„გაზის სკანდალი“ ბულგარეთსა და აზერბაიჯანს შორის – გაზის მიწოდების ხელშეკრულების პირობები ცნობილი გახდა

0
18

ბულგარეთის უმსხვილესი ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელი კომპანია Bulgargaz-ი მკაცრი კრიტიკის ობიექტი გახდა მას შემდეგ, რაც ცნობილი გახდა აზერბაიჯანიდან ბულგარეთში გაზის მიწოდების ხელშეკრულების პირობები. ამის შესახებ aze.media წერს.

კომპანიას აკრიტიკებენ როგორც ხელისუფლება, ასევე ექსპერტები. ბულგარული მედიის ცნობით, ბულგარეთის ოპოზიცია ხელისუფლებას ადანაშაულებს. სავარაუდოდ, ახალმა მთავრობამ, რომელიც 2021 წლის 14 დეკემბერს მოვიდა ბულგარეთის ხელისუფლებაში, Bulgargaz-სა და AGSC-ს (Azerbaijan Gas Supply) შორის შეთანხმების პუნქტების გასაჯაროებას ხელი შეუწყო.

გაფორმებული ხელშეკრულების სავაჭრო საიდუმლოების დარღვევას შეიძლება ძალიან სერიოზული შედეგები მოჰყვეს ბულგარეთში. აზერბაიჯანულ მხარეს აქვს კონტრაქტის შეწყვეტის უფლება და Bulgargaz-ს სერიოზული ფინანსური სანქციები დაემუქრება. ბულგარული კომპანია ეროვნული უსაფრთხოების სახელმწიფო სააგენტოსაც კი დაუკავშირდა ინფორმაციის გაჟონვის წყაროს დადგენის მოთხოვნით.

ბულგარეთის Bulgargaz-ს აქვს 25-წლიანი შეთანხმება აზერბაიჯანის სახელმწიფო კომპანია Socar-თან აზერბაიჯანიდან 1 მილიარდი კუბური მეტრი გაზის მიწოდებაზე ყოველწლიურად, რაც საკმარისია ბულგარეთის გაზის მოთხოვნის დაახლოებით მესამედის დასაკმაყოფილებლად.

Bulgargaz-ის ხელმძღვანელი ნიკოლაი პავლოვი იმედოვნებს, რომ ჯერ კიდევ შესაძლებელია აზერბაიჯანის დარწმუნება გააგრძელოს ბულგარეთში გაზის მიწოდება.

„ეს მიუღებელია. მსგავსი რამ პირველად ხდება. ბოლო 10 წლის განმავლობაში არავის უფიქრია კონტრაქტების პუნქტების მოყვანა, დოკუმენტების მოპოვება“, – თქვა პავლოვმა.

მისი თქმით, ინფორმაცია გავრცელდა ორი გზით: ბულგარეთის გაზის ასოციაციის და ბლოგერების მეშვეობით.

სადავო ხელშეკრულების თანახმად, ბულგარეთი მიიღებს აზერბაიჯანულ გაზს მთლიანად – ყოველწლიურად 1 მილიარდ კუბურ მეტრს – საბერძნეთთან დამაკავშირებელი მილსადენის (IGB პროექტი) დასრულების შემდეგ.

თუმცა, მშენებლობა, რომელსაც მართავს ბერძნულ-ბულგარული კომპანია ICGB AD, ჭიანურდება.

ამიტომაც აზერბაიჯანული მხარე დათანხმდა ძველი სატრანზიტო მილსადენის გამოყენებას ბულგარეთის ქალაქ პეტრიჩთან, თუმცა, ამის ვალდებულება არ იყო. ბულგარეთი ამ მარშრუტით იღებს შეთანხმებული გაზის მესამედზე მეტს. თუმცა, ბულგარელები შიშობენ, რომ კონტრაქტის დეტალების გამჟღავნების შემდეგ აზერბაიჯანი მთლიანად შეწყვეტს გაზის მიწოდებას, რომელსაც, ექსპერტების აზრით, 60%-ით იაფად იღებს, ვიდრე სხვა მომწოდებლებისგან.

„ჩვენ აღმოვჩნდით ისეთ სიტუაციაში, როდესაც არა მხოლოდ გაზს არ ვიღებთ, არამედ სანქციებიც გვემუქრება“, – ამბობს პავლოვი.

კომპანია (Bulgargaz) ხაზს უსვამს, რომ IGB (საბერძნეთთან დამაკავშირებელი მილსადენი) პროექტის ექსპლუატაციაში გაშვების ნებისმიერი შეფერხება Bulgargaz-ს კიდევ უფრო დიდ მინუსში აყენებს აზერბაიჯანულ კომპანიასთან მოლაპარაკებებში. თანაც, ჯერ კიდევ არ არის ზუსტი ინფორმაცია, როდის დასრულდება მშენებლობა.

თავის მხრივ, ბულგარელი ექსპერტები და ახალი მთავრობა აკრიტიკებენ გაზის ოპერატორს იმის გამო, რომ არ იპოვა გზა შეთანხმებული რაოდენობის გაზის იმპორტისთვის.

ბრალდებებს ნიკოლაი პავლოვი პასუხობს: „ეს არ არის სიმართლე, რომ ჩვენმა კომპანიამ უარი თქვა აზერბაიჯანული გაზის სრული მოცულობის მიღებაზე. ”ჩვენ მივიღებთ სრულ თანხას, როდესაც IGB მილსადენი მზად იქნება”.

ამავდროულად, ბულგარეთში აბონენტებისთვის ბუნებრივი აირის ფასი 1 იანვრიდან 30%-ით გაიზარდა. Bulgargaz მატებას აზერბაიჯანულ მიმწოდებელთან არსებულ პრობლემებს არ უკავშირებს.

„იმ შემთხვევაშიც კი, თუ Bulgargaz მიიღებს აზერბაიჯანული გაზის შეთანხმებულ მთლიან რაოდენობას, ზამთრის თვეებში ის დააკმაყოფილებს ქვეყნის გაზის მოთხოვნის მხოლოდ მეოთხედს“, – აცხადებენ კომპანიაში.

სიტუაციის კომენტირებისას, ბულგარეთის ეკონომიკის, ენერგეტიკისა და ტურიზმის ყოფილმა მინისტრმა, ახლა დეპუტატმა GERB-დან (ბულგარეთის მოქალაქეები ევროპული განვითარებისთვის), ოპოზიციური პარტიიდან, დელიან დობრევმა გააკეთა ის, რაც ბულგარულ მედიას მიაჩნია, რომ სკანდალური, დამადანაშაულებელი განცხადებაა:

„იაფფასიანი აზერბაიჯანული გაზის კონტრაქტის პუნქტები მიზანმიმართულად იყო გამჟღავნებული, რათა „ბულგარგაზის“ ბრუნვიდან მილიარდები ამოეღოთ“.

მისი თქმით, ეს არის სახელმწიფო კომპანიის ინტერესებისთვის ზიანის მიყენების მცდელობა, რადგან ამ სექტორში ბევრი დიდი კერძო ინტერესია. ის აღნიშნავს, რომ ხელშეკრულების განზრახ გამჟღავნებამ შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ბულგარეთის ურთიერთობებს აზერბაიჯანთან.

„ჩვენ ვიღებთ აზერბაიჯანულ გაზს სხვა ქვეყნებთან შედარებით დაბალი ფასით. ამიტომაც, კონფიდენციალურობის პუნქტი ხელშეკრულების ტექსტში არ არის ბავშვური თამაში. რვა წლის განმავლობაში ყველაფერი კარგად იყო და უცებ ეს ხდება ახალი მთავრობის ჩამოყალიბებისთანავე. ეს საფრთხეს უქმნის ჩვენს ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას, დივერსიფიკაციას და ჩვენს ურთიერთობას აზერბაიჯანთან. ჩვენ ვიცით, ვინ იყო პირველი, ვინც ხელშეკრულების პუნქტები გაამჟღავნა. ეს იყო თვითგამოცხადებული ენერგეტიკის ექსპერტი, რომელიც არასოდეს უმუშავია ამ სფეროში. არავის დადანაშაულება არ მინდა, ამიტომ გვარებს არ ვასახელებ“, – ამბობს დობროვი.

მისივე თქმით, აზერბაიჯანულმა მხარემ უკვე გაგზავნა წერილი, რომელშიც ნათქვამია, რომ კონტრაქტის შესახებ ინფორმაციის გაჟონვა მათ ინტერესებს ლახავს. ანუ არსებობს ხელშეკრულების გაწყვეტის რისკი.

„ჩვენ გვაქვს ინფორმაცია აზერბაიჯანიდან. ამ ადამიანებთან 10 წელზე მეტია ვმუშაობთ. ისინი ძალიან იმედგაცრუებულნი არიან. ისინი შეშფოთებულნი არიან. ეს წერილი ჩვენს სახელმწიფოს სთხოვს, მიიღოს ზომები დამნაშავეების დასასჯელად“, – ამბობს დობროვი.

ამავდროულად, საპარლამენტო ჯგუფის „ჩვენ ვაგრძელებთ ცვლილებას“ თავმჯდომარე ანდრეი გიუროვი ამბობს, რომ აზერბაიჯანიდან წერილი არ უნახავს.

„ჩვენ ვმუშაობთ არა მხოლოდ იმისთვის, რომ არ დავკარგოთ, არამედ გავზარდოთ აზერბაიჯანული გაზის მიწოდება, რომელიც ამჟამად 60%-ით იაფია“, – დასძენს ის.

სანდრო პირველი