მოსკოვმა და ასტანამ ყაზახეთის პირველი ატომური ელექტროსადგურის მშენებლობის შესახებ შეთანხმებას ხელი მოაწერეს

"თუ ხვიჩა კვარაცხელია ჩემპიონთა ლიგაზე კიდევ ერთ დიდ წარმატებას მიაღწევს, ეს უკვე მხოლოდ სპორტული მიღწევა აღარ იქნება. ეს იქნება ნათელი სიგნალი, რომ საქართველოდანაც შესაძლებელია მსოფლიო საფეხბურთო ელიტაში სისტემურად დამკვიდრება, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ის უკვე პარიზული გრანდის ერთ-ერთ მთავარ ლიდერად იქცა და ზედიზედ მეორე ფინალში გადამწყვეტ ფიგურად განიხილება.ამ ფონზე გზავნილი ქართველი ბიზნესმენებისთვის საკმაოდ მკაფიო იქნება:თუ ხვიჩა კვარაცხელია ჩემპიონთა ლიგაზე კიდევ ერთ დიდ წარმატებას მიაღწევს, ეს უკვე მხოლოდ სპორტული მიღწევა აღარ იქნება. ეს იქნება ნათელი სიგნალი, რომ საქართველოდანაც შესაძლებელია მსოფლიო საფეხბურთო ელიტაში სისტემურად დამკვიდრება, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ის უკვე პარიზული გრანდის ერთ-ერთ მთავარ ლიდერად იქცა და ზედიზედ მეორე ფინალში გადამწყვეტ ფიგურად განიხილება.ამ ფონზე გზავნილი ქართველი ბიზნესმენებისთვის საკმაოდ მკაფიო იქნება: საქართველოში ფეხბურთი ჯერ კიდევ დაუფასებელი ეკონომიკური და ბრენდული რესურსია. როდესაც ევროპის უდიდეს სცენაზე ქართველი ფეხბურთელი ქმნის გლობალურ იმიჯს, ხოლო ადგილობრივი ბიზნესი ეროვნული ლიგის კლუბების მხარდაჭერას ერიდება, იქმნება პარადოქსი . ქვეყანა საერთაშორისო ცნობადობას იძენს, თუმცა შიდა საფეხბურთო ეკოსისტემა ფინანსურად კვლავ სუსტი რჩება.თანამედროვე ფეხბურთში სპონსორობა მხოლოდ პროდუქტის რეკლამა ან ფინანსური მხარდაჭერა აღარ არის. როდესაც კომპანია საფეხბურთო კლუბს, ეროვნულ ნაკრებს ან ახალგაზრდა სპორტსმენებს აფინანსებს, ის რეალურად საკუთარი ბრენდის მიმართ საზოგადოების ემოციური კავშირის შექმნაზე მუშაობს. ასეთ დროს ბრენდი მხოლოდ ბიზნესთან აღარ ასოცირდება . იგი იწყებს დაკავშირებას ეროვნულ სიამაყესთან, წარმატებასთან, ახალგაზრდობის მხარდაჭერასა და სპორტთან დაკავშირებულ პოზიტიურ ემოციებთან.სწორედ ამიტომ სპორტული სპონსორობა ხშირად უფრო ძლიერ და ხანგრძლივ გავლენას ახდენს საზოგადოებაზე, ვიდრე ტრადიციული რეკლამა. ადამიანს შეიძლება კონკრეტული სარეკლამო კამპანია არც კი ახსოვდეს, თუმცა კარგად ახსოვდეს, რომ კონკრეტული კომპანია მისი საყვარელი გუნდის, სპორტსმენის ან ეროვნული სპორტის მხარდამჭერია. დროთა განმავლობაში ეს ქმნის ნდობას, სიმპათიასა და ერთგულებას, რასაც თანამედროვე მარკეტინგში „ბრენდის ემოციურ კაპიტალს“ უწოდებენ. ამგვარად, კომპანია მხოლოდ ცნობადობას არ აგროვებს — იგი საზოგადოებაში საკუთარ პოზიტიურ რეპუტაციასა და ემოციურ ღირებულებას აყალიბებს.იგივე პრობლემაა ტელევიზიებთან მიმართებაშიც. ქვეყანა ამაყობს კვარას წარმატებით, მაგრამ საკუთარი ეროვნული ლიგის მატჩები ფართო ეთერში პრაქტიკულად არ ჩანს თუ "იუთუბის" არ მივიღებთ მხედველობაში.შედეგად, ეროვნული ლიგის დაბალი მედია-ხილვადობა მრავალმხრივ ნეგატიურ ეფექტს წარმოშობს როგორც სპორტული, ისე ეკონომიკური თვალსაზრისით. პირველ რიგში, მცირდება თავად ლიგის კომერციული ღირებულება, რადგან შეზღუდული სატელევიზიო და მედია-გაშუქება ამცირებს როგორც აუდიტორიის მასშტაბს, ისე პოტენციური სარეკლამო და სპონსორული ინტერესის დონეს. პარალელურად, ახალგაზრდა ფეხბურთელები ნაკლებად ცნობადები ხდებიან, რაც ზღუდავს მათი პროფესიული განვითარების, ტრანსფერებისა და საერთაშორისო ბაზარზე ინტეგრაციის შესაძლებლობებს.ამ პროცესის ფონზე კლუბებსაც უჭირთ კერძო ინვესტორებისა და სპონსორების მოზიდვა, რადგან დაბალი საჯარო ხილვადობა ბიზნესისთვის საინვესტიციო ინტერესს ამცირებს. თანდათან სუსტდება სტადიონებზე დასწრების კულტურაც, რადგან მედია-პოპულარიზაციის გარეშე ფეხბურთის მიმართ საზოგადოებრივი ინტერესი ბუნებრივად კლებულობს. საბოლოოდ კი ფერხდება ქომაგური კულტურის განვითარებაც, რაც ნებისმიერი წარმატებული საფეხბურთო სისტემის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სოციალური და კულტურული საფუძველია.ტელევიზია მხოლოდ მაუწყებელი არ არის. იგი სპორტული ბაზრისა და საფეხბურთო ეკონომიკის ფორმირების ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია. ინგლისის, საფრანგეთისა და თურქეთის ლიგები ძლიერ ეკონომიკურ სისტემებად სწორედ მუდმივი მედია-გაშუქებების შედეგად ჩამოყალიბდნენ.ეს პირველ რიგში დაზოგადოებრივ მაუწყებელს ეხება, რომელიც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ანუ მოქალაქეების რესურსით ფინანსდება. ამიტომ, მისი მისია სწორედ საზოგადოებრივი ინტერესის მომსახურებაა და არა მხოლოდ ის, რაც მოკლევადიან რეიტინგსა და სარეკლამო შემოსავალს ქმნის.კომერციულ ტელევიზიას შეუძლია თქვას, რომ ეროვნული ლიგა მისთვის საკმარის აუდიტორიას არ ქმნის და ეს ბიზნეს-გადაწყვეტილებაა. თუმცა საზოგადოებრივი მაუწყებლის შემთხვევაში მსგავსი არგუმენტი ნაკლებად დამაჯერებელია. ისეთი ცნობილი საზოგადოებრივი მაუწყებლები როგორებიც BBC თუ France Télévisions არიან ეროვნულ სპორტსა და შედარებით ნაკლებად კომერციულ შეჯიბრებებსაც სისტემურად აშუქებენ, თუნდაც ის კომერციულად ნაკლებად მომგებიანი იყოს. რადგან საზოგადოებრივი მაუწყებლის ფუნქცია მხოლოდ რეიტინგული კონკურენცია არ არის, მისი ამოცანა ეროვნული კულტურული და სპორტული სივრცის მხარდაჭერას მოიცავს.კვარას წარმატება სვამს მარტივ, მაგრამ რიტორიკულ კითხვას: თუ ერთ ქართველ ფეხბურთელს შეუძლია მსოფლიო ფეხბურთის ცენტრში დამკვიდრება, და ქართული ფეხბურთისადმი ინტერესის გაზრდა,  რატომ ვერ ქმნის ქვეყანა სრულფასოვან საფეხბურთო ეკოსისტემას?ვფიქრობ, ეს უკვე არჩევანის საკითხია. დარჩება საქართველო მხოლოდ ინდივიდუალური ტალანტების ექსპორტიორ ქვეყნად, თუ შექმნის ისეთ სისტემას, სადაც ბიზნესი, მედია, საზოგადოებრივი მაუწყებელი, ფეხბურთის ფედერაცია და კლუბები ერთიანად იმუშავებენ ეროვნული ფეხბურთის გრძელვადიანი განვითარებისათვის?!საქართველოში ფეხბურთი ჯერ კიდევ დაუფასებელი ეკონომიკური და ბრენდული რესურსია. როდესაც ევროპის უდიდეს სცენაზე ქართველი ფეხბურთელი ქმნის გლობალურ იმიჯს, ხოლო ადგილობრივი ბიზნესი ეროვნული ლიგის კლუბების მხარდაჭერას ერიდება, იქმნება პარადოქსი. ქვეყანა საერთაშორისო ცნობადობას იძენს, თუმცა შიდა საფეხბურთო ეკოსისტემა ფინანსურად კვლავ სუსტი რჩება.თანამედროვე ფეხბურთში სპონსორობა მხოლოდ პროდუქტის რეკლამა ან ფინანსური მხარდაჭერა აღარ არის. როდესაც კომპანია საფეხბურთო კლუბს, ეროვნულ ნაკრებს ან ახალგაზრდა სპორტსმენებს აფინანსებს, ის რეალურად საკუთარი ბრენდის მიმართ საზოგადოების ემოციური კავშირის შექმნაზე მუშაობს. ასეთ დროს ბრენდი მხოლოდ ბიზნესთან აღარ ასოცირდება. იგი იწყებს დაკავშირებას ეროვნულ სიამაყესთან, წარმატებასთან, ახალგაზრდობის მხარდაჭერასა და სპორტთან დაკავშირებულ პოზიტიურ ემოციებთან.სწორედ ამიტომ სპორტული სპონსორობა ხშირად უფრო ძლიერ და ხანგრძლივ გავლენას ახდენს საზოგადოებაზე, ვიდრე ტრადიციული რეკლამა. ადამიანს შეიძლება კონკრეტული სარეკლამო კამპანია არც კი ახსოვდეს, თუმცა კარგად ახსოვდეს, რომ კონკრეტული კომპანია მისი საყვარელი გუნდის, სპორტსმენის ან ეროვნული სპორტის მხარდამჭერია. დროთა განმავლობაში ეს ქმნის ნდობას, სიმპათიასა და ერთგულებას, რასაც თანამედროვე მარკეტინგში „ბრენდის ემოციურ კაპიტალს“ უწოდებენ. ამგვარად, კომპანია მხოლოდ ცნობადობას არ აგროვებს — იგი საზოგადოებაში საკუთარ პოზიტიურ რეპუტაციასა და ემოციურ ღირებულებას აყალიბებს.იგივე პრობლემაა ტელევიზიებთან მიმართებაშიც. ქვეყანა ამაყობს კვარას წარმატებით, მაგრამ საკუთარი ეროვნული ლიგის მატჩები ფართო ეთერში პრაქტიკულად არ ჩანს თუ "იუთუბის" არ მივიღებთ მხედველობაში.შედეგად, ეროვნული ლიგის დაბალი მედია-ხილვადობა მრავალმხრივ ნეგატიურ ეფექტს წარმოშობს როგორც სპორტული, ისე ეკონომიკური თვალსაზრისით. პირველ რიგში, მცირდება თავად ლიგის კომერციული ღირებულება, რადგან შეზღუდული სატელევიზიო და მედია-გაშუქება ამცირებს როგორც აუდიტორიის მასშტაბს, ისე პოტენციური სარეკლამო და სპონსორული ინტერესის დონეს. პარალელურად, ახალგაზრდა ფეხბურთელები ნაკლებად ცნობადები ხდებიან, რაც ზღუდავს მათი პროფესიული განვითარების, ტრანსფერებისა და საერთაშორისო ბაზარზე ინტეგრაციის შესაძლებლობებს.ამ პროცესის ფონზე კლუბებსაც უჭირთ კერძო ინვესტორებისა და სპონსორების მოზიდვა, რადგან დაბალი საჯარო ხილვადობა ბიზნესისთვის საინვესტიციო ინტერესს ამცირებს. თანდათან სუსტდება სტადიონებზე დასწრების კულტურაც, რადგან მედია-პოპულარიზაციის გარეშე ფეხბურთის მიმართ საზოგადოებრივი ინტერესი ბუნებრივად კლებულობს. საბოლოოდ კი ფერხდება ქომაგური კულტურის განვითარებაც, რაც ნებისმიერი წარმატებული საფეხბურთო სისტემის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სოციალური და კულტურული საფუძველია.ტელევიზია მხოლოდ მაუწყებელი არ არის. იგი სპორტული ბაზრისა და საფეხბურთო ეკონომიკის ფორმირების ერთ-ერთი მთავარი ინსტრუმენტია. ინგლისის, საფრანგეთისა და თურქეთის ლიგები ძლიერ ეკონომიკურ სისტემებად სწორედ მუდმივი მედია-გაშუქებების შედეგად ჩამოყალიბდნენ.ეს პირველ რიგში დაზოგადოებრივ მაუწყებელს ეხება, რომელიც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ანუ მოქალაქეების რესურსით ფინანსდება. ამიტომ, მისი მისია სწორედ საზოგადოებრივი ინტერესის მომსახურებაა და არა მხოლოდ ის, რაც მოკლევადიან რეიტინგსა და სარეკლამო შემოსავალს ქმნის.კომერციულ ტელევიზიას შეუძლია თქვას, რომ ეროვნული ლიგა მისთვის საკმარის აუდიტორიას არ ქმნის და ეს ბიზნეს-გადაწყვეტილებაა. თუმცა საზოგადოებრივი მაუწყებლის შემთხვევაში მსგავსი არგუმენტი ნაკლებად დამაჯერებელია. ისეთი ცნობილი საზოგადოებრივი მაუწყებლები როგორებიც BBC თუ France Télévisions არიან ეროვნულ სპორტსა და შედარებით ნაკლებად კომერციულ შეჯიბრებებსაც სისტემურად აშუქებენ, თუნდაც ის კომერციულად ნაკლებად მომგებიანი იყოს. რადგან საზოგადოებრივი მაუწყებლის ფუნქცია მხოლოდ რეიტინგული კონკურენცია არ არის, მისი ამოცანა ეროვნული კულტურული და სპორტული სივრცის მხარდაჭერას მოიცავს.კვარას წარმატება სვამს მარტივ, მაგრამ რიტორიკულ კითხვას: თუ ერთ ქართველ ფეხბურთელს შეუძლია მსოფლიო ფეხბურთის ცენტრში დამკვიდრება, და ქართული ფეხბურთისადმი ინტერესის გაზრდა,  რატომ ვერ ქმნის ქვეყანა სრულფასოვან საფეხბურთო ეკოსისტემას?ვფიქრობ, ეს უკვე არჩევანის საკითხია. დარჩება საქართველო მხოლოდ ინდივიდუალური ტალანტების ექსპორტიორ ქვეყნად, თუ შექმნის ისეთ სისტემას, სადაც ბიზნესი, მედია, საზოგადოებრივი მაუწყებელი, ფეხბურთის ფედერაცია და კლუბები ერთიანად იმუშავებენ ეროვნული ფეხბურთის გრძელვადიანი განვითარებისათვის?!", - წერს ცუცქირიძე. 

1779964364

ტრენინგის მიზანი იყო მესაქონლეობის სფეროში ადგილობრივი მოსახლეობის ცოდნის გაღრმავება, თანამედროვე აგრარული პრაქტიკების გაცნობა და იმ უნარების განვითარება, რომლებიც ხელს შეუწყობს სოფლის მეურნეობის მდგრად განვითარებას.გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრი აგრარული მიმართულებით რეგულარულად ახორციელებს საგანმანათლებლო და საინფორმაციო აქტივობებს, რომელთა მიზანია სოფლის მეურნეობის სხვადასხვა სფეროში მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება, თანამედროვე ცოდნისა და პრაქტიკული უნარების გაზიარება, ასევე აგრარული სექტორის მდგრადი განვითარების ხელშეწყობა. ცენტრი სისტემატურად ატარებს თემატურ ტრენინგებს, რომლებიც ორიენტირებულია ადგილობრივი მოსახლეობის საჭიროებებსა და ინტერესებზე.

1779963772

შეხვედრისას მხარეებმა ხაზი გაუსვეს ორ ქვეყანას შორის არსებულ თანამშრომლობას ეკონომიკური და ფინანსური მიმართულებით, ასევე საქართველოს ეროვნული ბანკისა და აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემის ხანგრძლივ პარტნიორულ ურთიერთობას. სებ-ის პრეზიდენტმა აგრეთვე აღნიშნა, რომ საქართველოს საერთაშორისო სარეზერვო აქტივების მნიშვნელოვანი ნაწილი აშშ-ის სახაზინო ობლიგაციებშია განთავსებული. მან ასევე ისაუბრა საქართველოს კომერციულ ბანკებსა და აშშ-ის მსხვილ კომერციულ ბანკებს შორის მჭიდრო საკორესპონდენტო თანამშრომლობაზე.ამასთან ხაზი გაესვა, რომ სულ უფრო მზარდია ამერიკელი ინვესტორების მხრიდან საქართველოს ეკონომიკის მიმართ ინტერესი. მათ შორის, ქართული ფასიანი ქაღალდების მიმართ, რაც ქართული საფინანსო სისტემისადმი ნდობას კიდევ უფრო აძლიერებს.ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა აშშ-ის დელეგაციის წევრებს ასევე გააცნო ფულის გათეთრების აღკვეთის და სანქციების რეჟიმებთან შესაბამისობის მარეგულირებელი ჩარჩო. აღინიშნა ისიც, რომ ეროვნულ ბანკს ძალიან კარგი თანამშრომლობა აკავშირებს როგორც აშშ-ის ფინანსთა სამინისტროს უცხოური აქტივების კონტროლის ოფისთან (OFAC), ასევე სხვა შესაბამის სტრუქტურებთან ზემოხსენებული მიმართულებებით.აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის დელეგაციასთან შეხვედრას ესწრებოდნენ ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტები ეკატერინე მიქაბაძე, ეკატერინე გალდავა და ნინო ჯელაძე. ასევე სებ-ის შესაბამისი მიმართულებების ხელმძღვანელები.

1779963664

სარფის საბაჟო გამშვებ პუნქტზე, მებაჟე-ოფიცრებმა უცხო ქვეყნიდან შემოტანილი 8 200 კილოგრამი პომიდვრით დატვირთული ავტოსატრანსპორტო საშუალება შეაჩერეს.სასაზღვრო-საკარანტინო კონტროლის პროცედურების ფარგლებში, პასუხისმგებელი ფიტოსანიტარის მიერ, საქონლის დათვალიერებისას, პომიდორზე საკარანტინო მავნე ორგანიზმისთვის დამახასიათებელი კვალი გამოვლინდა.საქართველოს მთავრობის 2019 წლის 20 სექტემბრის №463 დადგენილების შესაბამისად, აღნიშნული საქონელი ექსპორტიორ ქვეყანაში გაბრუნებას დაექვემდებარა", - ნათქვამია უწყების გავრცელებულ ინფორმაციაში.

1779963389

კომპანიის კონსოლიდირებული შემოსავალი საანგარიშო პერიოდში 14.1%-ით გაიზარდა და 89.5 მილიარდ ტენგეს გაუტოლდა.„ყაზტრანსოილი“ ყაზახეთის უმსხვილესი ნავთობის ტრანსპორტირების კომპანიაა, რომელიც ფლობს ნავთობისა და წყლის მილსადენების ქსელს, რომლის საერთო სიგრძე 7,600 კილომეტრს აღემატება და ქვეყნის ნავთობის წარმოების დაახლოებით 60% ექსპორტისა და შიდა ბაზრისთვის გადააქვს.სახელმწიფო ფლობს „ყაზტრანსოილს“ ეროვნული კომპანია „ყაზმუნაიგაზის“ მეშვეობით. 2012 წლის ბოლოს „ყაზტრანსოილმა“ შიდა საფონდო ბირჟაზე შევიდა და თავისი აქციების დაახლოებით 10% „სახალხო IPO“-ში დაახლოებით 200 მილიონი დოლარის ღირებულების განათავსა.

1779961687

მობაილბანკში სამოგზაურო დაზღვევის გააქტიურება რამდენიმე წამში, ახალი პროდუქტის დამატებითაა შესაძლებელი. აქვე, დამატებით დაფარვებსაც შეიძენ ისეთი მოულოდნელი შემთხვევებისგან დასაზღვევად, როგორიცაა ბარგის დაკარგვა, მოგზაურობის გაუქმება/გადადება ან საბუთის დაკარგვა.რადგან მომხმარებელი უკვე ავტორიზებულია მობაილბანკში, მისი პერსონალური მონაცემების ველი (სახელი, გვარი, პირადი ნომერი) ავტომატურად ივსება, რაც ასევე ძალიან კომფორტულია.ავტოპასუხისმგებლობის დაზღვევა მობაილბანკში, ანუ მესამე პირის პასუხისმგებლობის დაზღვევა იმ იდეით ჩაშენდა, რომ ავტომობილთან დაკავშირებული ფინანსური სერვისები და ხარჯები ერთ სივრცეში, ზედმეტი ბიუროკრატიის გარეშე ყოფილიყო ხელმისაწვდომი.მომხმარებელს მხოლოდ მანქანის სახელმწიფო ნომრის შეყვანა სჭირდება. სისტემა თავად უკავშირდება ბაზებს, ამოწმებს მანქანის მონაცემებს და რამდენიმე წამში ითვლის ინდივიდუალურ ტარიფს.მომხმარებელს არ სჭირდება სხვადასხვა საიტზე რეგისტრაცია, პაროლების დამახსოვრება და ახალი აპლიკაციების გადმოწერა დაზღვევის შესაძენად. მობაილბანკი ამ ფუნქციონალსაც მოიცავს.ქონების დაზღვევა მობაილბანკში კომფორტისა და მშვიდად ცხოვრების გარანტიაა. მომხმარებლებს შეუძლიათ მობაილბანკიდან რამდენიმე წამში, ზედმეტი ეტაპების გარეშე დააზღვიონ ბინა - მნიშვნელობა არ აქვს, თავად ცხოვრობენ თუ გაქირავებული აქვთ. ქონების დაზღვევა თვეში მხოლოდ 12 ლარიდან - ზარალი ყველა შემთხვევაში აგინაზღაურდებათ.პოლისის ფარგლებში, მომხმარებლები დააზღვევენ კონსტრუქციულ ელემენტებს, შიდა მოპირკეთებას, საყოფაცხოვრებო ტექნიკასა და ავეჯს.თიბისის მობაილბანკის განახლების თითოეული ეტაპი ემსახურება იმას, რომ მომხმარებელმა მიიღოს სწრაფი და ხარისხიანი მომსახურება, პირადი და კომფორტული ციფრული გამოცდილება. ეს არის კიდევ ერთი ნაბიჯი იმ ეკოსისტემის განვითარებისკენ, სადაც ყველაფერი, რაც მომხმარებელს სჭირდება, მარტივად ხელმისაწვდომია.

1779961260