზოონოზური დაავადებაა და შესაძლოა ცხოველიდან ადამიანზე გავრცელდეს. შესაბამისად, პროექტში ჩართული იქნება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსა და საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შესაბამისი უწყებები და ლაბორატორიები, რაც ხელს შეუწყობს დაავადების ადრეულ გამოვლენას, შესწავლასა და გენომის დონეზე მიკვლევადობას”, - განაცხადა გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე ლაშა ავალიანმა.პროექტის ფარგლებში გათვალისწინებულია ვეტერინარების, ფერმერებისა და სხვა შესაბამისი სპეციალისტების გადამზადება მაღალპათოგენური ფრინველის გრიპის ადრეული გამოვლენისა და მასზე რეაგირების საკითხებზე.ამით ხელი შეეწყობა საქართველოში ზოონოზურ დაავადებებზე რეაგირების სისტემის გაუმჯობესებას, დაავადებების ადრეულ გამოვლენას და ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაუმჯობესებას.

1788513153

მემორანდუმის ხელმოწერისა და სამომავლო თანამშრომლობის საკითხების განხილვის მიზნით, ჯიღაურას ბაზაზე შეხვედრა გაიმართა, რომელსაც გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილე სოლომონ პავლიაშვილი, საქართველოს ეროვნული მეცნიერებათა აკადემიის წარმომადგენლები, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის დირექტორის მოადგილე ნოდარ ხატიაშვილი და ცენტრის სამეცნიერო ერთეულების ხელმძღვანელები ესწრებოდნენ.მემორანდუმი მიზნად ისახავს მხარეებს შორის ორმხრივად სასარგებლო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაღრმავებას, მათ შორის, ერთობლივი სამეცნიერო კვლევების განხორციელებას, მკვლევრებისა და დოქტორანტების გაცვლას, სამეცნიერო ინფორმაციის, პუბლიკაციებისა და მონაცემების გაზიარებას, ასევე ერთობლივი სამეცნიერო ღონისძიებების ორგანიზებას.განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა „ჰიდრო-ბიო-ინტელექტუალური MagVortex ტექნოლოგიის“ საქართველოში ერთობლივ გამოცდასა და კვლევას, რომლის გამოყენებაც სოფლის მეურნეობისა და ეკოლოგიის სფეროებშია გათვალისწინებული.„ვფიქრობ, აღნიშნული ნაბიჯი მნიშვნელოვანია, რადგან იგი მიმართულია ინოვაციების ტრანსფერისა და ახალი ტექნოლოგიების დანერგვისკენ, რომელიც აქტიურად მიმდინარეობს ჩინეთში. საქართველო ერთ-ერთი პირველი ქვეყანა იქნება, სადაც აღნიშნული ინოვაციური პროექტის განხორციელება დაიწყება“, - აღნიშნა აზიის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტმა და ZEOMAG ლაბორატორიის ხელმძღვანელმა ელჩინ ხალილოვმა.შეხვედრის ფარგლებში, ელჩინ ხალილოვმა MagVortex-ის ტექნოლოგიის შესახებ პრეზენტაცია გამართა, სადაც ტექნოლოგიის გამოყენების შესაძლებლობები, ტექნიკური მახასიათებლები და პოტენციალი წარმოადგინა.მემორანდუმით გათვალისწინებული თანამშრომლობის ფარგლებში სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით ცენტრს, ერთობლივი კვლევისა და ტესტირების მიზნით, MagVortex-ის მოწყობილობები გადაეცა. მოწყობილობები წყლის სამგანზომილებიან მაგნიტურ ველში დამუშავებისთვის გამოიყენება და აგროტექნიკური სამუშაოების განხორციელებისას მათი გამოყენება ხელს უწყობს მცენარის ზრდა-განვითარებისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნას, მოსავლიანობის ზრდასა და დაავადებების გავრცელების რისკის შემცირებას.„უმნიშვნელოვანესია საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაძლიერება და გამოცდილების გაზიარება. მოხარული ვართ, რომ საქართველოში ახალი, ინოვაციური ტექნოლოგიის კვლევისა და დანერგვის შესაძლებლობა გვეძლევა. აღნიშნული თანამშრომლობა ხელს შეუწყობს თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარებასა და სოფლის მეურნეობის სფეროში მათი გამოყენების შესაძლებლობების შესწავლას“, - აღნიშნა ლევან უჯმაჯურიძემ.

1788513048

გაიცანით რეზი გაფრინდაშვილი საჩხერედან, რომელმაც თიბისი ტექსკოლაში მიღებული ცოდნით თავის სკოლას საჩუქრად გაუკეთა ვებ გვერდი.„ადამიანები სწორ დროს და სწორ ადგილს ალბათ თავად ქმნიან თავისივე მონდომებით და შესაძლებლობებით. საჩხერე ჩემთვის მშვიდი, საინტერესო და სწორი ადგილია, როგორც საცხოვრებლად, ასევე სწავლისთვის და მუშაობისთვის. მომავლში ვგეგმავ თიბისი ტექსკოლაში მიღებული ცოდნით გავაკეთო თამაში სადაც მთავარი მოქმედება ციხესიმაგრეში განვითარდება“ - რეზი გაფრინდაშვილი.უკვე სამი წელია, თიბისი ტექსკოლა 9-12 კლასისმოსწავლეებს სრულიად უფასოდ აცნობსთანამედროვე და მოთხოვნად ტექნოლოგიურპროფესიებს. პროგრამაში უკვე 4 500-ზე მეტი უფროსკლასელი ჩაერთო, რომელთა 35% რეგიონებიდანაა. ტექსკოლის მონაწილეებისწავლობენ ისეთ მიმართულებებს, როგორიცაავებდეველოპმენტი, UI/UX დიზაინი, მობილურიაპლიკაციების შექმნა, გრაფიკული დიზაინი დასოციალური მედიის მარკეტინგი.თიბისი ტექსკოლა მხოლოდ ცოდნის მიღებისშესაძლებლობა არ არის. მონაწილეები სწავლობენინტერაქციული ონლაინ ლექციების ფორმატში, ურთიერთობენ ლექტორებთან და მენტორებთან, ქმნიან პირველ ციფრულ პროექტებს დათანატოლებთან ერთად საქართველოს სხვადასხვაკუთხიდან მუშაობენ. ამ პროცესში ისინიტექნოლოგიურ ცოდნასთან ერთად დამოუკიდებელისწავლის, დროის მართვისა და ციფრულითანამშრომლობის უნარებსაც ივითარებენ.ტექსკოლასთან ერთად, თიბისის უფასო ონლაინგანათლების ეკოსისტემა აერთიანებს თიბისიკამპუსსა და IT აკადემიასაც. თიბისის ონლაინ განათლების მიზანია, ხარისხიანი განათლებაფინანსურ და გეოგრაფიულ ბარიერებზედამოკიდებული არ იყოს.თიბისის ონლაინ განათლების პროგრამები ეს არის სწორი ადგილი განათლებისთვის!

1788512815

აღსანიშნავია, რომ ბოლო პერიოდში კომისიის მიმართ მოქალაქეების მიმართვიანობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რასაც ხელი შეუწყო საკანონმდებლო ცვლილებებმა.  ცვლილებების თანახმად, დავის საგნის ღირებულება, რომლის ფარგლებშიც კომისია უფლებამოსილია განიხილოს მომხმარებელთა საჩივრები, 50 000 ლარიდან 100 000 ლარამდე გაიზარდა. მომხმარებლების მიერ წარდგენილი საჩივრები უმეტესწილად უკავშირდება ანგარიშიდან განხორციელებულ გადახდის ოპერაციებს, რომლებსაც მომხმარებელი არ ეთანხმება.ამასთან, კომისიის მიერ მიღებული დადებითი გადაწყვეტილებების შესაბამისად, მომხმარებლებისთვის უკვე ფაქტობრივად ანაზღაურებული/ჩარიცხული თანხების ჯამური მოცულობა 426 ათას ლარს შეადგენს.ამ ეტაპზე მიმდინარე დავების ჯამური ღირებულება 400 ათასი ლარია, ხოლო კომისიის გადაწყვეტილებების შესაბამისად, პროვაიდერების მიერ მომხმარებლებისთვის ასანაზღაურებელი დარჩენილი თანხის მოცულობა 393 ათასი ლარია.ჯამურად, კომისიის საქმიანობის მთელი პერიოდის განმავლობაში შემოსული საჩივრებით მოთხოვნილი თანხის მოცულობა 1 მილიონ 645 ათას ლარს შეადგენს.საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია მომხმარებლებისთვის დავის განხილვის სწრაფ, ეფექტურ და უფასო მექანიზმს წარმოადგენს. კომისიის მიზანია საგადახდო მომსახურების მომხმარებელთა უფლებების დაცვა, მათი სამართლიანი მოპყრობის უზრუნველყოფა და ციფრული გადახდების მიმართ მომხმარებლების ნდობის განმტკიცება.კომისია წარმოადგენს დამოუკიდებელ ორგანოს და მისი შექმნა უკავშირდება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებით საქართველოს მიერ აღებულ ვალდებულებას.მომხმარებელი უფლებამოსილია, საჩივრით მიმართოს საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებულ დავების განმხილველ კომისიას თუ მიიჩნევს, რომ ადგილი ჰქონდა საგადახდო ბარათით, ინტერნეტ-ბანკიდან, მობაილ-ბანკიდან და სხვა განხორციელებულ არაავტორიზებულ (მისი თანხმობის გარეშე განხორციელებულ) ოპერაციებს, გადახდის ოპერაციის შესრულების ვადის დარღვევას, არასწორად შესრულებულ ოპერაციას, ოპერაციის საკომისიოს არასწორად ჩამოჭრას და სხვა მსგავს შემთხვევას.

1788504360

ამ მხრივ, ყურადსაღებია, რომ ბრენტის ტიპის ნავთობის ფასმა სამი სექტემბრისთვის 97 აშშ დოლარს მიაღწია, რაც ივლისის შემდგომ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. გარდა ამისა, განვითარებულ ეკონომიკებში მკვეთრად გაიზარდა განსაკუთრებით გრძელვადიანი ფასიანი ქაღალდების საპროცენტო განაკვეთები, რასაც ნავთობის გაძვირებით გამოწვეული ინფლაციური რისკები და ცენტრალური ბანკების მიერ პოლიტიკის გამკაცრების მოლოდინები განაპირობებს. ეს მიუთითებს, რომ არსებული შოკი ბაზრების მხრიდან უკვე ნაკლებად აღიქმება მოკლევადიანად, რაც, თავის მხრივ, ე.წ. მეორე რიგის ეფექტების რისკს ზრდის. ამ ფონზე, წინასწარი შეფასებით, ივლისში წლიურმა ეკონომიკურმა ზრდამ 8.0% შეადგინა, რაც მცირედით მაღალია, ვიდრე ამას თიბისი კაპიტალის 7.4%-იანი საბაზო სცენარი მოიაზრებს. იანვარ-ივლისში საშუალო ზრდა 7.9% იყო. ამავე დროს, მთლიანი და არარეზიდენტთა უნაღდო ხარჯები - რომლებიც, შესაბამისად, ეკონომიკური აქტივობისა და ტურიზმიდან შემოსავლების პროგნოზისთვის გამოიყენება - აგვისტოში კვლავ აჩქარებულია, განსაკუთრებით არარეზიდენტების შემთხვევაში, რაც თანხვედრაშია საქართველოს აეროპორტებში საჰაერო მიმოსვლის მზარდ დინამიკასთანაც. თავის მხრივ, აგვისტოში წლიური ინფლაცია თითქმის არ შეცვლილა და 5.6%-ს გაუტოლდა. ფასები მეტად გაიზარდა თვიურ ჭრილში, დიდწილად ბენზინისა და დიზელის ხარჯზე, რომელთა კონტრიბუციაც სეზონურად შესწორებულ თვიურ ინფლაციაში (0.4%, გაწლიურებული 5.0%) თითქმის 50% იყო. ახლო აღმოსავლეთში დაძაბულობის განახლების ფონზე, საწვავი, რომელიც ივლისის დასაწყისში მცირედით გაიაფდა, გაძვირებას განაგრძობს. რაც შეეხება წლიური ინფლაციის კომპონენტებს, ჯამური მაჩვენებლის თითქმის ნახევარი ხუთ პროდუქტზე მოდის - ბენზინზე, ელექტროენერგიის ტარიფზე, ძროხის ხორცზე, პურსა და დიზელზე. ნავთობის ფასის პარალელურად, ივლისში, ორთვიანი კლების შემდეგ, გაიზარდა სურსათის გლობალური ფასებიც. ჯერჯერობით, აღნიშნული დინამიკა სრულ თანხვედრაშია თიბისი კაპიტალისსაბაზო სცენართან, რომელიც დეკემბრისთვის წლიურ ინფლაციას 6%-იან ნიშნულზე მოიაზრებს. მოსალოდნელია, რომ მომდევნო თვეებში ინფლაცია მცირედით შემცირდება, მათ შორის პურის ფასთან დაკავშირებული საბაზო ეფექტის შედეგად, დეკემბერში კი საბაზო ეფექტი უკვე საპირისპირო მიმართულებით იმოქმედებს. აღსანიშნავია, რომ საბაზო სცენარი წლის დარჩენილ პერიოდში ნავთობის გარკვეულწილად გაიაფებას მოიაზრებს. იმ შემთხვევაში, თუ ფასები უცვლელი დარჩება ან გაძვირდება, ინფლაციის პროგნოზი, შესაძლოა, დამატებით გაიზარდოს. მეორე მხრივ, თუ ბირჟებზე ფასები მკვეთრად შემცირდა - ივნისის მსგავსად - შემცირდება ინფლაციური ზეწოლაც. ამასთან, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარად 9 სექტემბრის სხდომაზე მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის უცვლელად 8.25%-ზე დატოვება რჩება, თუმცა პოლიტიკის გამკაცრების არგუმენტები, წინა სხდომასთან შედარებით, უფრო ძლიერია. საბაზო სცენარი წლის დარჩენილ პერიოდში მნიშვნელოვან დიზინფლაციას არ ითვალისწინებს, უცხოური საპროცენტო განაკვეთების ზრდა კი ადგილობრივ და უცხოურ განაკვეთებს შორის დიფერენციალს ამცირებს. ერთი მხრივ, როგორც ზემოთ აღინიშნა, ინფლაციის ზრდას დიდწილად რამდენიმე პროდუქტი განაპირობებს, უფრო ხისტი მაჩვენებლები კი მეტწილად ზომიერი წნეხის არსებობაზე მიუთითებს. მეორე მხრივ, გლობალურად იზრდება ე.წ. მეორე რიგის ეფექტების რისკი, ეს ფაქტორი კი მაისში სებ-მა პოლიტიკის გამკაცრების ერთ-ერთ მთავარ არგუმენტად დაასახელა. როგორც თიბისი კაპიტალი ივლისის მიმოხილვაში მიუთითებდა, საერთაშორისო ბაზრებზე ინფლაციური წნეხის გაძლიერების შემთხვევაში, გამორიცხული არც 8.5%-მდე დამატებითი ზრდაა. მიმდინარე ესკალაცია, შესაძლოა, სწორედ ასეთი შემთხვევა იყოს. თუმცა, არსებული გაურკვევლობის პირობებში, რთულია შეფასება, თუ რა საბოლოო ნიშნულზე ჩამოყალიბდება სასაქონლო პროდუქციის ფასები, ამიტომ მოსალოდნელია, რომ ამ ეტაპზე პროცესებზე შემდგომი დაკვირვება გაგრძელდება. აგრეთვე, ივლისში დამატებით გაიზარდა უცხოური ვალუტის წმინდა შემოდინებები. 2025 წელს დაფიქსირებული 30.1%-დან, მიმდინარე წლის 7 თვეში სავაჭრო დეფიციტი მშპ-ის 26.4%-მდე შემცირდა, რასაც მკვეთრად გაზრდილი სასაქონლო ექსპორტი და იმპორტის კვლავ ზომიერი დინამიკა განაპირობებდა. მეორე კვარტალში, თიბისი კაპიტალის შეფასებით, კიდევ უფრო გაუმჯობესდა სეზონურად შესწორებული მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი რეინვესტიციების გამორიცხვით, რომელმაც 2026 წლის პირველ კვარტალში პროფიციტი დააფიქსირა, დადებითი დინამიკა კი მესამე კვარტალშიც გრძელდება. ამ ფონზე, ჩვენი შეფასებით, ლარი ჯერ კიდევ წონასწორულ ნიშნულზე სუსტი რჩება - როგორც მოკლევადიან, ასევე გრძელვადიან ჭრილში. ამ ეტაპზე, ლარის გაცვლითი კურსის პროგნოზი უცვლელია: წლის ბოლოს ერთი დოლარი 2.60-2.65 ლარის ფარგლებშია მოსალოდნელი. თუმცა, როგორც წინა მიმოხილვაშიციყო მითითებული, მიმდინარე ტენდენციები უფრო ძლიერი ლარის სცენარისკენ იხრება. ძლიერი შემოდინებების პარალელურად, მოსალოდნელია, რომ სებ-ის მხრიდან უცხოური ვალუტის შესყიდვები გაგრძელდება. სებ-ის მონაცემებით, ივლისის ბოლოს საერთაშორისო რეზერვები საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) რეზერვების შესაბამისობის ნორმის (ARA) 118.7%-ს შეადგენდა, რაც 2011 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. ივლისში სავალუტო შესყიდვებმა 488 მილიონ აშშ დოლარს მიაღწია, წლის პირველ შვიდ თვეში კი შესყიდვები 2.5 მილიარდ აშშ დოლარს აჭარბებს. რეზერვების დაგროვება, სხვა ფაქტორებთან ერთად, S&P-ის მიერ 7 აგვისტოსსაქართველოს სუვერენული საკრედიტო რეიტინგის პერსპექტივის სტაბილურიდან პოზიტიურამდე გადახედვის ერთ-ერთი საფუძველი იყო. სააგენტოს შეფასებით, საგარეო ბუფერების შემდგომი გაძლიერება სამომავლოდ, შესაძლოა, რეიტინგის გაზრდის ერთ-ერთი წინაპირობა გახდეს. ამ ფონზე, სებ-მა აგვისტოში ლარის ლიკვიდობის შემცირების ინსტრუმენტები აამოქმედა, როგორებიცაა სახაზინო ფასიანი ქაღალდების პორტფელის გაყიდვა და სადეპოზიტო სერტიფიკატების გამოშვება. თავის მხრივ, საყურადღებოა, რომ აღნიშნული ქაღალდების ნაწილი არარეზიდენტებმა შეიძინეს, რის შედეგადაც არარეზიდენტების წილი სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების მფლობელებში 2021 წლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე გაიზარდა, აშშ-ში ობლიგაციების მზარდი შემოსავლიანობის მიუხედავად.იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე:https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007690-macro-update-georgia 

1788502072