2025 წელს ბაქო-თბილისი-ჯეიჰანის მილსადენით გადატანილი ნავთობის მოცულობა 7.9%-ით შემცირდა

თიბისი კაპიტალის ანალიტიკოსების აზრით, მიმდინარე ანგარიშის გაუმჯობესებაში წამყვან როლს მომსახურების ექსპორტის ზრდა ასრულებს, მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა, ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სექტორიდან. ასევე გამოსაყოფია, ერთი მხრივ, იმპორტის ზრდის ტემპის შენელება, ხოლო, მეორე მხრივ, ფულადი გზავნილებისა და ტურისტული შემოსავლების მატება. რეინვესტიციების ჩათვლით, პროგნოზის თანახმად, მიმდინარე ანგარიშის ჯამური დეფიციტი 2025 წელს მშპ-ის 2.7%-ს მიაღწევს, რაც აგრეთვე ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.გასული წლის მეორე ნახევრიდან ეკონომიკური ზრდა შენელდა, რაც გრძელვადიანი ტენდენციის ირგვლივ ნორმალიზების ჩვენს მოლოდინებთან თანხვედრაშია. რაც შეეხება 2026 წელს, ეკონომიკური ზრდის პერსპექტივისთვის მნიშვნელოვან ფაქტორად რუსეთ-უკრაინის ომი რჩება. კონფლიქტის დასრულების სცენარში საქართველოს ეკონომიკაზე როგორც დადებითი, ასევე უარყოფითი მხრივ მრავალი ფაქტორი იმოქმედებს, თუმცა წმინდა ეფექტი, ჩვენი შეფასებით - რაც, შესაძლოა, მიმდინარე მდგომარეობით, საბაზრო კონსენსუსი არ არის - გარკვეულწილად მაინც უარყოფითი იქნება. ამდენად, 2026 წელს ეკონომიკური ზრდა საბაზო სცენარში, დაახლოებით, 4.5%-ს შეადგენს.თიბისი კაპიტალის აზრით, ლარის კურსის კუთხით, 2025 წელს გამყარების მიმართულებით სამი ძირითადი ფაქტორი მოქმედებდა: დოლარის გლობალური სისუსტე, გაზრდილი წმინდა სავალუტო შემოდინებები და ქვეყნის შიგნით უცხოურ ვალუტაზე მოთხოვნის კლება, რაც დეპოზიტების ლარიზაციისა და სესხების დოლარიზაციის ზრდაში აისახა. ლარის მხარდამჭერი გარემოს ფონზე, სებმა გასულ წელს, ჩვენი შეფასებით, $2.5 მილიარდი შეიძინა. შედეგად, მთლიანმა სავალუტო რეზერვებმა $6.2 მილიარდი შეადგინა, ხოლო წმინდა რეზერვებმა, ასევე ჩვენი შეფასებით - $3.2 მილიარდი.ამასთან, თიბისი კაპიტალის წონასწორობის მოდელების თანახმად, 2025 წელს ლარი როგორც დოლართან, ასევე სავაჭრო პარტნიორებთან მიმართებით ზედმეტად არის გაუფასურებული, რაც, ცალკე აღებული, ლარის გამყარების არგუმენტია. თუმცა საყურადღებოა, რომ ომის დასრულების სცენარი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, სავალუტო ნაკადების გარკვეულ რეორიენტაციას მოიაზრებს, რაც გაცვლითი კურსისთვის მოკლევადიან პერიოდში ნეგატიური ფაქტორია. ამ სცენარში მოსალოდნელია სავალუტო კონვერტაციებიც, თუმცა, სავალუტო რეზერვების შევსების ფონზე, ასევე გასათვალისწინებელია სების მიმდინარე პოლიტიკა, რომელიც ლარის ჭარბი მერყეობის შეზღუდვას გულისხმობს. მთლიანობაში, თიბისი კაპიტალის საბაზო სცენარით, 2026 წელს ლარი მხოლოდ მცირედით გაუფასურდება.ინფლაციის მხრივ, ნოემბრიდან, პროგნოზის შესაბამისად, შემცირება გამოიკვეთა და დეკემბერში ფასების წლიურმა ზრდამ 4% შეადგინა. თიბისი კაპიტალის პროგნოზით, მიმდინარე წლის დასაწყისში ინფლაცია გაიზრდება, მარტიდან კი, ნაწილობრივ საბაზო ეფექტების გათვალისწინებით, შენელებას განაგრძობს და წლის ბოლოს 3.5%-ს მიაღწევს. ამ კუთხით ასევე საყურადღებოა გაზაფხულიდან, ერთი მხრივ, ელექტროენერგიის ტარიფის შესაძლო ზრდა და მეორე მხრივ, სურსათის ფასების შესაძლო კორექტირება, რასაც, რა თქმა უნდა, ინფლაციის პროგნოზზე მნიშვნელოვანი გავლენა ექნება.

1769080860

რეკორდული ფასის ზრდა ლონდონის ICE ბირჟაზე ვაჭრობის მონაცემებითაც დასტურდება.ნიდერლანდებში TTF hub ინდექსზე დაფუძნებული საწვავის ფასი ბაზრის გახსნის შემდეგ 4%-ით გაიზარდა. თებერვლის მიწოდების ფიუჩერსებმა პიკს მიაღწია 505 დოლარს ათას კუბურ მეტრზე, ანუ 41,815 ევროს მეგავატ/საათზე.გაზის ფასები იზრდება დაბალი ტემპერატურისა და მიწისქვეშა საცავების (UGS) რეზერვების შემცირების ფონზე.Gas Infrastructure Europe-ის (GIE) მონაცემებით, ევროპამ ზამთრის გაზის რეზერვების ორ მესამედზე მეტი გამოიყენა. 18 იანვრის მონაცემებით, ევროპის მიწისქვეშა გაზსაცავებში (UGS) გაზის მოცულობა 49.8%-მდე შემცირდა. ერთი წლით ადრე, რეზერვები ამ დონემდე სამი კვირის შემდეგ დაეცა. ამ ზამთარში 33.8 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი იქნა გამოყენებული - ეს არის გათბობის სეზონისთვის მოსამზადებლად მიწისქვეშა გაზსაცავებში გადატუმბული გაზის უმრავლესობა (67.5%).

1769078599

მისი თქმით, მარკეტების მხრიდან ყველა პროდუქტზე გადასახადების დაწესების ინდივიდუალური მიდგომა არსებობს. კერძოდ, როგორც ლაშა რიჟამაძემ აღნიშნა, მაღაზიაში შესატანად შედარებით დაბალია გადასახადი პირველადი მოხმარების პროდუქციაზე, თუმცა, მაგალითად, შოკოლადზე ან ღვინოზე ეს გადასახადი გაცილებით მაღალი შეიძლება იყოს.„ვფიქრობ, ზოგადი პროცენტის გამოყვანა არასწორია, ფიზიკურად შეუძლებელია თუ ინდივიდუალურად არ ჩაიშლება პროდუქცია, რადგან ყველა პროდუქციაზე განსხვავებულ პრაქტიკა არსებობს. შედარებით დაბალია პირველადი მოხმარების პროდუქციაზე, მაგრამ შეიძლება ვთქვათ შოკოლადზე მნიშვნელოვნად დიდი იყოს. შეიძლება ღვინოზე ან შოკოლადზე ვნახოთ 50%-იანი მარტო ერთ ტიპის გადასახადი და, ეს 50%-ანი „ქეშბექი" თავის თავში გულისხმობს, რომ მწარმოებელი ვერ მიაწვდის თუ 150% არ ექნება ფასნამატი. ეს [50%-ანი "ქეშბექი"] არის მთელ რიგ პროდუქციაზე, მათ შორის შოკოლადზე. რა თქმა უნდა, არ შეიძლება, რომ მსგავსი მიდგომა არსებობდეს, საბოლოო ჯამში, ეს მომხმარებელზე ისახება ცუდად.ჩვენ და მათ შორის კონკურენციის სააგენტოც, გასულ წლებშიც ვსაუბრობდით, როდესაც კვერცხთან მიმართებით იყო საუბარი, 20-30%-იან (და უფრო მეტ) „ქეშბექზე". ეს “ქეშბექი" რომ განვმარტოთ, თუ პროდუქტის თვითღირებულება გახლავთ პირობითად, 10 ლარი და მწარმოებელს აქვს სურვილი მიაწოდოს 12 ლარად, ამ 2 ლარში შედის სახელმწიფო გადასახადები, ლოჯისტიკის ხარჯი, ხელფასი, ტრანსპორტის, ცვეთის (მოგების გადასახადს არც ვგულისხმობ, ამას ფიზიკურად არ ეყოფა), და სუპერმარკეტმა „ქეშბექი" მოითხოვა 40-50%, გამოდის, რომ ამ 12 ლარიდან 6 ლარს წინასწარ იხდის მწარმოებელი. იმ თვითღირებულებასაც ვერ იკომპენსირებს, რაც პროდუქტი დაუჯდა. ამ თანხას უკან არ იღებს, წინასწარ იხდის და ფიზიკურად შეუძლებელია, თუ ფასნამატი არ ექნება მაღალი, თვითღირებულება დაიკომპენსიროს. შესაბამისად, ვალდებულია თვითღირებულებას დაამატოს 150% და ამ ფორმით მიიღოს ის 2 ლარი, რაც შეიძლება დარჩენოდა.კიდევ ერთხელ ვიტყოდი, რომ რითეილი არის ყველა მწარმოებლის პარტნიორი. რა თქმა უნდა, რითეილსაც მთელი რიგი პრობლემები აქვს, რაც ფინანსურ ხარჯებს უზრდის ოპერირებისთვის. რაც შეეხება არგუმენტაციას, მსგავსს სიღრმეებში მომწოდებელთან რითეილი არ შედის და საკითხი დგება ასე - აღნიშნულ პროდუქციაზე, რომელზეც პირობითად წინა წელს მქონდა 20%, ახლა უნდა მომცე 25-30%, თორემ დატოვებ ქსელს. შესაბამისად, ვალდებული ხდება მიმწოდებელი, რომ გაზარდოს პროცენტი და მიწოდების ფასი. სამართლიანი ვაჭრობის პირობებში, ეს ფასი მინიმუმ ბევრად უფრო სტაბილური იქნება, ვიდრე გასულ წელს,“ - ამბობს ლაშა რიჟამაძე.ცნობისთვის, პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ 2025 წლის 24 დეკემბერს განაცხადა, რომ სურსათის ევროპულ და ქართულ ფასებს შორის დიდი სხვაობა განპირობებულია სადისტრიბუციო კომპანიებისა და მარკეტების მაღალი ფასნამატით, რაც საქართველოს საზღვრიდან დახლამდე საშუალოდ 86%-ს შეადგენს.24 დეკემბერსვე სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა განაცხადა, რომ სასურსათო ფასებთან დაკავშირებული საკითხის შესწავლას იწყებს. 2026 წლის 5 იანვარს კი სურსათის ფასებთან დაკავშირებით სამთავრობო კომისია შეიქმნა.20 იანვარს გაიმართა სამთავრობო კომისიის 1-ლი შეხვედრა, რომლის ფარგლებშიც ცნობილი გახდა, რომ სამთავრობო საკოორდინაციო კომისია სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასებთან დაკავშირებით იმუშავებს. ამასთან, გამოითქვა მოსაზრება რომ კომისია მუშაობას სავარაუდოდ აპრილის ბოლომდე დაასრულებს.შეგახსენებთ იმასაც, რომ ფასების საკითხზე შექმნილი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის წევრები არიან: ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი მარიამ ქვრივიშვილი, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი დავით სონღულაშვილი, ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე, ფინანსთა მინისტრი ლაშა ხუციშვილი, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი მამუკა მდინარაძე, მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსი ლევან ჟორჟოლიანი და კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოს თავმჯდომარე ირაკლი ლექვინაძე.BPN.GE

1769077469

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბრალდებული 2025-2026 წლებში ყიდულობდა სხვადასხვა დასახელების ბრენდულ ვადაგასულ პროდუქტს, რომელიც უნდა გამოეყენებინა ცხოველების საკვებად. დაკავებული პირი კუსტარულად დამზადებული ბეჭდის მეშვეობით პროდუქციას ვარგისიანობის ვადას უცვლიდა და აღნიშნული პროდუქტის რეალიზაციას ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო გურგენიანში, საკუთარი საცხოვრებელი სახლის ეზოდან ახდენდა.გამოძიების პროცესში დაგეგმილი ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებების ფარგლებში ბრალდებულისგან შეძენილი იქნა ბრენდირებული ვადაგასული პროდუქცია. ჩხრეკის შედეგად ბრალდებულის საცხოვრებელი სახლის ეზოში არსებული სასაწყობე ფართიდან და ავტომანქანიდან ამოღებულია დიდი ოდენობით სხვადასხვა დასახელების ბრენდული ვადაგასული პროდუქცია, ვარგისიანობის ვადის შესაცვლელად კუსტარულად დამზადებული ბეჭედი, ასევე ვადაგასული პროდუქციის რეალიზაციის შედეგად მიღებული ფულადი თანხა“, – ნათქვამია საგამოძიებო სამსახურის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.საქმეზე გამოძიება მიმდინარეობს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 198-ე მუხლის პირველი ნაწილით.„ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური აგრძელებს აქტიურ საგამოძიებო მოქმედებებს სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის საფრთხის შემცველი ვადაგასული პროდუქციის გამოვლენისა და ამოღების მიზნით“, – აცხადებენ უწყებაში.

1769077224

როგორც მან აღნიშნა, პოლიტიკური ცენტრის გარეშე შეუძლებელია არსებობდეს არაადეკვატური ფასები მნიშვნელოვან პროდუქტებზე, რომელიც ქუჩაში იყიდება.“ე.წ. მთავრობა ძალიან ცუდ დღეშია. მას მხარდაჭერა არ აქვს. საზოგადოების დიდი ნაწილი აპროტესტებს იმ პოლიტიკას, რომელიც ქვეყანას აქვს საგარეო და საშინაო თვალსაზრისითაც. ეს ძალიან „პოპულარული“ საკითხები: ფასები სურსათზე, ბენზინი, ენერგომატარებლები და ა.შ. არის ის გზა, ანკესი, რომელზედაც არის წამოგებული საკითხები, რაც, მათი აზრით, მოაგებინებს საზოგადოების გულს. თუმცა ის არგუმენტები რაც მოჰყავთ, ხანდახან პარადოქსულია. როცა გვინდა ფასები შევამციროთ, ლოგიკა არის აბსოლუტურად განსხვავებული. ფასები თუ გვინდა შევამციროთ, კონკურენცია უნდა გავზარდოთ. მეორე მხრივ, გარკვეულწილად, უნდა შევისწავლოთ ის თუ რატომ არის ადგილობრივი პროდუქტი არაკონკურენტული. აქ ჩნდება სხვა კითხვებიც.მაგალითად პოლიტიკოსებს, რომელიც იმპორტით არიან დაკავებულები, ხომ არ აქვთ ინტერესი, რომ ადგილობრივი წარმოება არ განვითარდეს და კონკურენცია გაიზარდოს?! ადვილია იმპორტი - იყიდე გაყიდე, ვიდრე აწარმოო და ქარხნები და ფერმები აშენო. იოლი ფული ქმნის პრობლემას. რაც შეეხება მაღაზიებისა თუ მარკეტების რაოდენობას, მგონი პირიქითაა, რაც უფრო მეტია მარკეტი, მეტია კონკურენცია და წესით უფრო დაბალი უნდა იყოს ფასი. საკუთარ თავს ხომ არ დააბრალებენ, ამიტომ არგუმენტი მოიყვანეს აბსურდული, რომელიც დათვლადია და აბსოლუტურად საპირისპირო სურათია. ჩემი აზრით, უფრო მეტად კორუფციული საკითხებია ფასებთან მიმართებით და ვფიქრობ, რომ ეს არის აქ მნიშვნელოვანი“, - განაცხადა ლაშა ტუღუშმა.რაც შეეხება ფასებთან დაკავშირებით მთავრობის მიერ შექმნილი სამუშაო ჯგუფის შემადგენლობაში სუს-ის უფროსის, მამუკა მდინარაძის ყოფნას, ტუღუშის თქმით, სუს-ი პროცესში ჩართული არ უნდა იყოს, რადგან მისი ფუნქცია არ არის ფასები.„სუს-ი არის ტოტალური კონტროლისა და მართვის ინსტრუმენტი, რომელიც ხშირად ანაცვლებს აღმასრულებელი ხელისუფლებისა თუ საკანონმდებლო ხელისუფლების შტოებს. ზოგჯერ მნიშვნელოვანწილად, ზოგჯერ მთლიანად. არანაირი ეკონომიკური რისკების გადაზღვევის კომპეტენცია სუს-ს არ გააჩნია. ზღაპრებს ვისმენთ“, - განაცხადა ტუღუშმა.გარდა ამ თემისა, კიდევ ერთი საკითხი, რასაც ის შეეხო, არის „საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს“ მიერ ჩატარებული კვლევა, რომლის მიხედვითაც პარლამენტის 41 დეპუტატს ბიზნესთან აქვს კავშირი. როგორც ტუღუშმა აღნიშნა, პოლიტიკასთან ასოცირებული საზოგადოების ძალიან მცირე ნაწილი აკონტროლებს ქვეყნის რესურსების უდიდეს ნაწილს.„საერთაშორისო გამჭვირვალობა“ ძალიან საინტერესო კვლევებს აქვეყნებს. ესეც ძალიან საგულისხმო კვლევაა, რაც გვეუბნება იმას, რომ აქ ძალიან დიდი რისკებია და რაც უნდა გადააზღვიონ ე.წ. რისკები, სწორედ ესაა. ეს არის რაც აისბერგის ზედა ნაწილია. დაახლოებით ნახევარ მილიარდზეა საუბარი. ამის ქვემოთ არის ძალიან საინტერესო, რაც ერთი შეხედვით დამალულია და ბევრად მეტი რესურსი იქნება დაკავშირებული ასეთი ტიპის გარიგებებთან, როდესაც საზოგადოების ძალიან ვიწრო ნაწილი, რომლებიც, როგორც წესი, არიან პოლიტიკასთან შეზრდილები, ან არიან პოლიტიკოსები, ან პოლიტიკის ცენტრის ირგვლივ ტრიალებ, ისინი ფლობენ ქვეყნის რესურსების უდიდეს ნაწილს. აკონტროლებენ ამ რესურსებს, მერე ერთმანეთს დაერევიან ხოლმე ამ რესურსების გამო, ზოგჯერ იჭერენ, ათას უბედურებას მართებენ ერთმანეთს, ამიტომ ვერ ვითარდება ეს ქვეყანა იმ კურსითა და ისე სათანადოდ, რისი პოტენციალიც გააჩნია. დარწმუნებული ვარ, ქვეყანაში რომ იყოს განსხვავებული მმართველობის სტილი, ეს ქვეყანა მართლა გააოცებდა მსოფლიოს იმდენად დიდი პოტენციალი აქვს. ამიტომაც არის ჩვენ ასეთი პრობლემები რომ გვაქვს - ძალიან მცირე ნაწილს აქვს დიდი ფული და უდიდესი ნაწილი არის ან მშიერი, ან შიმშილის ზღვარზე.ჩვენ ვსაუბრობთ იმის თაობაზე, რამდენად არის რეალურად მონოპოლიზებული ვიღაცების ხელში რესურსები. ისევ ფასებს რომ დავბრუნდეთ, თუ არაადეკვატური ფასებია, ეს იმას ნიშნავს, რომ არსებობს პოლიტიკური ზურგი და პოლიტიკური ზურგი საიდან არსებობს? სხვა კონტინენტიდან? - ბუნებრივია, ეს პოლიტიკური ზურგი აქ არსებობს, ამ შენობიდან 2-3 კილომეტრში, სადაც ძალაუფლება კონცენტრირებულია. მათ გარეშე შეუძლებელია. თუ ეს არ არის გამაგრებული პოლიტიკური ცენტრისგან, მათ გარეშე შეუძლებელია არსებობდეს არაადეკვატური ფასები მნიშვნელოვან პროდუქტებზე, რომელიც ქუჩაში იყიდება. სწორედ ეს სისტემაა აქ პრობლემური. ბიზნესთან შეზრდილი დეპუტატები, რომლებიც არიან არის პოლიტიკის ნაწილი.ეს მოქმედებს საზოგადოებაზე, რესურსები ერთ ადგილზე იკრიბება და ეს ქმნის ამას. ბატონებს მინდა ვუთხრა: კონკურენცია კი არ უნდა შეზღუდონ, კონკურენცია უნდა გაზარდონ. დაფიქრდნენ და შეამოწმონ, რატომ არ ვითარდება ადგილობრივი წარმოება. დეპუტატები თუ სხვები, რომლებიც მოკალათებულები არიან გემრიელ სკამებზე, ისინი რით არიან დაკავებულები ძალიან საინტერესოა. მათი ბიზნესები რაზეა ორიენტირებული, მნიშვნელოვანწილად საბიუჯეტო სახსრებსა და იმპორტზე, რომელიც მათთვის მარტივია საკონტროლოდ. სხვათა შორის, სპეცსამსახურებიც ძალიან გემრიელად სარგებლობდნენ და ალბათ ახლაც სარგებლობენ. ლოგიკურად ასეა. მთელი ეს შეკრული სისტემაა, რომელიც ემსახურება ვიწრო წრეს, მათ ჯიბესა და მათ გამდიდრებას“, - განაცხადა ტუღუშმა.

1769076775

ამის შესახებ როიტერსი ინფორმირებულ წყაროებზე დაყრდნობით იუწყება.იანვრის დასაწყისში აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ვენესუელის ხელისუფლება შეერთებულ შტატებს გასაყიდად 50 მილიონ ბარელამდე ნავთობს გადასცემდა და ხაზი გაუსვა, რომ გარიგებიდან მიღებულ შემოსავალს პირადად გააკონტროლებდა.ორი წყაროდან ერთ-ერთის ცნობით, ნავთობი Valero-მ სავაჭრო სახლ Vitol-ისგან შეიძინა. ორივე წყაროს თანახმად, აშშ-ის ყურის სანაპიროზე მიწოდებისთვის ნედლი ნავთობი Brent-ის საორიენტაციო ნიშნულთან შედარებით დაახლოებით 8,50-დან 9,50 დოლარამდე ფასდაკლებით გაიყიდა.წყაროების თანახმად, აშშ-ის ნავთობგადამამუშავებელმა ქარხნებმა ვენესუელური მძიმე ნედლი ნავთობის Merey-ის მიწოდების შეთავაზებების მიღება გასულ კვირას დაიწყეს. თავდაპირველად, Brent-ის საორიენტაციო ნიშნულთან შედარებით ბარელზე 6-დან 7,50 დოლარამდე ფასდაკლება იყო შემოთავაზებული.

1769075017